Radomski Czerwiec ’76 prapremiera na teatralnej scenie. „Na ścieżkach zdrowia” w Teatrze Powszechnym

Slide
previous arrow
next arrow
Na afiszu

Radomski Czerwiec ’76 prapremiera na teatralnej scenie. „Na ścieżkach zdrowia” w Teatrze Powszechnym

28 listopada Teatr Powszechny im. Jana Kochanowskiego w Radomiu zaprezentuje prapremierę spektaklu „Na ścieżkach zdrowia” w reżyserii Andrzeja Sadowskiego.

Opublikowano: 2026-11-19
plakat do prapremiery spektaklu „Na ścieżkach zdrowia" Teresy Ewy Opoki autorstwa Anny Dabralovich, studentki Wydziału Sztuki Uniwersytetu Radomskiego / Teatr Powszechny w Radomiu

Przedstawienie, przygotowane z okazji 50. rocznicy Radomskiego Czerwca 1976 roku, opowiada o uczestnikach robotniczego protestu, brutalnych represjach komunistycznego aparatu bezpieczeństwa i pamięci, z którą przez kolejne dziesięciolecia musiały mierzyć się całe rodziny. W jednej z największych realizacji radomskiego teatru ostatnich lat wystąpi ponad dwudziestoosobowy zespół aktorski.

Radomski Czerwiec 1976 roku pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń w powojennej historii miasta. Pięćdziesiąt lat po robotniczym buncie Teatr Powszechny sięga po książkę Teresy Ewy Opoki „Na ścieżkach zdrowia”, przywołując doświadczenia uczestników protestów oraz świadków represji, które nastąpiły po ich stłumieniu. Za reżyserię, scenografię i opracowanie tekstu odpowiada Andrzej Sadowski.

Prapremiera zaplanowana na 28 listopada wpisuje się w obchody półwiecza wydarzeń, które odegrały istotną rolę w kształtowaniu polskiej opozycji demokratycznej. Dla radomskiego teatru jest to również okazja do opowiedzenia o historii własnego miasta poprzez doświadczenia jego mieszkańców.

Czerwiec 1976. Protest, który zmienił historię

24 czerwca 1976 roku premier Piotr Jaroszewicz przedstawił w Sejmie projekt drastycznych podwyżek cen żywności. Mięso miało zdrożeć średnio o 69 procent, nabiał o około 64 procent, cukier o 90 procent, a ryż nawet o 150 procent. Zapowiedź wywołała gwałtowny sprzeciw społeczny. Następnego dnia w wielu zakładach przemysłowych rozpoczęły się strajki, a w Radomiu, Ursusie i Płocku robotnicy wyszli na ulice.

W samym Radomiu w demonstracjach uczestniczyło ponad 20 tysięcy osób. Protestujący domagali się wycofania podwyżek, a ich pochód skierował się pod siedzibę Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Doszło do starć z milicją i podpalenia gmachu partyjnego. Władze skierowały przeciwko demonstrantom oddziały milicji i ZOMO.

Jeszcze tego samego dnia rząd wycofał się z zapowiedzianych podwyżek. Uczestników protestu spotkały jednak dotkliwe represje. Zatrzymywano ich, przesłuchiwano, bito, zwalniano z pracy i stawiano przed sądami.

Według ustaleń historyków Instytutu Pamięci Narodowej po wydarzeniach czerwcowych blisko 300 osób zostało skazanych przez sądy, a kolejne 402 ukarano przez kolegia do spraw wykroczeń. Kary więzienia sięgały nawet dziesięciu lat. Pracę straciło 939 robotników.

Szczególnie brutalną formą przemocy były tak zwane ścieżki zdrowia. Zatrzymanych zmuszano do przechodzenia pomiędzy szpalerami funkcjonariuszy milicji i ZOMO, którzy bili ich pałkami i kopali. Niejednokrotnie ofiary doznawały ciężkich obrażeń.

