Przedstawienie jest dyplomem studentów III roku Policealnego Studium Aktorskiego im. Aleksandra Sewruka. Autorką tekstu jest Klaudia Gębska, której dramat znalazł się w półfinale III edycji Konkursu Dramaturgicznego im. Tadeusza Różewicza.
Stara niemiecka kamienica, zakurzony strych i przedmioty pozostawione przez dawnych mieszkańców. Każdy z nich może być śladem czyjegoś życia, fragmentem rodzinnej historii albo świadectwem wydarzeń, o których przez lata nikt nie chciał mówić. Właśnie w takim miejscu rozpoczyna się opowieść przedstawiona w najnowszej premierze przygotowywanej przez studentów olsztyńskiego Studium Aktorskiego.
Bohaterką spektaklu jest Nieświadoma, która postanawia poznać historię kamienicy, w której mieszka. Początkowa ciekawość stopniowo przeradza się w coraz bardziej osobliwe śledztwo. W odkrywaniu przeszłości towarzyszą jej Gołębice, znające miejscowe opowieści, oraz sama Kamienica, obdarzona pamięcią i własnym głosem. Pojawiają się również postacie należące do minionego świata, których historie wciąż domagają się wysłuchania.
Wśród dawnych mieszkańców szczególne miejsce zajmuje Poświęcona, służąca pracująca w niemieckiej rodzinie. Jej los pozwala przyjrzeć się codzienności ludzi, którzy przez lata pozostawali na marginesie rodzinnych opowieści i oficjalnej historii. Życie podporządkowane obowiązkom, zależność od pracodawców oraz społeczna pozycja kobiety zatrudnionej do służby stają się częścią opowieści o przeszłości, której ślady przetrwały w murach kamienicy.
Pamięć, przemilczenia i historie dawnych mieszkańców
„Maria, Zosia, Ania, Frania. Służąca nie jest do gadania!” to tragikomedia, w której historia miesza się z wyobraźnią, a próba odtworzenia dawnych wydarzeń prowadzi do coraz bardziej zaskakujących odkryć. Autorka tekstu przygląda się temu, co pozostaje po ludziach, jak powstają rodzinne opowieści i dlaczego niektóre doświadczenia zostają z nich wymazane.
W spektaklu pojawiają się elementy absurdu, humoru i grozy. Przeszłość stopniowo ożywa, a kolejne postacie odsłaniają własne wersje wydarzeń. Ważnym tematem staje się również sposób, w jaki współcześni interpretują pozostawione przez poprzednie pokolenia przedmioty, wspomnienia i niedopowiedziane historie.
Opowieść o służącej pozwala także spojrzeć na społeczne relacje i zależności, które przez dziesięciolecia kształtowały codzienność wielu kobiet. Ich praca była niezbędna do funkcjonowania domów, jednak ich własne biografie rzadko stawały się przedmiotem zainteresowania. Historia Poświęconej przywołuje doświadczenia osób, których głosy przez długi czas pozostawały niesłyszalne.
Dramat Klaudii Gębskiej znalazł się w półfinale III edycji Konkursu Dramaturgicznego im. Tadeusza Różewicza. Olsztyńska realizacja daje młodym aktorom możliwość zmierzenia się ze współczesnym tekstem, łączącym różne konwencje teatralne i wymagającym budowania postaci funkcjonujących na granicy rzeczywistości, wspomnienia oraz wyobraźni.
Dyplom studentów Studium Aktorskiego
Przedstawienie reżyseruje Kalina Jagoda Dębska, która odpowiada również za scenografię i kostiumy. Muzykę przygotowała Weronika Błaszczyńska, a choreografię Katarzyna Kania. Asystentkami reżyserki są Kamila Dudek i Olga Berkowicz.
Na scenie wystąpi ośmioro studentów III roku Policealnego Studium Aktorskiego im. Aleksandra Sewruka: Olga Berkowicz, Maria Błażewicz, Hanna Bruzi, Kamila Dudek, Kacper Pastuła, Joanna Rose, Magdalena Samociuk i Martyna Smoter.
Spektakl dyplomowy stanowi ważny etap kształcenia przyszłych aktorów. Praca nad pełnowymiarowym przedstawieniem pozwala studentom wykorzystać umiejętności zdobywane podczas zajęć oraz zdobyć doświadczenie w realizacji spektaklu przygotowywanego z myślą o publiczności repertuarowego teatru.
Premiera „Marii, Zosi, Ani, Frani” odbędzie się 20 listopada 2026 roku o godz. 19.15 na Scenie u Sewruka w Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie.
Kolejne przedstawienia zaplanowano na 21 listopada o godz. 19.15, 22 listopada o godz. 17.30 oraz 27 listopada o godz. 19.00. Spektakl powróci również na afisz w grudniu: 8, 18, 19 i 20 grudnia.
Bilety dostępne są w cenach od 40 zł. Teatr przewiduje także bilety ulgowe.
Realizatorzy:
Tekst: Klaudia Gębska
Reżyseria, scenografia, kostiumy: Kalina Jagoda Dębska
Muzyka: Weronika Błaszczyńska
Choreografia: Katarzyna Kania
Asystentki reżyserki: Kamila Dudek, Olga Berkowicz
Obsada: Olga Berkowicz, Maria Błażewicz, Hanna Bruzi, Kamila Dudek, Kacper Pastuła, Joanna Rose, Magdalena Samociuk, Martyna Smoter.
Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie