Anna Hop objęła 15 października funkcję dyrektorki baletu Teatru Wielkiego im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu.
fot. Georg Van Der Weyden
Choreografka, reżyserka, tancerka i pedagożka, od 2009 roku związana z Polskim Baletem Narodowym, zastąpiła Roberta Bondarę, który prowadził poznański zespół przez osiem lat. Ma w dorobku przedstawienia inspirowane twórczością Gombrowicza, Fredry, Cervantesa, Szekspira i Collodiego, a także projekty realizowane dla zagranicznych scen oraz telewizji ARTE.
Nominacji towarzyszy zmiana rangi stanowiska: Anna Hop obejmuje dyrekcję baletu, którym wcześniej zarządzał kierownik. Teatr wiąże tę decyzję ze wzmocnieniem pozycji zespołu w strukturze instytucji i jego obecności w repertuarze. W oficjalnym komunikacie wskazuje również na rozwój artystyczny tancerzy oraz poszerzanie krajowej i międzynarodowej działalności poznańskiego baletu.
Anna Hop jest absolwentką Ogólnokształcącej Szkoły Baletowej im. Romana Turczynowicza w Warszawie oraz Uniwersytetu Warszawskiego. W 2009 roku dołączyła do Polskiego Baletu Narodowego, zdobywając doświadczenie sceniczne w repertuarze zespołu kierowanego przez Krzysztofa Pastora. Już rok później zaprezentowała pierwszą autorską choreografię: miniaturę „W malinowym chruśniaku”, przygotowaną podczas drugiej edycji warsztatów „Kreacje”.
Warsztaty stały się dla niej miejscem regularnej pracy twórczej. W kolejnych latach powstawały między innymi „Temat strachu”, „LAB V”, „Collars”, „Arctic”, „MUV”, „NoX”, „3 Pieces”, „Kądziel” i „Mi”. Różnorodność muzycznych wyborów, od Meredith Monk i Antonia Vivaldiego po The Doors oraz Imagine Dragons, towarzyszyła poszukiwaniom własnego języka choreograficznego. Hop uczestniczyła w „Kreacjach” również od strony organizacyjnej, zdobywając doświadczenie w przygotowywaniu projektów artystycznych.
Jej pełnospektaklowym debiutem były „Bajki ci opowiem…” do muzyki Witolda Lutosławskiego, wystawione w 2013 roku w Operze na Zamku w Szczecinie. Praca dla młodej publiczności pozostała ważną częścią jej działalności, rozwijanej następnie we Wrocławiu i Warszawie.
W 2015 roku na scenie Teatru Wielkiego – Opery Narodowej Hop przygotowała „Pupę” do muzyki Stanisława Syrewicza. Inspiracją była twórczość Witolda Gombrowicza, zwłaszcza obecne w niej napięcia między ciałem, społecznym oczekiwaniem i rolą przyjmowaną wobec drugiego człowieka. Choreografka sięgała do „Ferdydurke”, „Dziennika” i „Pornografii”, przekładając literacką groteskę na ruch oraz sytuacje sceniczne.
Przedstawienie składało się z ośmiu części: „Forma”, „Rozczłonkowanie”, „Nagość”, „Łydka”, „Dojrzałość”, „Słowacki”, „Ojczyzna” i „Ja”. Taki układ pozwalał przyglądać się poszczególnym Gombrowiczowskim tematom poprzez fizyczny szczegół, gest, wzajemne ustawienie postaci i przerysowanie ich zachowań. W 2018 roku spektakl zaprezentowano również podczas Międzynarodowego Festiwalu Gombrowiczowskiego w Radomiu.
Kolejnym spotkaniem z polską literaturą był „Mąż i żona”, zrealizowany dla Polskiego Baletu Narodowego w 2019 roku. Hop opracowała taneczną wersję komedii Aleksandra Fredry do muzyki Stanisława Moniuszki i Wojciecha Kostrzewy, przenosząc akcję do nadmorskiego kurortu z przełomu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku. Przedstawienie weszło do wieczoru „Fredriana”, obok „Przypowieści sarmackiej” Conrada Drzewieckiego.
Dużą realizacją zespołową był „Exodus”, którego prapremiera odbyła się 13 listopada 2021 roku w Operze Narodowej. Spektakl tworzył wspólny wieczór z „Biegunami-Harnasiami” Izadory Weiss. Anna Hop odpowiadała za koncepcję i choreografię swojej części, korzystając z trzech kompozycji Wojciecha Kilara: „Exodusu”, fragmentów II Koncertu fortepianowego oraz „Bogurodzicy”.
Bohaterem uczyniła zbiorowość, angażując kilkudziesięciu tancerzy, chór i orkiestrę. Ruch grupy inspirowany był między innymi zachowaniami społeczności owadów i stad ptaków. Poszczególne części przedstawienia, zatytułowane „Księga wyjścia”, „Księga powtórzonego prawa” i „Księga upadku”, prowadziły od wspólnej wędrówki przez obserwację ludzkich słabości do obrazu zniszczenia spowodowanego przez samych ludzi. Autorska koncepcja dotyczyła powtarzalności błędów kolejnych pokoleń, odpowiedzialności za pozostawiany po sobie świat oraz relacji między jednostką a grupą.
Za „Exodus” Hop otrzymała Teatralną Nagrodę Muzyczną im. Jana Kiepury dla najlepszego choreografa.
W październiku 2023 roku Opera na Zamku w Szczecinie wystawiła „Don Kichota” do muzyki Ludwiga Minkusa. Hop przygotowała reżyserię, choreografię i libretto, odwołując się do powieści Miguela de Cervantesa oraz tradycji choreograficznej Mariusa Petipy. Dwuaktowe przedstawienie łączyło klasyczną wirtuozerię z pantomimą i komediowymi przygodami błędnego rycerza.
Współtwórczyniami realizacji były Małgorzata Szabłowska, odpowiedzialna za scenografię, multimedia i światła, Katarzyna Rott, autorka kostiumów, oraz Agata Hop, która przygotowała animacje. Kierownictwo muzyczne objął Jerzy Wołosiuk. W plastyce spektaklu wykorzystano inspiracje twórczością Antoniego Gaudíego i Pabla Picassa.
W 2024 roku Anna Hop stworzyła dla Polskiego Baletu Narodowego „Pinokia” do muzyki Mieczysława Wajnberga. Opowieść Carla Collodiego otrzymała autorską wersję, uwzględniającą doświadczenia współczesnych dzieci i młodzieży. Bohater mierzy się ze szkolnym wykluczeniem, ulega obietnicy szybkiej sławy i trafia do konkursu talentów. Sukces prowadzi go do teatru, gdzie zostaje poddany presji kolejnych występów, a zarobione przez niego pieniądze przejmuje dyrektor. Przemęczenie kończy się kontuzją i samotnością.
Przez te doświadczenia Hop prowadzi opowieść o dorastaniu, podatności na manipulację oraz konsekwencjach własnych wyborów. Ważna pozostaje więź Pinokia z Gepettem: odpowiedzialność za ojca i gotowość do poświęcenia stają się miarą dojrzałości chłopca.
W 2026 roku choreografka przygotowała dla Opery Wrocławskiej „Sen nocy letniej”, własną adaptację komedii Williama Szekspira. Odpowiadała za choreografię, reżyserię, koncepcję inscenizacji i dobór muzyki. Obok utworów Felixa Mendelssohna związanych ze „Snem nocy letniej” wykorzystała fragmenty jego symfonii i uwertury, a także aranżację oraz współczesną kompozycję Pawła Stuczyńskiego inspirowane twórczością kompozytora.
Przedstawienie poświęcone uczuciom, pragnieniom i zmienności relacji powstało we współpracy z Małgorzatą Szabłowską, autorką scenografii, świateł i projekcji, oraz Katarzyną Rott, która zaprojektowała kostiumy. Samodzielne opracowanie koncepcji muzycznej umożliwiło Hop podporządkowanie przebiegu spektaklu własnej interpretacji Szekspirowskiej fabuły.
Do tegorocznych realizacji należy także „Butterfly w krainie cieni” w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej. Premiera odbyła się 24 stycznia. Przedstawienie inspirowane „Madame Butterfly” Giacoma Pucciniego przygotowano dla młodzieży i rodzin, ze wskazaniem wieku od dziesięciu do piętnastu lat. Historia Cio-Cio-San opowiadana jest poprzez śpiew operowy, teatr cieni, wizualizacje i taniec. W realizacji uczestniczą między innymi soliści Akademii Operowej oraz młodzi artyści sztuk teatralnych i wizualnych.
