Na Małej Scenie teatru odbędzie się premiera spektaklu „Kopista Bartleby” – scenicznej adaptacji słynnego opowiadania Hermana Melville’a.
fot. Klaudyna Schubert / Teatr Łaźnia Nowa
Twórcy przedstawienia podejmują próbę zmierzenia się z jednym z najbardziej zagadkowych literackich gestów sprzeciwu: cichą, lecz konsekwentną odmową wyrażoną słowami „wolałbym nie”.
Opowiadanie Melville’a z 1853 roku, osadzone w nowojorskiej kancelarii przy Wall Street, opowiada historię kopisty, który początkowo wykonuje swoje obowiązki bez zarzutu, by z czasem zacząć odmawiać kolejnych poleceń. Jego sprzeciw nie ma jednak charakteru otwartego buntu – jest wycofany, uprzejmy, niemal beznamiętny. To właśnie ta niejednoznaczność stała się punktem wyjścia dla twórców krakowskiej realizacji.
Adaptację przygotował Piotr Froń, a reżyserii podjął się Tomasz Fryzeł. W ich interpretacji „Kopista Bartleby” staje się studium rozpadu ustalonego porządku – zarówno w wymiarze instytucjonalnym, jak i osobistym. Twórcy przyglądają się mechanizmom władzy, relacji przełożony–podwładny oraz granicom posłuszeństwa. Spektakl stawia pytania o sens pracy, o przemoc ukrytą w strukturach organizacyjnych, a także o to, czy odmowa może być formą troski o siebie i próbą odzyskania podmiotowości.
W roli Bartleby’ego wystąpi Adam Borysowicz, budując postać wycofaną, skupioną, a zarazem konsekwentną w swoim milczącym sprzeciwie. Jego „wolałbym nie” nie będzie gestem demonstracyjnym – to raczej proces, wewnętrzne rozeznanie i decyzja podejmowana za każdym razem na nowo. Partnerować mu będzie Sebastian Grygo jako kancelista – człowiek przywiązany do zasad, ładu i społecznego uznania, który wobec postawy pracownika stopniowo traci grunt pod nogami.
Realizacja Łaźni Nowej ma podkreślać egzystencjalny wymiar tekstu Melville’a. Minimalistyczna forma i skupienie na relacji dwóch bohaterów wydobywają napięcie między potrzebą kontroli a pragnieniem autonomii. W tej konfrontacji nie ma jednoznacznych racji – jest za to proces powolnego pęknięcia rzeczywistości, która dotąd wydawała się stabilna i uporządkowana.
Premierowe pokazy „Kopisty Bartleby’ego” odbędą się na Małej Scenie Teatru Łaźnia Nowa w Krakowie w najbliższy weekend. Spektakl wpisuje się w linię programową sceny, podejmującej tematy społeczne i egzystencjalne poprzez współczesne reinterpretacje klasyki.
