Jury doceniło reżyserię i sposób opowiedzenia o Poznańskim Czerwcu 1956 roku oraz kreację aktorską Martyny Zaremby-Maćkowskiej.
Przedstawienie otrzymało również nagrodę Jury Młodych dla najlepszego spektaklu festiwalu.
Po niedawnym sukcesie na Międzynarodowym Festiwalu Gombrowiczowskim w Radomiu poznański teatr przywozi kolejne nagrody. Tym razem uznanie zdobył „Zdzisiek”, kameralne przedstawienie Tomasza Mana, którego bohaterem jest Zdzisław Wardejn – znany aktor teatralny i filmowy, a w czerwcu 1956 roku młody chłopak, który znalazł się w samym środku dramatycznych wydarzeń rozgrywających się na ulicach Poznania.
Spektakl przywołuje jeden z najważniejszych momentów powojennej historii miasta, kiedy robotniczy protest przeciwko warunkom pracy i życia przerodził się w masowy bunt przeciwko komunistycznej władzy.
Demonstracje zostały brutalnie stłumione przez wojsko i aparat bezpieczeństwa. Wydarzenia te na trwałe zapisały się w polskiej pamięci historycznej.
Chłopak, który przeżył własną śmierć
Tomasz Man, autor tekstu, reżyser i twórca opracowania muzycznego, opowiada o Poznańskim Czerwcu z perspektywy jednostkowego doświadczenia. Bohaterem przedstawienia jest młody Zdzisław Wardejn, którego osobista historia splata się z dramatem miasta i jego mieszkańców.
Wardejn, późniejszy aktor znany z licznych ról teatralnych, filmowych i telewizyjnych, jako nastolatek był świadkiem wydarzeń Czerwca ’56. Jego wspomnienia pozwalają przyjrzeć się tamtym dniom z perspektywy człowieka, który dopiero wchodził w dorosłość i zetknął się z przemocą państwa wobec własnych obywateli.
Twórcy przedstawienia sięgają po historię chłopaka, który – jak określają go w zapowiedzi spektaklu – „przeżył własną śmierć”. To doświadczenie staje się osią opowieści o pamięci, strachu, rodzinnych relacjach i wydarzeniach, które pozostają z człowiekiem przez całe życie.
W kameralnej inscenizacji szczególnego znaczenia nabierają emocje bohaterów i ich wzajemne relacje. Historia politycznego buntu zostaje opowiedziana poprzez doświadczenie młodego człowieka i jego najbliższych. Man rezygnuje z monumentalnego przedstawiania historii, szukając języka, który pozwala mówić o tragicznych wydarzeniach bez patosu i łatwych wzruszeń.
Nagrody za reżyserię i poruszającą rolę matki
Podczas zakończonego XXIV Festiwalu Dramaturgii Współczesnej „Rzeczywistość Przedstawiona” w Zabrzu jury główne w składzie Jacek Sieradzki, Małgorzata Warsicka i Iwona Woźniak oceniło pięć przedstawień konkursowych.
Tomasz Man został nagrodzony za spektakl, który – jak podkreślono w uzasadnieniu – w oryginalny, pozbawiony patosu sposób opowiada o tragicznym wydarzeniu z historii Polski, jakim był Poznański Czerwiec 1956 roku.
Drugą nagrodę otrzymała Martyna Zaremba-Maćkowska za niezwykle poruszającą kreację matki. Jej rola stanowi ważny element opowieści, w której dramat historyczny znajduje odzwierciedlenie w doświadczeniach rodzinnych i osobistych.
Uznanie dla poznańskiego przedstawienia wyraziło również Jury Młodych, w którym zasiedli Aleksandra Czyżewska, Martyna Zadara i Szymon Krasuski. Jurorzy przyznali „Zdziśkowi” nagrodę dla najlepszego spektaklu festiwalu.
Wyróżnienia przyznane przez oba składy jurorskie potwierdzają, że przedstawienie Tomasza Mana przemawia do widzów różnych pokoleń. Szczególnie interesujący jest wybór młodego jury, które doceniło spektakl poświęcony wydarzeniom sprzed siedemdziesięciu lat.
Poznański Czerwiec w teatralnej pamięci
Premiera „Zdziśka” wpisuje się w obchody 70. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 roku. Rocznica wydarzeń, które stały się jednym z pierwszych masowych wystąpień przeciwko komunistycznej władzy w powojennej Polsce, skłania do ponownego przyjrzenia się świadectwom uczestników i świadków protestu.
Teatr Nowy sięga po historię silnie związaną z tożsamością Poznania. W przedstawieniu Tomasza Mana wydarzenia historyczne powracają poprzez wspomnienia człowieka, którego późniejsze życie związało się ze sceną.
Losy Zdzisława Wardejna pozwalają również postawić pytanie o to, jak doświadczenia młodości wpływają na późniejsze życie i w jaki sposób osobista pamięć współtworzy obraz historii. Dla współczesnych widzów, zwłaszcza młodszych, „Zdzisiek” może stać się okazją do poznania Poznańskiego Czerwca poprzez los konkretnego człowieka.
„Zdzisiek” wraca na scenę Teatru Nowego
Nagrodzone przedstawienie będzie można ponownie zobaczyć w Poznaniu już w listopadzie. Teatr Nowy zaplanował trzy prezentacje spektaklu w dniach 20–22 listopada 2026 roku.
Kolejne festiwalowe wyróżnienia są potwierdzeniem dobrego przyjęcia inscenizacji Tomasza Mana, która znalazła uznanie zarówno wśród doświadczonych krytyków i twórców teatralnych, jak i przedstawicieli młodego pokolenia widzów.