Międzynarodowy dorobek Anny Hop obejmuje „The Fall of Dora Maar”, choreografię zrealizowaną w 2023 roku w ramach cyklu „Picasso Dance”, zamówionego przez francuską telewizję ARTE. W projekcie uczestniczyli również inni choreografowie, wśród nich Angelin Preljocaj. Artystka przygotowała także choreografię do „Fordlandii”, przedstawienia z udziałem Lucii Lacarry i Matthew Goldinga. Jej prace prezentowano w Royal Opera House w Londynie.
Dwukrotnie realizowała autorskie projekty w ramach programu „På Tå Hev” dla Den Norske Opera & Ballett w Oslo: „Moving to…” w 2014 roku oraz „In her hair” w 2016 roku. Jak podaje poznański teatr, prace te były następnie wielokrotnie wystawiane na scenach międzynarodowych. Obecnie Hop współpracuje z Operą Paryską.
W 2025 roku uczestniczyła w Positioning Ballet Forum for Future Ballet and Dance Leaders, organizowanym przez Holenderski Balet Narodowy w Amsterdamie. Doświadczenie choreograficzne rozwija również poprzez pracę pedagogiczną i wspieranie młodych twórców.
Od 2013 roku współpracuje z Działem Programów Edukacyjnych Opery Narodowej, prowadząc warsztaty i przygotowując spektakle. Tworzyła choreografie dla szkół baletowych w Polsce i za granicą oraz dla warszawskiej Akademii Teatralnej. Pracowała też przy przedstawieniach dramatycznych, operowych, produkcjach filmowych i projektach multimedialnych. Wśród reżyserek i reżyserów, z którymi współpracowała, znajdują się między innymi Olga Chajdas, Kasia Adamik, Natalia Babińska i Marcin Hycnar.
Za swoją działalność otrzymała Nagrodę ZAiKS „Sprzyjamy wyobraźni” w 2025 roku, Statuetkę Terpsychory za wybitne osiągnięcia w dziedzinie tańca w 2023 roku oraz Nagrodę im. Bronisławy Niżyńskiej w konkursie „Perły Tańca” za „Karnawał zwierząt”, przygotowany w Operze Wrocławskiej.
W komunikacie towarzyszącym powitaniu Anny Hop Teatr Wielki podsumował osiem lat pracy Roberta Bondary. Podkreślił jego zaangażowanie w indywidualny rozwój tancerek i tancerzy, budowanie zespołu oraz poszerzanie repertuaru. Do współpracy z poznańskim baletem Bondara zapraszał takich twórców jak Alexander Ekman, Edward Clug, Daniela Cardim, Michal Štípa, Sol León i Paul Lightfoot, Anne Jung, Katarzyna Kozielska oraz Marguerite Donlon.
Z jego inicjatywy powstał festiwal „Przedwiośnie Baletowe”, prezentujący młodych choreografów i doświadczonych artystów, a zarazem nawiązujący do tanecznych tradycji Poznania. Wśród własnych realizacji Bondary na tej scenie teatr wymienia „Legendę Bałtyku” z 2017 roku, „Don Juana” i „Take Me With You” z 2020 roku, „8m68”, przygotowane do wieczoru „Ślady: Drzewiecki / Wesołowski / Przybyłowicz / Bondara” w 2021 roku, „Królową Śniegu” z 2023 roku, „Bolero” z 2024 roku oraz „R+J” z 2025 roku.
„Praca w Poznaniu była pełna wyzwań, ale również niezwykłych projektów, które silnie wzmocniły Balet Teatru Wielkiego. Współpraca z tancerkami i tancerzami opierała się na wspólnym poszukiwaniu nowych środków wyrazu, artystycznej odwadze i dążeniu do najwyższego poziomu wykonawczego. Realizacja tych przedsięwzięć była możliwa dzięki wsparciu, zaangażowaniu i ogromnemu zaufaniu mojego zespołu, które pozwalały podejmować kolejne wyzwania i wspólnie tworzyć wyjątkowe projekty artystyczne” – mówi Robert Bondara w opublikowanym przez teatr pożegnaniu.
Poznańska scena życzyła Annie Hop twórczych pomysłów i artystycznych spotkań z zespołem, a Robertowi Bondarze kolejnych inspirujących projektów i sukcesów.
