Spektakl, zbudowany z obrazów, słów, muzyki, animacji i teatru cieni, otrzymał m.in. nagrodę „Cudownej chwili” na festiwalu „Lalka Też Człowiek” oraz nagrodę za reżyserię na Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Lalek i Formy „Spotkania” w Toruniu.
Punktem odniesienia dla przedstawienia jest wydany w 1984 roku album fotograficzny „Wołkow”, poświęcony światu Podlasia utrwalonemu w obiektywie wybitnego fotografa Wiktora Wołkowa. Przy powstaniu albumu współpracowali także pisarz Edward Redliński oraz artysta Andrzej Strumiłło. Zdjęcia, teksty i charakterystyczny sposób patrzenia na podlaski krajobraz stały się dla twórców Teatru Łątek materiałem do stworzenia scenicznej opowieści o świecie, który stopniowo znika.
„Matecznik” prowadzi widza przez miejsca i krajobrazy dawnego Podlasia – stogi siana, drewniane płoty, wozy, puste dziś ławki stojące kiedyś przed domami, drogi, drzewa, rzekę. Przedstawienie składa się z kilku opowieści ilustrowanych fotografiami Wołkowa. Powracają w nich pytania o ludzki los, indywidualność, pamięć, przyjaźń sięgającą poza śmierć, ale też o sprawy najprostsze i najbardziej podstawowe.
Charakterystyczne dla Teatru Łątek środki teatru cieni i światła są połączone z animacją, fotografią oraz dawnymi urządzeniami projekcyjnymi – rzutnikami slajdów i grafoskopami. Obrazy są wyświetlane na statycznych i ruchomych powierzchniach, przekształcane i wprawiane w ruch. Spektakl wyrasta z wcześniejszych doświadczeń zespołu, zwłaszcza z realizowanej w 2020 roku „Pieśni rzeki”, w której teatr po raz pierwszy szerzej połączył techniki cieniowe z animacją i przetworzeniem fotografii.
Do „Matecznika” animacje przygotowała Agnieszka Waszczeniuk, specjalizująca się m.in. w animacji tworzonej z mielonej kawy. W przedstawieniu technika ta została wykorzystana do stworzenia obrazów nawiązujących do prac Andrzeja Strumiłły. Scenografię zaprojektowała Ewa Zemło, a autorką muzyki jest Ania Broda. Na scenie występuje Krzysztof Zemło, który jest również autorem scenariusza i reżyserem spektaklu.
Premiera „Matecznika” odbyła się 18 września 2022 roku w Supraślu. Spektakl został zrealizowany w ramach programu OFF Polska Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego, a następnie znalazł się także w programie TEATR POLSKA.
Przedstawienie ma już za sobą bogaty obieg festiwalowy. Otrzymało nagrodę „Cudownej chwili” na XVIII Festiwalu „Lalka Też Człowiek” w Warszawie, a podczas 31. Międzynarodowego Festiwalu Teatrów Lalek i Formy „Spotkania” w Toruniu Krzysztof Zemło został uhonorowany nagrodą za reżyserię. W 2025 roku „Matecznik” prezentowany był również podczas Międzynarodowego Festiwalu „Metamorfozy Lalek” w Białymstoku.
Warszawski pokaz odbędzie się 11 września o godz. 19.00 w Teatrze Scena 96 przy ul. Morskie Oko 2.
Realizatorzy
Scenariusz i reżyseria: Krzysztof Zemło
Scenografia: Ewa Zemło
Muzyka: Ania Broda
Animacje: Agnieszka Waszczeniuk
Obsada: Krzysztof Zemło
Premiera: 18 września 2022, Supraśl
Czas trwania: ok. 55 minut.
Teatr Scena 96 w Warszawie