Czy teatr może naprawdę być przestrzenią dla wszystkich? Narodowy Instytut Muzyki i Tańca (NIMiT) udowadnia, że tak – i robi to odważnie, konsekwentnie i z artystyczną wrażliwością. Realizowany od 2018 roku program „Taniec i niepełnosprawność: przekraczanie granic” to wyjątkowa inicjatywa, która nie tylko wspiera rozwój twórczy osób z niepełnosprawnościami, ale realnie zmienia sposób, w jaki myślimy o dostępie do kultury.
To projekt, który łączy ludzi różnych sprawności, tworząc przestrzeń do współdziałania, wymiany i wspólnego tworzenia. Obejmuje m.in. warsztaty, laboratoria artystyczne, działania edukacyjne i performatywne, a jego uczestnikami są zarówno artyści z niepełnosprawnościami, jak i pełnosprawni profesjonaliści sceny. Wspólnie tworzą spektakle, prowadzą proces twórczy i redefiniują pojęcia ciała, ruchu, obecności.
Taniec jako język dostępny dla każdego
Hasło „przekraczanie granic” nie jest tu pustym sloganem – to praktyka. Tegoroczna edycja projektu odbyła się w Lądku-Zdroju podczas Międzynarodowego Festiwalu Tańca im. Olgi Sawickiej, a temat przewodni „Rekonstrukcja gestu” stał się punktem wyjścia do pracy nad indywidualnym i wspólnotowym językiem ciała. Artyści pracowali nad nowymi jakościami ruchowymi i performatywnymi, szukając form wyrazu, które nie są zarezerwowane dla „doskonałości”, lecz dla autentyczności i ekspresji osobistej.
Program powstał we współpracy z British Council w ramach europejskiego projektu Europe Beyond Access, współfinansowanego przez Unię Europejską. Jego ambicją jest także trwałe wpłynięcie na zmianę postaw w środowisku kultury i sztuki – tak, by różnorodność i dostępność stały się normą, a nie wyjątkiem.
Inkluzywność to przyszłość teatru
Na bazie projektu powstają nie tylko warsztaty, ale i spektakle – takie jak głośne „Siostrzeństwo/Sisterhood”, które z sukcesem prezentowane było na polskich scenach. Produkcje te udowadniają, że osoby z niepełnosprawnościami nie tylko mogą być obecne w teatrze – one tworzą teatr na własnych zasadach, oferując widzowi nową wrażliwość, inne tempo, inne ciało, inną opowieść.
To działania, które stawiają pytanie nie tylko o dostępność, ale też o definicję sztuki. Kto ma prawo ją tworzyć? Kto może mówić ze sceny? Odpowiedź, jaką proponuje NIMiT, jest jednoznaczna: teatr nikogo nie wyklucza.
Więcej informacji o projekcie:
nimit.pl/dzialalnosc/taniec-i-niepelnosprawnosc
fot. NIMiT
absolwent Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku oraz Studia Wokalno-Aktorskiego Danuty Baduszkowej przy Teatrze Muzycznym w Gdyni. Współpracował z wieloma teatrami w Polsce, m.in. Teatrem Polskim w Bydgoszczy. Ma na swoim koncie ponad 60 ról teatralnych. Od roku 2001 zajmuje się krytyką teatralną.
