Od 7 do 11 października Poznań stanie się miejscem spotkania artystów, dla których dźwięk jest pełnoprawnym narzędziem opowiadania.
infografika: fundacja FONORAMA z Poznania
Słuchowisko na żywo, w którym publiczność stanie się uczestnikiem gry, premiery, warsztaty z zagranicznymi twórcami, finał konkursu o Małżowiny, a na zakończenie – interaktywna instalacja VR. Od 7 do 11 października Poznań stanie się miejscem spotkania artystów, dla których dźwięk jest pełnoprawnym narzędziem opowiadania. Festiwal Słuchowisk 2026 pokazuje, że współczesna sztuka audio dawno wyszła poza studio radiowe. Teatr dla Wszystkich jest patronem medialnym wydarzenia.
Jeszcze niedawno słowo „słuchowisko” kierowało skojarzenia przede wszystkim w stronę teatru radiowego: aktorów stojących przy mikrofonach, efektów dźwiękowych budujących niewidzialną scenografię i odbiorcy, który resztę przedstawienia tworzył we własnej wyobraźni. Dziś ta forma coraz śmielej przekracza granice radia – spotyka się z performansem, muzyką eksperymentalną, nowymi technologiami i rzeczywistością wirtualną.
Właśnie tę różnorodność chce pokazać organizowany przez Fundację Fonorama Festiwal Słuchowisk 2026. Od 7 do 11 października w Poznaniu spotkają się twórcy i publiczność poszukujący nowych sposobów opowiadania za pomocą dźwięku. Organizatorzy zapowiadają premiery, odsłuchy, warsztaty, masterclass, konkurs oraz wydarzenia, w których tradycyjny podział na autora, wykonawcę i słuchacza zaczyna się wyraźnie zacierać.
Festiwal rozpocznie się 7 października w Kołorkingu Muzycznym + Domu Słuchowisk premierą „ZWYCIĘSTWA”, słuchowiska na żywo przygotowanego na podstawie tomu „qq” Tomasza Bąka.
Wystąpią Lena Witkowska i trio Sumpf, a za reżyserię odpowiada Hubert Wińczyk. Nie będzie to jednak klasyczna prezentacja gotowego dzieła. Publiczność zostanie zaproszona do udziału w swoistej grze, a sam spektakl ma być improwizowany zarówno muzycznie, jak i – do pewnego stopnia – dramaturgicznie.
Już otwarcie festiwalu dobrze pokazuje więc kierunek tegorocznej edycji: słuchanie nie musi oznaczać biernego odbioru.
Dzień później publiczność usłyszy „Todesangst” austriackiego dramaturga i reżysera Andreasa Jungwirtha, w reżyserii Judith Lorenz i tłumaczeniu Łukasza Musiała. Prezentacji towarzyszyć będzie mapping napisów przygotowany przez Patryka Lichotę.
Sam Jungwirth pojawi się również na festiwalu osobiście. W piątek 9 października poprowadzi w Collegium Maius trzygodzinny masterclass poświęcony własnej praktyce artystycznej.
Ważną częścią programu będą warsztaty prowadzone przez twórczynie związane z dwoma bardzo różnymi tradycami sztuki radiowej i audialnej.
Do Poznania przyjedzie Jessica Dromgoole, przez lata związana z brytyjską sceną słuchowiskową. Poprowadzi dwie grupy warsztatów dotyczących reżyserii słuchowisk. Z kolei Agnieszka Szczepańczyk z Teatru Polskiego Radia zajmie się sound designem – jednym z tych elementów współczesnego słuchowiska, które w coraz większym stopniu przestają pełnić funkcję jedynie ilustracyjną, a stają się samodzielnym tworzywem dramaturgicznym.
Rezultaty pracy warsztatowej zostaną zaprezentowane podczas finałowego dnia festiwalu.
