Po raz kolejny oddajemy głos dwunastu osobom związanym z teatrem – krytykom teatralnym, dziennikarzom i członkom naszej redakcji.
Pytamy o spektakle, role, twórców i wydarzenia, które w sezonie 2025/2026 szczególnie zapisały się w ich pamięci. Nie szukamy werdyktu ani jednej obowiązującej hierarchii. Interesują nas osobiste wybory, różnice zdań i to, co z perspektywy każdej z zaproszonych osób okazało się naprawdę ważne.
Jako drugi opisuje sezon teatralny w „Dwunastce Sprawiedliwych” – Aram Stern – nasz recenzent teatralny, redaktor i germanista. Autor corocznego cyklu „Subiektywny alfabet teatralny”, podsumowującego najważniejsze wydarzenia i zjawiska polskiego teatru. Oto jego teatralne podsumowanie sezonu 2025/2026.
Podsumowanie sezonu 2025/2026 – Aram Stern
Najlepsze przedstawienie
„Europa”, reż. Krzysztof Warlikowski, Nowy Teatr w Warszawie;
„Wiśniowy sad”, reż. Andrei Măjeri, Teatrul de Stat Constanţa (Rumunia);
„Wiara, pieniądze, wojna i miłość”, reż. Robert Lepage, Schaubühne am Lehniner Platz w Berlinie (Niemcy);
Najlepszy teatr
Nowy Teatr w Warszawie;
Schaubühne am Lehniner Platz w Berlinie (Niemcy);
Najlepsze wystawienia nowych polskich sztuk
Patrycja Kowańska, „Very Ibsen“, reż. Dominika Knapik, Teatr Współczesny w Szczecinie;
Beniamin M. Bukowski, monodram Krystiana Durmana „Hibernacja”, reż. Beniamin M. Bukowski, Teatr Mały w Tychach;
Jolanta Janiczak, „Potok. Ćwiczenia ze wspólnoty”, reż. Wiktor Rubin, Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach;
Najlepsze wystawienia nowych sztuk obcojęzycznych
Robert Lepage, „Wiara, pieniądze, wojna i miłość”, reż. Robert Lepage, Schaubühne am Lehniner Platz w Berlinie (Niemcy);
Najlepsza reżyseria
Krzysztof Warlikowski, „Europa”, Nowy Teatr w Warszawie;
Sławomir Narloch, „Kandyd, czyli optymizm”, Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu;
Waldemar Raźniak, „Zmierzch bogów“, Teatr Polski w Bydgoszczy;
Robert Talarczyk, „Tragedyjo Hamleta, ksiyncia Dynymarku”, Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach;
Najlepsza rola kobieca
Magdalena Cielecka, Assia w „Europie”, reż. Krzysztof Warlikowski, Nowy Teatr w Warszawie;
Ewelina Adamska-Porczyk, Ofelijo w „Tragedyjo Hamleta, ksiyncia Dynymarku”, reż. Robert Talarczyk, Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach;
Małgorzata Trofimiuk, Ewa w „Opętanej”, reż. Benjamin M. Bukowski, Teatr Polski im. Hieronima Konieczki w Bydgoszczy.