Represje dotknęły także ludzi przypadkowo zatrzymanych na ulicach. Ich skutki wykraczały daleko poza rok 1976. Utrata pracy, więzienie, upokorzenie i wieloletni strach wpływały na życie rodzin, a pamięć o przemocy pozostawała obecna również w kolejnych pokoleniach.

Wydarzenia Radomskiego Czerwca przyczyniły się do powstania Komitetu Obrony Robotników we wrześniu 1976 roku. Organizacja skupiająca przedstawicieli inteligencji rozpoczęła udzielanie pomocy prawnej, finansowej i organizacyjnej represjonowanym robotnikom oraz ich rodzinom. Był to jeden z istotnych etapów rozwoju zorganizowanej opozycji demokratycznej w PRL.

Pamięć ofiar i rodzinne tajemnice

Spektakl „Na ścieżkach zdrowia” wykorzystuje świadectwa uczestników i świadków Radomskiego Czerwca, opisane przez Teresę Ewę Opokę. Autorzy przedstawienia sięgają do historii ludzi, którzy po latach zdecydowali się opowiedzieć o brutalnych przesłuchaniach, pobiciach, wyrokach i konsekwencjach sprzeciwu wobec komunistycznej władzy.

Osią fabularną przedstawienia jest historia młodej reżyserki filmowej, przygotowującej dokument poświęcony uczestnikom protestów z czerwca 1976 roku. Bohaterka, grana przez Katarzynę Dorosińską, spotyka dawnych opozycjonistów, poznaje ich wspomnienia i przegląda prywatne archiwa. W trakcie pracy odkrywa, że człowiek odpowiedzialny za cierpienie jej rozmówców i ich rodzin jest jej własnym ojcem.

To odkrycie zmienia charakter prowadzonego przez nią śledztwa. Historia przemocy państwowej staje się jednocześnie opowieścią o odpowiedzialności za czyny najbliższych, dziedziczeniu rodzinnych tajemnic i próbie zmierzenia się z prawdą.

Twórcy podejmują również temat relacji między ofiarami a sprawcami. Pytają o możliwość przebaczenia, o konsekwencje przemilczania winy i o to, jak doświadczenia sprzed pół wieku wpływają na współczesne życie.

W zapowiedzi przedstawienia Teatr Powszechny podkreśla, że zamierza oddać głos ludziom, których osobiste historie przez wiele lat pozostawały poza oficjalną narracją historyczną.

Jedna z największych realizacji radomskiego teatru

Przygotowywana prapremiera należy do największych przedsięwzięć artystycznych Teatru Powszechnego w Radomiu w ostatnich latach. W obsadzie znalazło się 23 wykonawców, w tym aktorzy występujący gościnnie.

Za reżyserię, scenografię i opracowanie tekstu odpowiada Andrzej Sadowski. Muzykę skomponowała Małgorzata Tekiel, kostiumy przygotowała Bożena Kostrzewska, a choreografię Maciej Cierzniak. Przygotowaniem muzycznym zajmuje się Agnieszka Grębosz. Asystentem reżysera jest Mateusz Paluch, a inspicjentką Ilona Kaluga.

W spektaklu występują: Alan Bochnak, Przemysław Bosek, Marek Braun, Danuta Dolecka (gościnnie), Katarzyna Dorosińska, Agnieszka Grębosz, Milena Jóźwiak, Marek Kępiński (gościnnie), Mateusz Kocięcki, Piotr Kondrat, Filip Łannik, Wojciech Ługowski (gościnnie), Adam Majewski, Jakub Niedzielski, Mateusz Paluch, Anna Podolak, Zuzanna Repelowicz, Andrzej Sadowski (gościnnie), Natalia Samojlik, Michał Węgrzyński, Łukasz Węgrzynowski i Tomasz Wóltański.

Plakat przygotowała studentka Uniwersytetu Radomskiego

Teatr zaprezentował również plakat prapremiery, powstały we współpracy z Wydziałem Sztuki Uniwersytetu Radomskiego im. Kazimierza Pułaskiego.

