O „Dream, czyli jak nie zostałem Kurtem Cobainem” Jacka Bały w reż. Patryka Warchoła w Teatrze Miejskim w Gdyni pisze Magda Mielke.
fot. Piotr Pędziszewski
„Dream, czyli jak nie zostałem Kurtem Cobainem” to kameralny, a zarazem emocjonalnie rozległy monodram Jacka Bały, który – mimo rockowej energii – okazuje się przede wszystkim opowieścią o kryzysie tożsamości i niespełnionych marzeniach. Spektakl, wyreżyserowany przez Patryka Warchoła, wpisuje się w nurt współczesnego teatru osobistego: intymnego, autotematycznego, ale jednocześnie trafiającego w doświadczenia szerokiego grona widzów.
To nie jest historia o zostaniu gwiazdą rocka. To opowieść o tym, co pozostaje, kiedy ten scenariusz się nie spełnia – i czy to „coś” wystarczy, by dalej żyć. Już punkt wyjścia jest uderzająco prosty: 42-letni mężczyzna, prowadzący stabilne, lecz pozbawione pasji życie, wraca do młodzieńczego marzenia o byciu jak Kurtem Cobainem. Ten powrót nie jest kaprysem ani nostalgiczną fanaberią, lecz próbą przepracowania własnego niespełnienia, a może wręcz ostatnią szansą na odzyskanie poczucia sensu. I właśnie w tej ambiwalencji – między śmiesznością a desperacją – spektakl znajduje swoją największą siłę.
Co istotne – i zarazem bardzo ciekawie rozegrane dramaturgicznie – sama inicjatywa powstania projektu została dofinansowana z funduszy Unii Europejskiej w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Bohater niejako rozlicza się z samego aktu tworzenia przedstawienia, komentuje jego genezę i sens. Spektakl jest efektem konkretnej pracy i przygotowań. Jacek Bała, realizując projekt, podjął naukę śpiewu u Macieja Podgórzaka oraz gry na gitarze u Marcina Wądołowskiego. Nie są to jedynie detale produkcyjne – ich efekty są wyraźnie obecne na scenie. Aktor nie „udaje” muzyka, lecz rzeczywiście nim na chwilę się staje.
Kreacja Jacka Bały balansuje między autoironią a szczerością, momentami ocierając się o performatywną spowiedź. Aktor nie buduje iluzji „postaci” w klasycznym sensie – raczej prowadzi widza przez kolejne warstwy własnego (lub stylizowanego na własny) doświadczenia. Choć cała opowieść jest konstrukcją sceniczną, umowną i świadomie wykreowaną, widz bardzo szybko zawiesza niewiarę i zaczyna empatyzować z bohaterem. Bała, mimo początkowej skłonności do „zagrywania się”, pozostaje na tyle wiarygodny, że granica między fikcją a osobistym wyznaniem niemal się zaciera. To teatr bliski stand-upowi, koncertowi i monodramowi psychologicznemu jednocześnie.
Jeśli ktoś oczekiwał spektaklu o Nirvanie i jej charyzmatycznym liderze, może poczuć się zawiedziony. Kurt Cobain, choć „pojawia się” na scenie, funkcjonuje tu raczej jako symbol – figura niespełnionego marzenia i utraconej intensywności życia, a nie bohater biograficzny. Utwory Nirvany, które wybrzmiewają w fragmentach, stają się nośnikiem emocji i wehikułem pamięci. „Smells Like Teen Spirit”, „The Man Who Sold The World”, „Where Did You Sleep Last Night” czy „Lithium” zostały wpisane w dramaturgię opowieści jako komentarz do aktualnego stanu bohatera. Najciekawiej wybrzmiewa finał, w którym Bała wykonuje autorski utwór – gest symboliczny, zamykający drogę od naśladownictwa do własnego głosu.
Patryk Warchoł prowadzi spektakl oszczędnie, bez formalnych fajerwerków, proponując jednak szereg skutecznych rozwiązań inscenizacyjnych, dzięki którym przedstawieniu daleko do statyczności. Narracja nie jest linearna – mieszają się perspektywy czasowe, przeszłość przenika się z teraźniejszością, a wspomnienia funkcjonują na równych prawach z bieżącym doświadczeniem. Bohater wielokrotnie zwraca się bezpośrednio do widowni, skracając dystans i budując relację opartą na empatii. W tle pojawiają się także materiały wizualne autorstwa Ewy Borowskiej, które – wraz z minimalistyczną scenografią Mai Zęgoty – subtelnie dopełniają całość, budując kontekst i atmosferę.
Najmocniejsze fragmenty pojawiają się wtedy, gdy Bała zaczyna konfrontować się z własną przeciętnością. W tych momentach spektakl traci rockowy kostium i odsłania coś znacznie bardziej uniwersalnego: lęk przed zmarnowanym życiem. Najciekawsze w „Dream…” jest to, że przedstawienie nie daje w tej kwestii łatwych odpowiedzi. Nie mówi, czy warto porzucić stabilne życie dla marzeń ani czy spełnienie jest w ogóle możliwe. Zamiast tego stawia pytanie: czy można żyć dalej, ignorując własne niespełnienie? W tym sensie spektakl staje się czymś więcej niż historią o niespełnionym muzyku. To opowieść o każdym, kto kiedyś „programował” swoją przyszłość, a potem zagubił ją w codzienności.