Najlepsza rola męska
Juliusz Chrząstowski, Johann w „Scenach z życia małżeńskiego”, reż. Katarzyna Minkowska, Narodowy Stary Teatr w Krakowie;
Maciej Cymorek, Zbyszko z Bogdańca w „Krzyżakach”, reż. Jan Klata, Teatr im. S. Jaracza w Olsztynie;
Michał Surówka, Martin von Essenbeck w „Zmierzchu bogów“, reż. Waldemar Raźniak, Teatr Polski w Bydgoszczy;
Najlepsza kobieca rola drugoplanowa
Grażyna Bułka, Poloniusz w „Tragedyjo Hamleta, ksiyncia Dynymarku”, reż. Robert Talarczyk, Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach;
Anna Chudek-Niczewska, Anioł w spektaklu „Frankenstein – reportaż”, reż. Zbigniew Lisowski, Teatr Baj Pomorski w Toruniu;
Małgorzata Rydzyńska, Jagienka w „Krzyżakach”, reż. Jan Klata, Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie;
Najlepsza męska rola drugoplanowa
Michał Darewski, Pangloss / Andrzej Wróblewski w spektaklu „Kandyd, czyli optymizm”, reż. Sławomir Narloch, Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu;
Mirosław Guzowski, Friedrich Bruckmann w „Zmierzchu bogów“, reż. Waldemar Raźniak, Teatr Polski w Bydgoszczy;
Tomasz Kocuj, Moryc Welt w „Ziemi obiecanej”, reż. Maja Kleczewska, Teatr Zagłębia w Sosnowcu;
Najlepsza adaptacja teatralna/dramaturgia/scenariusz
Beniamin M. Bukowski, scenariusz do monodramu „Hibernacja”, reż. Beniamin M. Bukowski, Teatr Mały w Tychach;
Jan Klata, Ishbel Szatrawska, „Krzyżacy”, adaptacja powieści Henryka Sienkiewicza, reż. Jan Klata, Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie;
Najlepsza scenografia
Agata Duda-Gracz do „Memling, czyli historia końca świata”, reż. Agata Duda-Gracz, Teatr Wybrzeże w Gdańsku;
Oana Micu do „Wiśniowego sadu”, reż. Andrei Măjeri, Teatrul de Stat Constanţa (Rumunia);
Najlepsze kostiumy
Anna Adamek do spektaklu „Kandyd, czyli optymizm”, reż. Sławomir Narloch, Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu;
Barbara Guzik do „Zmierzchu bogów“, reż. Waldemar Raźniak, Teatr Polski w Bydgoszczy;
Mirek Kaczmarek do „Termopili polskich”, reż. Jan Klata, Teatr Narodowy w Warszawie;
Najlepsza choreografia
Claude Bardouil, Europa-dziewczynka / Ofiara Zachariasza w „Europie”, reż. Krzysztof Warlikowski, Nowy Teatr w Warszawie;
Najlepszy ruch sceniczny
Ewelina Adamska-Porczyk do spektaklu „Tragedyjo Hamleta, ksiyncia Dynymarku”, reż. Robert Talarczyk, Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach;
Ewa Mociak do spektaklu „Kandyd, czyli optymizm”, reż. Sławomir Narloch, Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu;
Najlepsza muzyka
Tomasz Jakub Opałka do „Śpiącej Królewny”, reż. Paweł Paszta, Teatr Baj Pomorski w Toruniu;
Lukas Metzenbauer (na żywo) w spektaklu „Szczyt”, reż. Christoph Marthaler, Théâtre Vidy-Lausanne (Lozanna, Szwajcaria);
Najlepsza reżyseria światła
Marcello Lumaca do „7 Samotności” reż. Robert Wilson / Charles Chemin, Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu;
Najlepsze wizualizacje
Stefan Pinkernell do spektaklu „Wiara, pieniądze, wojna i miłość”, reż. Robert Lepage, Schaubühne am Lehniner Platz w Berlinie;
Najciekawszy debiut reżysersko-aktorski
Trudno wskazać;
Najlepsze przedstawienie teatru muzycznego
Nie obserwuję regularnie – i tego żałuję;
Najlepsze przedstawienie teatru lalkowego
„The House”, reż. Sofie Krog i David Faraco, Sofie Krog Teater (Dania);
„Bibuła w tapczanie”, reż. Michał Derlatka, Teatr Miniatura w Gdańsku;
Najlepsze przedstawienie teatru telewizji
„Ruda”, reż. Wawrzyniec Kostrzewski;
„Piekło-Niebo”, reż. Jakub Krofta, Teatr Narodowy w Warszawie;
Najlepsze słuchowisko
Nie słucham regularnie – i tego żałuję;
Najlepszy spektakl taneczny
Trudno wskazać;
Najlepszy dyplom
„Czarodziejska góra. Wykasływanie”, reż. Anna Obszańska, AST Kraków – filia w Bytomiu;
Najlepsza książka o teatrze
Beata Guczalska, „Konrad Swinarski. Biografia ukryta”, Wydawnictwo Literackie, Kraków;
Jerzy Limon, „Szekspir. Siedem grzechów głównych (z zarazą w tle)”, Wydawnictwo Słowo/obraz terytoria, Gdańsk;
Największe rozczarowanie
„Król Lear”, reż. Silviu Purcărete, Teatr Narodowy im. Marina Sorescu w Krajowej (Rumunia).