Jego autorką jest Anna Dabralovich, studentka czwartego roku grafiki, pochodząca z Mińska na Białorusi. Artystka w swoich pracach łączy fotografię, rysunek i kolaż, eksperymentując z kolorem oraz różnymi technikami plastycznymi.

Plakat przedstawia skuloną postać ludzką, której twarz i ciało przesłaniają liczne dłonie. Kompozycja przywołuje skojarzenia z przemocą, bezbronnością i próbą ochrony przed zagrożeniem. Tło przypominające archiwalne dokumenty koresponduje z historyczną tematyką przedstawienia.

Współpraca teatru z uczelnią stanowi zarazem przykład włączenia młodych artystów w przygotowanie ważnego wydarzenia kulturalnego miasta.

Teatr wobec historii własnego miasta

Prapremiera „Na ścieżkach zdrowia” wpisuje się w program obchodów 50. rocznicy Radomskiego Czerwca 1976 roku. Przedstawienie podejmuje temat, który w Radomiu ma wymiar szczególnie osobisty. Wśród mieszkańców wciąż żyją uczestnicy wydarzeń i świadkowie represji, a pamięć o tamtych doświadczeniach jest przekazywana w rodzinach.

Realizacja Andrzeja Sadowskiego zapowiada się jako jedna z najważniejszych propozycji radomskiego teatru w końcówce 2026 roku. Jej rozbudowana obsada, wykorzystanie świadectw historycznych oraz fabuła oparta na odkrywaniu rodzinnej przeszłości pozwalają spojrzeć na wydarzenia sprzed pół wieku z perspektywy jednostkowych doświadczeń.

W sezonie 2026/2027 radomska scena rozwija repertuar obejmujący zarówno współczesne dramaty, klasykę, jak i przedstawienia rozrywkowe. W listopadzie na Dużej Scenie prezentowane są między innymi „Dom lalki” oraz „Przyjazne dusze”, a na Scenie Kameralnej „Dziś wieczorem: Lola Blau” i „Mój boski rozwód”. Na tym tle „Na ścieżkach zdrowia” stanowi propozycję bezpośrednio związaną z historią Radomia i jego mieszkańców.

Prapremiera odbędzie się 28 listopada 2026 roku o godzinie 19.00 na Dużej Scenie Teatru Powszechnego im. Jana Kochanowskiego w Radomiu. Kolejne przedstawienia zaplanowano na 29 listopada o godzinie 19.00 oraz 8 i 9 grudnia o godzinie 17.00.

Teatr Powszechny w Radomiu

Kategorie:


Cytat Dnia

„W tle na wideo pojawiają się przejęte twarze aktorów. Na taki rodzaj dekadenckiej atmosfery można się było przygotować, idąc na wystawienie tekstu Sarah Kane, jednak ten poziom patosu przerósł moje możliwości. Gdyby narysować krzywą dramaturgii tego przedstawienia, nie byłaby wcale tak bardzo krzywa. Pojawiłyby się może niewielkie wahnięcia w górę i w dół, całość utrzymana jest jednak nieodmiennie na wysokim C”

Adrianna Wolińska o „Łaknąć”, reż. Katarzyna Minkowska; „Teatr”, 16.11.2026

Newsletter

Zamów newsletter z najciekawszymi informacjami ze świata teatru i najlepszymi tekstami portalu. Bądź na bieżąco! Newslettery dostają wyłącznie członkowie społeczności naszego portalu.

W związku z bezpłatną subskrypcją zgadzam się na otrzymywanie na podany adres email informacji handlowych. Usługa zostanie uruchomiona po kliknięciu w link aktywacyjny przesłany na podany adres email.
W każdej chwili możesz zrezygnować z otrzymywania newslettera i innych informacji.

Teatr dla Wszystkich © Copyright 2026
ISSN 3071-9453
Strona stworzona przez - LOKOINVEST.PL