„Nie wiesz, co grać? Graj zdziwienie”. Bezpłatny podręcznik Tomasza Czarneckiego dla ludzi teatru

Slide
previous arrow
next arrow
Na afiszu

„Nie wiesz, co grać? Graj zdziwienie”. Bezpłatny podręcznik Tomasza Czarneckiego dla ludzi teatru

Publikacja powstała w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i jest dostępna bezpłatnie.

Opublikowano: 2026-08-24
infografika: Tomasz Czarnecki

Tomasz Czarnecki, reżyser, aktor, scenarzysta i instruktor teatralny, przygotował bezpłatny podręcznik „Nie wiesz, co grać? Graj zdziwienie”. Publikacja powstała w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i została pomyślana przede wszystkim jako praktyczne narzędzie dla osób prowadzących grupy teatralne, pracujących z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi oraz przygotowujących przedstawienia.

Sam autor podkreśla, że zależało mu na stworzeniu książki możliwie dalekiej od akademickiego podręcznika. Zamiast rozbudowanych partii teoretycznych proponuje ćwiczenia, pomysły, obserwacje i wskazówki, które można wykorzystać bezpośrednio podczas próby.

Na stronie publikacji Czarnecki pisze, że przez ponad dwadzieścia lat pracy jako aktor, reżyser i instruktor zebrał setki ćwiczeń i teatralnych obserwacji. Do książki wybrał te, które uznał za najbardziej przydatne w praktyce. Wśród tematów znalazły się ćwiczenia rozwijające wyobraźnię, improwizację, budowanie postaci, pracę z tekstem, koncentrację, partnerowanie oraz ruch sceniczny. Są również pomysły na etiudy, przykłady najczęstszych błędów aktorskich i krótkie refleksje dotyczące samego procesu pracy w teatrze.

Podręcznik do zabrania na próbę

Założenie książki jest proste: z opisanych ćwiczeń można korzystać dokładnie według instrukcji albo potraktować je jako początek własnych poszukiwań. Materiał został przygotowany z myślą zarówno o osobach początkujących, jak i tych, które od lat prowadzą zajęcia teatralne.

Autor kieruje ją do osób pracujących z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi. Na stronie podręcznika dostępne są także krótkie filmy instruktażowe do wybranych ćwiczeń. Całość można pobrać bezpłatnie w formacie PDF.

Sam tytuł „Nie wiesz, co grać? Graj zdziwienie” oddaje ton publikacji – bez nadmiernego dystansu do pracy aktorskiej, za to z naciskiem na praktykę i doświadczenie zdobywane na scenie. 

Tomasz Czarnecki jest absolwentem Wydziału Sztuki Lalkarskiej Akademii Teatralnej w Białymstoku. Przez siedem lat był aktorem Teatru Muzycznego w Gdyni, pracował również jako wykładowca Studium Wokalno-Aktorskiego. Jest założycielem i dyrektorem Teatru Komedii Valldal w Gdyni.

Od lat łączy pracę reżyserską i aktorską z działalnością pedagogiczną. W Teatrze Komedii Valldal przygotowuje przedstawienia dla dzieci, młodzieży i dorosłych, prowadzi warsztaty oraz duże projekty musicalowe. Jego dorobek obejmuje m.in. „Wikingów. Musical nieletni”, „Hejt School Musical”, „Emigrantkę”, „Marvina” czy „OMG! O mitach greckich”. 

Teatr Komedii Valldal działa od 2014 roku. Przy okazji jubileuszu dziesięciolecia zespół informował, że wokół teatru funkcjonuje artystyczna społeczność licząca blisko 200 osób w kilkunastu grupach warsztatowych.

Czarnecki współpracował również z innymi instytucjami. Reżyserował m.in. w Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie, realizował przedstawienia i projekty edukacyjne, a także współpracował z Operą Bałtycką.

Wiedza z sali prób

„Nie wiesz, co grać? Graj zdziwienie” powstało jako zapis doświadczeń wynikających z wieloletniej pracy z bardzo różnymi grupami. Czarnecki pracuje zarówno z zawodowymi aktorami, jak i z osobami, dla których zajęcia w teatrze są pierwszym kontaktem ze sceną. 

W materiałach promujących publikację autor sam zaznacza, że chciał stworzyć książkę, w której będzie „mniej teorii i klasycznych metod pracy”, a możliwie dużo konkretnych ćwiczeń i wskazówek, które można od razu zabrać na próbę. 

Podręcznik został zrealizowany w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i jest dostępny bezpłatnie na stronie Teatru Komedii Valldal.

Pobierz bezpłatnie „Nie wiesz, co grać? Graj zdziwienie”

Kategorie:

Cytat Dnia

„Wyobrażam sobie siebie w określonych sytuacjach, w których nie znalazłem się w rzeczywistości. To jest bardzo niebezpieczne, ponieważ wprost prowadzi do taplania się aktora we własnej osobowości. Dlatego tak bardzo jest potrzebna osoba patrząca z dystansem na moje działania. Nie musi to być wcale reżyser. Buduję postać tak, żeby poczuć się w niej wygodnie – w najlepszym znaczeniu tego słowa, ale dopiero sytuacje niewygodne uruchamiają proces twórczy”

Jan Frycz w rozmowie z Michałem Smolisem; „Teatr”, 2019

Newsletter

Zamów newsletter z najciekawszymi informacjami ze świata teatru i najlepszymi tekstami portalu. Bądź na bieżąco! Newslettery dostają wyłącznie członkowie społeczności naszego portalu.

W związku z bezpłatną subskrypcją zgadzam się na otrzymywanie na podany adres email informacji handlowych. Usługa zostanie uruchomiona po kliknięciu w link aktywacyjny przesłany na podany adres email.
W każdej chwili możesz zrezygnować z otrzymywania newslettera i innych informacji.

Teatr dla Wszystkich © Copyright 2026
ISSN 3071-9453
Strona stworzona przez - LOKOINVEST.PL