Profesor Lech Śliwonik – wybitny teatrolog, historyk teatru, krytyk, pedagog i wieloletni animator życia teatralnego – został laureatem nagrody „Człowiek Słowa” 2026, przyznawanej podczas Festiwalu Stolica Języka Polskiego. Wyróżnienie trafia do osób, które swoją działalnością w wyjątkowy sposób przyczyniają się do rozwoju polskiej kultury, języka i sztuki słowa.
To nagroda, która w przypadku profesora Śliwonika ma szczególny wymiar. Od ponad sześciu dekad należy on do najważniejszych postaci polskiej teatrologii, konsekwentnie łącząc działalność naukową z aktywnym wspieraniem ruchu teatralnego w całym kraju. Jest autorem kilkunastu książek oraz kilkuset artykułów i szkiców poświęconych historii teatru, zwłaszcza teatrowi studenckiemu, alternatywnemu, amatorskiemu i wiejskiemu.
Prof. dr hab. Lech Stefan Śliwonik (ur. 7 grudnia 1939 roku) jest profesorem nauk humanistycznych oraz jednym z najwybitniejszych badaczy polskiego teatru niezależnego. Z Akademią Teatralną im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie związany jest od wielu lat jako wykładowca i organizator życia akademickiego. W latach 1996–2002 oraz 2008–2010 pełnił funkcję dziekana Wydziału Wiedzy o Teatrze, natomiast w latach 2002–2008 był rektorem Akademii Teatralnej, kierując jedną z najważniejszych uczelni artystycznych w Polsce.
Dorobek profesora Śliwonika wykracza jednak daleko poza działalność akademicką. Jest uznawany za najwybitniejszego dokumentalistę i badacza polskiego teatru alternatywnego, studenckiego, amatorskiego oraz ludowego. To właśnie on wprowadził do refleksji naukowej pojęcie „teatru dla życia”, opisujące działania teatralne służące edukacji, integracji społecznej i terapii, pokazując, że teatr może być nie tylko sztuką, lecz także narzędziem budowania wspólnoty.
Od ponad pół wieku związany jest z Towarzystwem Kultury Teatralnej, którego prezesem pozostaje od 1987 roku. Pod jego kierunkiem rozwijają się jedne z najważniejszych przedsięwzięć popularyzujących kulturę żywego słowa i teatr amatorski w Polsce, m.in. Ogólnopolski Konkurs Recytatorski, organizowany nieprzerwanie od ponad pięciu dekad, oraz Sejmiki Wiejskich Zespołów Teatralnych, które od ponad czterdziestu lat dokumentują i wspierają unikalne zjawisko polskiego teatru ludowego. Profesor Śliwonik od lat zasiada również w jury najważniejszych festiwali teatrów niezależnych i amatorskich.
W swojej działalności konsekwentnie kontynuuje idee Leona Schillera i Jędrzeja Cierniaka, chroniąc oraz promując dorobek teatrów wiejskich i lokalnych wspólnot artystycznych, które uważa za istotną część polskiego dziedzictwa kulturowego.
Za wybitne zasługi dla polskiej kultury został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, a w 2020 roku otrzymał Nagrodę im. Oskara Kolberga, jedno z najważniejszych wyróżnień przyznawanych osobom szczególnie zasłużonym dla ochrony i rozwoju kultury ludowej.
Przyznanie nagrody „Człowiek Słowa” 2026 jest wyrazem uznania dla całokształtu działalności profesora Lecha Śliwonika – naukowca, pedagoga, organizatora życia teatralnego i człowieka, który przez całe życie udowadniał, że słowo i teatr mają moc budowania wspólnoty, kształtowania postaw oraz zachowywania pamięci o najcenniejszych zjawiskach polskiej kultury.
Wręczenie nagrody oraz spotkanie z laureatem odbędą się 7 sierpnia o godz. 17.45 podczas Festiwalu Stolica Języka Polskiego.
Nagroda „Człowiek Słowa” jest uhonorowaniem nie tylko imponującego dorobku naukowego i organizacyjnego profesora, ale również jego postawy – otwartej, życzliwej i głęboko oddanej ludziom teatru.
Panie Profesorze, serdecznie gratulujemy tego zaszczytnego wyróżnienia i dziękujemy za wszystko, co zrobił Pan dla polskiego teatru.