Surrealizm władzy, dziewczęca siła, nowa batuta, mocne wsparcie i dotykanie teatru… opera na zamku w 2025 roku.
fot. Adam Słomski/Opera na Zamku
WŁADZA DEPRAWUJE: PREMIERA „CZARODZIEJSKIEGO FLETU” W.A. MOZARTA
1 marca 2025 roku odbyła się premiera „Czarodziejskiego fletu” Wolfganga Amadeusza Mozarta w reżyserii Natalii Babińskiej – pierwsza od dwudziestu lat w Szczecinie. Spektakl natychmiast stał się hitem: majowe powtórki przyciągnęły tłumy, a do października recenzje w prasie i portalach kulturalnych, m.in. w „Polityce” i „Ruchu Muzycznym”, podkreślały jego znaczenie w sezonie. Dialogi poprowadzono po polsku, partie śpiewane pozostały w niemieckim oryginale z polskimi napisami na ekranie. Reżyserka zachowała klasyczną formę śpiewogry, lecz konflikt Sarastra i Królowej Nocy odczytała jako aktualną metaforę władzy: świątynia mądrości łączyła oświecone ideały równości i braterstwa z instytucjonalną sztywnością, tradycyjnymi podziałami ról i ukrytą przemocą (w tym wyraźną sceną gwałtu), natomiast Królowa Nocy nie była jedynie chaosem – okazała się zranioną, desperacko walczącą o córkę kobietą. „Władza deprawuje, lecz istnieją wartości poza jej kontrolą” – mówiła Natalia Babińska. Żaden ze światów nie był ideałem. Surrealistyczna konwencja – subtelne projekcje, senne oświetlenie, spiralne schody i niekończące się węże – pozwoliła połączyć baśniową naiwność z filozoficzną głębią i współczesnymi pytaniami o relacje, społeczeństwo oraz mechanizmy władzy. Pod batutą Kuby Wnuka partytura Mozarta zabrzmiała świeżo, melodyjnie i wciągająco. Inscenizacja Natalii Babińskiej wzmocniła pozycję Opery na Zamku jako jednego z najciekawszych ośrodków operowych w Polsce.
KAŻDY MOŻE ZNALEŹĆ SZCZĘŚCIE: PREMIERA BALETU „KOPCIUSZEK”
31 maja 2025 roku publiczność zobaczyła premierę baletu „Kopciuszek” w choreografii i inscenizacji Grzegorza Brożka do muzyki Karola Lipińskiego (I akt) i Niccolò Paganiniego (II akt). Spektakl, oparty na ponadczasowej baśni braci Grimm, przedstawił drogę ubogiej dziewczyny do szczęścia nie przez czarodziejski gest, lecz dzięki własnej wytrwałości, dobroci i wierze w lepsze jutro. „Każdy „kopciuszek” może odnaleźć szczęście. I każdy może być księciem. Skupmy się na tym, co dla nas najważniejsze” – mówił Grzegorz Brożek. Przyrodnie siostry odegrali tancerze w muskularnej, nieporadnej grotesce, Książę był zwykłym, otwartym chłopakiem bez dworskiej sztywności, a Wróżka pojawiała się tylko w kluczowych momentach – bo, jak podkreśla choreograf, życie traci sens, gdy ktoś inny przejmuje ster. Pierwszy akt z liryczną muzyką Lipińskiego budował bajkowy nastrój, drugi z wirtuozerskimi wariacjami Paganiniego dodawał energii i rozmachu. Lekki, pełen humoru spektakl stał się idealną propozycją dla całych rodzin. Przekazał prosty, ale mocny morał: każdy – niezależnie od startu – może odnaleźć szczęście, gdy pozostaje autentyczny, szuka pozytywów i buduje relacje na empatii, a nie na zemście.
BATUTA Z PASJĄ: AGNIESZKA NAGÓRKA NOWYM DYREKTOREM ARTYSTYCZNYM
1 października 2025 roku Agnieszka Nagórka objęła stanowisko zastępczyni dyrektora artystycznego Opery na Zamku. Absolwentka klasy prof. Antoniego Wita w Akademii Muzycznej w Warszawie, laureatka II nagrody na Międzynarodowym Konkursie Dyrygenckim w Orvieto (2008), przez ponad dekadę związana z Teatrem Wielkim w Poznaniu – przygotowała tam m.in. polskie prawykonanie „Graczy” Szostakowicza, głośną „Cyganerię” w Starej Gazowni w reżyserii Agaty Dudy-Gracz oraz wiele premier operowych i baletowych. Odznaczono ją Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę i odznaką „Zasłużony dla Kultury Polskiej”. „Dyrygent powinien poruszać” – definiuje ideał lidera Agnieszka Nagórka. Nowa dyrektorka artystyczna zapowiada systematyczne podnoszenie jakości codziennych spektakli, szersze otwarcie teatru na młode talenty, wschodzące gwiazdy, budowanie długofalowej strategii repertuarowej oraz odczarowanie opery jako sztuki elitarnej i trudnej. Dyrektor Opery na Zamku w Szczecinie Jacek Jekiel podkreśla, że Agnieszka Nagórka wnosi do zespołu doświadczenie, pasję i wizję łączącą tradycję z nowoczesnym spojrzeniem na teatr muzyczny.