W piątkowy wieczór premierę będzie miał również „Sonet o polietylenie i miedzi” Miłosza Szczęsnego, przygotowany wspólnie z Beą Targosz i Wilkiem Kickiem.
Produkcja powstała w efekcie open calla organizowanego przez Fonoramę, a jej twórcy zostali laureatami Kolorowej Małżowiny. Po premierowym odsłuchu odbędzie się rozmowa z autorami i oficjalne wręczenie nagrody.
Najwięcej Małżowin pojawi się jednak dzień później.
Sobota 10 października została niemal w całości podporządkowana finałowi Konkursu na Najlepsze Słuchowisko 2025 Roku.
Najpierw zabrzmią produkcje wyróżnione przez jury: „Pewnego razu… w Łodzi” Krzysztofa Tubilewicza, wyprodukowane przez Radio 357, „Spadła gwiazda mej pani” według scenariusza Iwony Rusek, w reżyserii Dariusza Błaszczyka i produkcji Programu 2 Polskiego Radia, oraz „Utwór na fortepian przenoszony” Joanny Wabik.
Po południu zaprezentowane zostaną trzy słuchowiska laureatów: „Robotnice” Oliwii Kot, „Co to jest bańka?” Alicji Rasztawickiej oraz „Zbrodnia z premedytacją” Witolda Gombrowicza w adaptacji i reżyserii Oskara Winiarskiego, zrealizowana przez Akademię Teatralną im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie.
O godz. 20.00 poznamy podział najważniejszych nagród festiwalu – Złotej, Srebrnej i Różowej Małżowiny.
Finałowy dzień przyniesie kolejne przykłady tego, jak szeroko można dziś rozumieć pojęcie słuchowiska.
W niedzielę 11 października pokazane zostanie „Muzeum drzew” Katarzyny Matwiejczuk w adaptacji i reżyserii Marii Marcinkiewicz-Górnej, produkowane przez Fonoramę. Następnie zabrzmi „Halo, tu Łazarz” Jana Strugarka, przygotowane we współpracy programowej z Radiem Poznań. Odsłuchowi towarzyszyć będzie spotkanie z twórcami.
A później słuchowisko dosłownie wejdzie w kolejną rzeczywistość.
O godz. 17.00 rozpocznie się trzygodzinna prezentacja „Diving Intervention” – interaktywnej instalacji słuchowiskowej VR. To właśnie ona zamknie zasadniczą część programu tegorocznej edycji.
Festiwal będzie miał jeszcze jeden, wyjątkowy epilog.
13 października w Kołorkingu Muzycznym + Domu Słuchowisk wystąpi Alessandro Bosetti, artysta od lat badający głos, język i mechanizmy komunikacji międzyludzkiej. Zaprezentuje performance dźwiękowy oparty na idei „niemożliwego chóru”.
To symboliczne domknięcie festiwalu, którego program konsekwentnie przypomina, że sztuka audio nie jest dziś dodatkiem do innych dziedzin ani nostalgicznym powrotem do czasów świetności radia.
Może istnieć na żywo. Może być improwizowana. Może wciągać słuchacza do gry, łączyć się z obrazem, performansem albo rzeczywistością wirtualną. Może być kameralna i intymna albo technologicznie rozbudowana.
Ale jej podstawowa zasada pozostaje właściwie niezmienna: najważniejsza scena nadal powstaje w wyobraźni odbiorcy.
Festiwal Słuchowisk 2026 odbędzie się w Poznaniu od 7 do 11 października. Wydarzeniem towarzyszącym będzie performance Alessandro Bosettiego 13 października. Wstęp na wydarzenia jest bezpłatny, na warsztaty obowiązują zapisy. Większość programu odbywać się będzie w Kołorkingu Muzycznym + Domu Słuchowisk przy ul. Św. Marcin 75. Organizatorem festiwalu jest Fundacja Fonorama.
Teatr dla Wszystkich jest patronem medialnym wydarzenia.
