22 maja w Teatrze Słowackiego w Krakowie odbędzie się premiera spektaklu „Niespodziewane zwycięstwo Unii Polsko-Czeskiej w Trzeciej Wojnie Światowej”.
Fot. Regina Zawadzka-Bigaj
Polsko-czeska political fiction o Europie po katastrofie, wojnie i próbie stworzenia nowej wspólnoty.
Przedstawienie powstaje jako międzynarodowa koprodukcja Teatru Słowackiego oraz Teatru Narodowego w Pradze. Wcześniej spektakl zostanie pokazany czeskiej publiczności podczas premier zaplanowanych na 14 i 15 maja w Pradze.
Już sam tytuł nowej realizacji brzmi jak gotowy polityczny komunikat, alternatywna wersja historii Europy i jednocześnie ironiczny komentarz do współczesnych lęków związanych z wojną i rozpadem wspólnoty europejskiej. Twórcy sięgają po formę środkowoeuropejskiego political fiction, łącząc polski dramatyzm z czeskim poczuciem humoru.
Autorką scenariusza jest Maria Wojtyszko, a za reżyserię i tłumaczenie odpowiada Jakub Krofta. Dramaturgię przygotował Róbert Štefančík. Spektakl opowiada o świecie po wybuchu Trzeciej Wojny Światowej. Ukraina i państwa bałtyckie zostały podbite, Węgry i Słowacja przyłączają się do Rosji, a Zachodnia Europa ogranicza się do symbolicznych gestów wsparcia. Na politycznym placu boju pozostają jedynie Polacy i Czesi.
W tej sytuacji oba państwa decydują się na stworzenie nowego projektu politycznego — Unii Polsko-Czeskiej. Powstaje specjalna grupa robocza złożona z intelektualistów, ekspertów i influencerów, którzy mają przekonać obywateli obu krajów, że właściwie od zawsze byli jednym słowiańskim narodem. Twórcy wykorzystują tę absurdalną sytuację do opowieści o współczesnych mechanizmach propagandy, budowaniu narodowych mitów oraz polityce strachu.
Spektakl balansuje pomiędzy groteską, satyrą polityczną i dystopijną wizją przyszłości Europy. To także próba opowiedzenia o środkowoeuropejskiej tożsamości — pełnej historycznych kompleksów, lęków i wzajemnych stereotypów.
Maria Wojtyszko należy dziś do najważniejszych autorek współczesnej polskiej dramaturgii dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Jest scenarzystką, dramatopisarką i dramaturżką. Studiowała kulturoznawstwo na Uniwersytecie Warszawskim, scenariopisarstwo w łódzkiej Szkole Filmowej oraz reżyserię fabularną w Mistrzowskiej Szkole Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy. Kształciła się również w Szkole Dramatu przy Laboratorium Dramatu.
Szerokiej publiczności znana jest także jako autorka scenariuszy serialowych — współtworzyła między innymi „Miodowe lata”, „Tancerzy”, „Bez tajemnic” oraz „Przystań”. Pisała również scenariusze filmowe, między innymi do filmu „Zagraj ze mną” Rafała Skalskiego. Regularnie uczestniczyła także w międzynarodowych warsztatach scenariopisarskich i dramaturgicznych, takich jak Midpoint, Passion to Market czy Films For Kids Pro.
Jej dramat „Macica” otrzymał w 2006 roku nagrodę Teatru Starego i miesięcznika „Dialog”. Sztuka miała polską prapremierę w Teatrze im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, a następnie była wystawiana także w Lipsku i Wiedniu. Wojtyszko konsekwentnie rozwija również teatr dla młodego widza. Jest autorką takich tekstów jak „Pacan – historia o miłości”, „Królewna Logorea i Niedźwiedź”, „Królowa Śniegu” czy „Pierwszy Człowiek Świata”.
Od 2012 roku Maria Wojtyszko pełni funkcję kierowniczki literackiej Wrocławskiego Teatru Lalek.
Jakub Krofta — jeden z najważniejszych współczesnych twórców teatru lalek i teatru dla młodego widza w Europie Środkowej. Reżyser, dramaturg, tłumacz i pedagog jest absolwentem Akademii Teatralnej w Pradze. Przez lata pełnił funkcję dyrektora artystycznego legendarnego Teatru Drak, a od 2012 roku związany jest z Wrocławskim Teatrem Lalek jako jego dyrektor artystyczny.
Międzynarodowy rozgłos przyniosła mu już realizacja „Spoon River Anthology” według Edgara Lee Mastersa z 1993 roku w praskim Teatrze Dejvice. Spektakl przez pięć sezonów utrzymywał się w repertuarze i odniósł sukces także poza Czechami. Krofta od lat konsekwentnie tworzy teatr dla młodzieży i dorosłych, koncentrując się na tematach dojrzewania, wykluczenia, kryzysu tożsamości i współczesnych lęków społecznych.
Polskiej publiczności znany jest między innymi z realizacji w warszawskim Teatrze Dramatycznym — „Absolwenta”, „Edypa”, „Dziwnego przypadku psa nocną porą” czy „Pociągów pod specjalnym nadzorem”. Reżyserował także „Madame” Antoniego Libery w Teatrze na Woli oraz liczne spektakle przygotowywane wspólnie z Marią Wojtyszko.
Duet Krofta–Wojtyszko należy dziś do najciekawszych tandemów współczesnego teatru dla młodego widza. Ich spektakle zdobywały najważniejsze nagrody teatralne w Polsce. „Sam, czyli przygotowanie do życia w rodzinie” otrzymał Grand Prix Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, „Piekło-Niebo” zdobyło Grand Prix Festiwalu małych Prapremier w Wałbrzychu oraz Wrocławską Nagrodę Teatralną, a „Ojeja, czyli o dziewczynce, która nie znała własnego imienia” została nagrodzona za tekst i reżyserię podczas Festiwalu małych Prapremier.
Za scenografię i kostiumy odpowiada Matylda Kotlińska. Muzykę przygotowali Daniel Malchar i Kamil Malchar. Reżyserię świateł opracował Damian Pawella, a multimedia — Paweł Feiglewicz-Penarski.
W obsadzie znaleźli się: Anna Tomaszewska, Daniel Malchar, Antoni Milancej, Kateřina Měchurová, Marek Daniel, Šimon Krupa oraz Michal Režný.
W nagraniach wykorzystanych w spektaklu udział wzięli również: Lidia Bogaczówna, Dominika Feiglewicz-Penarska, Krzysztof Głuchowski, Mateusz Janicki, Agnieszka Judycka-Cappucino, Marcin Kalisz, Karolina Kamińska, Aleksander Kopański, Tomasz Międzik, Zuzanna Piekarska, Agata Schweiger, Alina Szczegielniak, Marta Waldera, Oliwier Węgrzyn, Maria Wojtyszko oraz Tomasz Wysocki.
Producentką spektaklu z ramienia Teatru Słowackiego jest Agata Schweiger, a z ramienia Teatru Narodowego w Pradze — Klára Golay.
Portal „Teatr dla Wszystkich” jest patronem medialnym teatru w tym sezonie artystycznym!