IMPULS DLA KULTURY: WALDEMAR DĄBROWSKI NA CZELE RADY PROGRAMOWEJ
Pod koniec 2025 roku przy Operze na Zamku w Szczecinie powstały: Rada Artystyczna złożona z artystów teatru oraz Rada Programowa powołana przez Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego, w której skład weszli ludzie kultury i biznesu wspierającego kulturę z całej Polski. Na jej czele stanął Waldemar Dąbrowski – były minister kultury, wieloletni dyrektor Teatru Wielkiego – Opery Narodowej i twórca systemu współprowadzenia instytucji. Członkowie Rady Programowej doradzają dyrektorowi w kształtowaniu repertuaru, oceniają projekty artystyczne, pomagają w pozyskiwaniu dodatkowych środków i promują szczecińską scenę w Polsce oraz za granicą. Jedyną realną drogą do większego budżetu jest współprowadzenie Opery na Zamku w Szczecinie przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które pozwoli na powrót do odważnych, ryzykownych artystycznie premier – takich jak niegdyś dzieła Benjamina Brittena, Philipa Glassa czy Laurenta Petitgirarda. Wniosek został złożony przez marszałka województwa Olgierda Geblewicza w ubiegłym roku.
DZIECI, EMOCJE I OPERA – EDUKACYJNE PODRÓŻE W OPERZE NA ZAMKU
Przed spektaklami „Dzieci z dworca ZOO” widzowie oglądali edukacyjny film z psychoterapeutką Joanną Flis o mechanizmach uzależnień (również behawioralnych) oraz o odwadze stawiania granic, a po przedstawieniach uczestniczyli w otwartych spotkaniach z ekspertką (projekt finansowany z KPO). „Uzależnienie to jest nieustanne cierpienie, którego nie da się potem już niczym uśmierzyć” – wyjaśniała Joanna Flis. Ruszył nowy cykl warsztatów „Emocje! Moc opery” prowadzony przez Sandrę Klarę Januszewską – dzieci i młodzież odkrywały świat opery przez muzykę, ruch, ekspresję teatralną i prace plastyczne pod okiem „Madame Dolce Forte” (projekt finansowany przez MKiDN). Wznowiono popularne „Tajemniczy świat opery” z wizytami za kulisami, przymierzaniem kostiumów i nauką operowego savoir-vivre’u oraz „Cztery pory roku” – taneczno-muzyczny spektakl dla dzieci od 1 do 5 lat z koncertami Vivaldiego na żywo. Odbyły się również Polsko-Niemieckie Dni Teatru w ramach sieci viaTEATRI – z przedstawieniami z Anklam i Schwedt oraz szczecińskim wieczorem baletowym „Tożsamości” (finansowane z programu Interreg).
„Zawsze mówiłem, że stoję twarzą na Zachód, bo tam widzę przyszłość. I zawsze będę to mówił. Otwartość wzbogaca. A viaTEATRI pokazuje to najlepiej: że Unia Europejska nie jest hasłem, a realnym zyskiem dla naszych teatrów. Sieć działa, bo stoi za nią konkret: ludzie, którzy chcą się spotkać, i artyści, którzy chcą się uczyć od siebie. ViaTEATRI przypomina mi trochę orkiestrę – do smyczków dołączają flety, oboje, waltornie – i nagle brzmi coś w rodzaju międzynarodowej partytury. To wielka wartość” – mówił witając gości dyrektor Opery na Zamku Jacek Jekiel.
Fragment tego cytatu wybrzmiał już na początku tekstu. Na koniec bowiem przewrotnie… wracamy do początku 2025 roku, kiedy to Jacek Jekiel został ponownie powołany na stanowisko dyrektora Opery na Zamku w Szczecinie, rozpoczynając trzecią kadencję na tym stanowisku. Od jesieni, jak już wspomniano wyżej, towarzyszy mu Agnieszka Nagórka jako dyrektor artystyczna. Ale o tym, co razem wymyślił i wymyśli ten duet, zwłaszcza że wkrótce 70. urodziny teatru, który zawsze idzie własną ścieżką – już w przyszłym roku…
