Antyczny epos, który od ponad dwóch i pół tysiąca lat kształtuje europejską wyobraźnię, powraca na polską scenę teatralną. Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu przygotowuje premierę „Iliady” Homera w reżyserii Pawła Świątka. Premiera spektaklu odbędzie się 27 czerwca na Dużej Scenie.
To kolejne spotkanie Pawła Świątka z wałbrzyskim zespołem. Reżyser, od lat związany z Teatrem Dramatycznym, tym razem sięga po jeden z najważniejszych tekstów światowej literatury – opowieść o ostatnim etapie wojny trojańskiej, gniewie Achillesa i świecie pogrążonym w konflikcie.
Twórcy podkreślają jednak, że nie zamierzają tworzyć teatralnego streszczenia szkolnej lektury.
– Chcemy, żeby nasza „Iliada” była fabularną opowieścią, przygodowym spektaklem, który prezentuje fundamentalne dla kultury euroamerykańskiej wzory i tropy. Nie interesuje nas bryk z lektury. Przeciwnie, jesteśmy pewni, że jest dziś miejsce w teatrze na szerokie opowieści, których plan treściowy wykracza poza jeden wątek – zapowiadają realizatorzy.
Nowa inscenizacja ma przywrócić współczesnemu widzowi doświadczenie wielkiej narracji. Opowieści, w której wojna staje się nie tylko historycznym wydarzeniem, lecz także przestrzenią pytań o honor, władzę, zemstę, lojalność i cenę ludzkich ambicji.
Nieprzypadkowo wałbrzyski teatr kieruje spektakl również do młodej publiczności. „Iliada” ma pokazać, że antyczne teksty nie są wyłącznie elementem szkolnego kanonu, ale wciąż potrafią opowiadać o współczesnym świecie. O przemocy, konfliktach, mechanizmach wojny i konsekwencjach decyzji podejmowanych przez jednostki oraz całe społeczności.
Homerowski epos pozostaje jednym z fundamentów kultury Zachodu. To właśnie tutaj odnaleźć można źródła wielu archetypów obecnych później w literaturze, teatrze i filmie – od bohatera wojennego po tragiczny konflikt między obowiązkiem a osobistymi emocjami. Historia Achillesa, Hektora i oblężonej Troi przez stulecia inspirowała kolejne pokolenia artystów.
Twórcy spektaklu koncentrują się jednak nie tyle na samej militarnej historii Troi, ile na doświadczeniu wojny widzianym z perspektywy tych, którzy muszą mierzyć się z jej konsekwencjami. Punktem wyjścia pozostaje konflikt Achillesa i Hektora – bohaterów, których spór od wieków oddziałuje na zbiorową wyobraźnię. Achilles bywa odczytywany jako symbol poświęcenia jednostki dla wspólnoty, Hektor zaś jako uosobienie odpowiedzialności i gotowości oddania życia za ojczyznę.
Wałbrzyska „Iliada” opowiada przede wszystkim o utracie – najbardziej uniwersalnym doświadczeniu każdej wojny. O matkach żegnających synów, synach opuszczających rodziny i rodzinach zmuszonych do porzucenia własnych domów. Wojna pokazana zostaje tutaj niczym niszczący wirus, który rozprzestrzenia się nie tylko wśród walczących, ale także wśród tych, którzy pozostają z dala od pola bitwy. Zaraża lękiem, niepewnością i świadomością nieodwracalnej zmiany.
Spektakl obserwuje wycinek wojny trojańskiej z perspektywy tych, którzy żegnają swoich bliskich i żyją w nieustannym oczekiwaniu na ich powrót. Lub na wiadomość, że ten powrót nigdy nie nastąpi.
Paweł Świątek należy dziś do najciekawszych polskich reżyserów średniego pokolenia, szczególnie cenionych za umiejętność pracy z dużymi strukturami dramaturgicznymi i reinterpretowania klasycznych tekstów bez popadania w muzealność. W Wałbrzychu realizował już spektakle, które łączyły społeczną refleksję z wyrazistą teatralną formą.
Twórcy
- tekst: Homer
- reżyseria i adaptacja: Paweł Świątek
- scenografia, kostiumy, światło: Krystian Szymczak
- muzyka: Olga Mysłowska
- konsultacje merytoryczne: Jędrzej Soliński
- inspicjentka: Anna Solarek
- plakat: Jakub Idzik
Obsada
- Angelika Cegielska – Penelopa
- Dorota Furmaniuk – Bogini
- Mateusz Flis – Achilles
- Urszula Gryczewska – Hekabe
- Joanna Łaganowska – Andromacha
- Rafał Kosowski – Agamemnon
- Mikołaj Krzeszowiec – Odys
- Piotr Mokrzycki – Apollon
- Ireneusz Mosio – Hektor
- Małgorzata Osiej [gościnnie] – Tetyda
- Dariusz Skowroński [gościnnie] – Priam
- Czesław Skwarek – Patroklos
- Dominika Zdzienicka – Mojra
Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu