„Così fan tutte” Wojciecha Farugi od 1 lipca na VOD

Teatr Wielki – Opera Narodowa od kilku sezonów rozwija swoją platformę VOD, dzięki której najważniejsze spektakle można oglądać także w domu. Po dużym zainteresowaniu baletem „Peer Gynt” teraz do internetowego repertuaru trafia jedna z najgłośniejszych premier ostatnich sezonów – „Così fan tutte” Wolfganga Amadeusza Mozarta w reżyserii Wojciecha Farugi.

Opera od dawna nie musi być przeżywana wyłącznie w teatralnej sali. Coraz więcej największych scen udostępnia swoje realizacje w internecie, umożliwiając widzom powrót do najciekawszych premier lub obejrzenie spektakli tym, którzy nie mieli okazji zobaczyć ich na żywo. Taką drogę konsekwentnie rozwija również Teatr Wielki – Opera Narodowa, którego platforma VOD cieszy się coraz większym zainteresowaniem melomanów.

Dużym powodzeniem cieszyła się niedawna możliwość obejrzenia online baletu „Peer Gynt”, a już 1 lipca o godz. 19.00 do internetowej biblioteki dołączy „Così fan tutte” Wolfganga Amadeusza Mozarta w inscenizacji Wojciecha Farugi. Nagranie pozostanie dostępne do 31 sierpnia 2026 roku, do godz. 23.59.

Premiera spektaklu, która odbyła się 15 marca 2024 roku, należała do najżywiej dyskutowanych wydarzeń sezonu 2023/2024. Krytycy zgodnie podkreślali wysoki poziom muzyczny przedstawienia oraz znakomite kreacje wokalne całego zespołu, zwracając jednocześnie uwagę na konsekwentną i autorską wizję reżyserską Wojciecha Farugi, proponującą nowe odczytanie jednego z najbardziej zagadkowych dzieł Mozarta.

O tej operze pisał także Wiesław Kowalski – redaktor naczelny portalu Teatr dla Wszystkich: https://teatrdlawszystkich.pl/mozart-z-nowych-kontekstow-zlozony/

Opera, która od ponad dwóch stuleci budzi spory

Od wiedeńskiej prapremiery w 1790 roku trwa dyskusja o tym, czym właściwie jest „Così fan tutte”. Czy to lekka komedia o miłosnych intrygach, czy może gorzka opowieść o manipulacji i ludzkiej naturze?

Libretto Lorenza Da Pontego, z którym Mozart stworzył wcześniej „Wesele Figara” i „Don Giovanniego”, opowiada historię eksperymentu przeprowadzonego przez Don Alfonsa. Dwaj młodzi oficerowie – Ferrando i Guglielmo – zakładają się z nim o wierność swoich narzeczonych. Pozorują wyjazd na wojnę, by po chwili powrócić w przebraniach i spróbować uwieść partnerkę przyjaciela.

Mozart zamienił tę pozornie lekką intrygę w wielowarstwową opowieść o miłości, pożądaniu, tożsamości, zaufaniu i granicach społecznych konwenansów. To właśnie ta niejednoznaczność sprawia, że „Così fan tutte” do dziś pozostaje jednym z najbardziej dyskutowanych dzieł operowych.

Słoweński filozof Slavoj Žižek w książce „Druga śmierć opery” zwraca uwagę na wyjątkową pozycję tego utworu:

„Così fan tutte to opera Mozarta, która bez wątpienia najbardziej ze wszystkich jest osobliwa; przez dwa stulecia nie przestając wzbudzać konsternacji. Choć znawcy muzyki klasycznej zgadzają się na ogół co do jej wysokich walorów muzycznych, są nadal niejednomyślni, jeśli idzie o ocenę jej treści, nadal uznając ją za dyskusyjną i nieco dziwaczną.”

Filozof przypomina również, że była to trzecia i ostatnia opera, jaką Mozart stworzył wspólnie z Lorenzem Da Pontem. Powstała w roku wybuchu Rewolucji Francuskiej, przez co wielu późniejszych krytyków zarzucało jej, że pojawiła się w niewłaściwym momencie historii.

Žižek przywołuje także jedną z najbardziej surowych ocen dzieła:

„Należałoby się zastanowić, w jaki sposób Mozart mógł upaść tak nisko i zmarnotrawić swe boskie melodie na tak żałosną szmirę.”

Po ponad dwóch stuleciach od premiery ta dyskusja wciąż trwa. Być może właśnie dlatego warto samemu wrócić do tego dzieła i wyrobić sobie własne zdanie.

Mozart w Ameryce końca lat sześćdziesiątych

W swojej inscenizacji Wojciech Faruga przeniósł akcję opery do Stanów Zjednoczonych przełomu lat 60. i 70. XX wieku – czasu wojny w Wietnamie, rewolucji obyczajowej i gwałtownych przemian społecznych.

W tej interpretacji wojna przestaje być jedynie pretekstem dramaturgicznym. Staje się doświadczeniem, które na trwałe zmienia bohaterów. Ferrando i Guglielmo wracają nie tylko w przebraniach, ale jako ludzie próbujący odnaleźć się w nowej rzeczywistości i przekroczyć obowiązujące normy społeczne.

Komediowa opera buffa ustępuje miejsca refleksji nad wolnością, odpowiedzialnością, tożsamością oraz możliwością budowania nowych modeli relacji międzyludzkich.

Obsada

W spektaklu występują:

• Fiordiligi – Aleksandra Orłowska,
• Dorabella – Zuzanna Nalewajek,
• Ferrando – Pavlo Tolstoy,
• Guglielmo – Hubert Zapiór,
• Don Alfonso – Artur Janda,
• Despina – Anna Malesza-Kutny.

Towarzyszą im Chór i Orkiestra Teatru Wielkiego – Opery Narodowej oraz tancerze.

Twórcy spektaklu

Za warstwę muzyczną odpowiada Yaroslav Shemet jako dyrygent.

Spektakl wyreżyserował Wojciech Faruga.

Scenografię, kostiumy oraz reżyserię świateł przygotowała Katarzyna Borkowska.

Autorem choreografii jest Bartłomiej Gąsior, dramaturgię opracowała Klauda Hartung-Wójciak, natomiast projekcje wideo przygotował Jakub Lech.

Nagranie spektaklu będzie dostępne na platformie VOD Teatru Wielkiego – Opery Narodowej od 1 lipca 2026 roku od godz. 19.00 do 31 sierpnia 2026 roku do godz. 23.59. Dla miłośników opery będzie to kolejna okazja, by zobaczyć jedną z najciekawszych realizacji ostatnich sezonów, a dla tych, którzy jeszcze jej nie poznali – możliwość samodzielnego przekonania się, dlaczego „Così fan tutte” od ponad dwóch wieków nie przestaje fascynować, dzielić i prowokować do dyskusji.

Teatr Wielki – Opera Narodowa