Już 30 sierpnia Teatr Wielki–Opera Narodowa stanie się sercem światowej kultury jidysz.
fot. Teatr Wielki–Opera Narodowa
Zwieńczeniem święta muzyki, teatru i literatury będzie monumentalne widowisko muzyczno-teatralne „W nocy na Starym Rynku”, które niesie ze sobą ogromny ładunek emocjonalny, będąc hołdem pamięci wybitnego mistrza, aktora i reżysera, Szymona Szurmieja.
Tegoroczny Wielki Finał Festiwalu Warszawa Singera zaskoczy publiczność nową formułą. Po raz pierwszy od wielu lat wydarzenie zamykające festiwal nie będzie koncertem.
Na scenie Teatru Wielkiego – Opery Narodowej zaprezentowane zostanie monumentalne widowisko muzyczno-teatralne „W nocy na Starym Rynku” („Night in the Old Marketplace”), inspirowane twórczością Icchoka Lejba Pereca – jednego z najwybitniejszych klasyków literatury jidysz.
Icchok Lejb Perec urodził się w Zamościu w 1851 roku, a od 1888 roku mieszkał i pracował w Warszawie. W 1951 roku ulica przy której mieszkał na warszawskiej Woli otrzymała jego imię.
Napisana w 1907 roku „Bay Nakht afn altn Mark” uznawana jest za klasyke literatury żydowskiej i pierwszą nowoczesną sztukę w języku jidysz. To opowieść o duchach i miłości – pełna humoru, surrealistyczna i jednocześnie głęboko poruszająca.
Głównym bohaterem dramatu jest Badchan, tradycyjny żydowski wodzirej i błazen weselny, który w trakcie jednego długiego wieczoru rzuca wyzwanie boskiej władzy, próbując reanimować zmarłego i wywołać koniec świata.
Za koncepcję i reżyserię koncertu odpowiada Alexandra Aron. Muzykę stworzył Frank London – laureat nagrody Grammy i jeden z czołowych przedstawicieli amerykańskiej sceny klezmerskiej. Autorem słów i tekstów jest natomiast Glen Berger, amerykański pisarz i twórca libretta do musicalu „Spider-Man: Turn Off the Dark”.
„Nocą na starym rynku” to połączenie psychodelicznej muzyki klezmerskiej, Kurta Weilla i melodii ludowych ze Starego Kraju w wydaniu elektronicznym. Koncert prezentowany był dotychczas w Mediolanie, Kopenhadze, Warszawie, Toronto i São Paulo z udziałem znanych miejscowych postaci w roli narratora. Opera Klezmerska przyjedzie do Warszawy bezpośrednio z Nowego Jorku. Na scenie wystąpią artyści związani z najważniejszymi amerykańskimi scenami muzycznymi i teatralnymi, w tym także z Broadwayem.
Widowisko wręcz kipi nieprawdopodobnym nagromadzeniem talentu – mamy tu człowieka debatującego ze sobą, z innymi i Bogiem, podczas gdy wszystko wiruje we wspólnym tańcu – można było przeczytać w kanadyjskim magazynie „Exclaim!”. Natomiast recenzent magazynu „All About Jazz” określił koncert jako nieprawdopodobne osiągnięcie godne uwagi miłośników muzyki klezmerskiej, jazzu, ale także innych gatunków muzycznych, dodając, że lepiej już być nie może.
Jeszcze przed finałowym spektaklem w Operze Narodowej, odbędzie się spotkanie Remigiusza Grzeli z Andą Rottenberg i Mirosławem Bałką poświęcone książce „Kosmos”. Będzie to rozmowa o sztuce, pamięci i sposobach opowiadania świata.
Warszawa Singera od lat tworzy przestrzeń spotkania kultur, języków, pokoleń i doświadczeń. To festiwal, który nie zamyka historii w muzealnej gablocie, lecz traktuje ją jako punkt wyjścia do rozmowy o współczesności. W programie splatają się różne tradycje, perspektywy i artystyczne języki, pokazując bogactwo świata żydowskiego oraz jego wielowymiarowe związki z polską kulturą.
Koncert finałowy 23. Festiwalu Kultury Żydowskiej Warszawa Singera 2025
30 sierpnia 2026, godz. 19:00, Sala Moniuszki
