To projekt, który przygląda się jednej z najbardziej charakterystycznych form polskiego tańca tradycyjnego poprzez doświadczenie współczesnego ciała, praktyki choreograficzne i muzykę.
Finałem procesu twórczego będzie premiera spektaklu, która odbędzie się 13 września 2026 roku o godz. 18:15 w MSK: Niciarniana przy ul. Niciarnianej 1/3 w Łodzi. Pokaz będzie jednocześnie częścią programu otwarcia nowej filii Miejskiej Strefy Kultury.
Punktem wyjścia do pracy jest oberek rozumiany nie jako zamknięta forma folklorystyczna przeznaczona do rekonstrukcji, lecz jako system ruchowy zbudowany z rytmu, powtórzenia, wirowania, relacji i wspólnego pulsu. Charakterystyczne dla niego struktury zostają poddane analizie i przetworzeniu przy użyciu narzędzi współczesnej choreografii.
Jak podkreśla Paweł Grala, koordynator projektu, istotą poszukiwań nie jest proste zestawienie dwóch estetyk.
„Interesuje mnie dialog współczesnych form tańca z tradycyjną formą oberka i momenty, w których ujawniają się ich zaskakujące punkty styczne: wirowość, repetycja, rytm i trans. To właśnie w nich dostrzegam możliwość spojrzenia na tradycję nie jak na cytat z przeszłości, ale jak na żywe doświadczenie ciała,które można na nowo odczytywać i przekształcać”- mówi Paweł Grala.
Jednym z kluczowych pojęć organizujących spektakl jest zawarte w tytule „Repeat”. Powtórzenie nie służy tutaj odtwarzaniu utrwalonej formy. Staje się narzędziem pozwalającym obserwować różnice pojawiające się w ruchu wraz z kolejnymi wykonaniami, zmianą dynamiki, intencji i ciała wykonawcy.
Tradycyjny materiał zostaje rozłożony na elementy, a następnie budowany na nowo. Rytm, obrót, praca w relacji i intensywność charakterystyczna dla oberka spotykają się z improwizacją, indywidualizacją ruchu oraz współczesnymi praktykami pracy z ciałem.
W ten sposób OBEREK.Repeat dotyka również szerszego pytania o mechanizmy przekazywania tradycji. Czy może ona pozostać żywa bez zmiany? Co właściwie zostaje zachowane, kiedy kolejne pokolenie przejmuje określoną praktykę i przepisuje ją na własne ciało?
Istotnym elementem projektu jest konstrukcja zespołu wykonawczego. W jednym procesie twórczym spotykają się studenci kierunku Choreografia i Techniki Tańca Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi oraz tancerki i tancerze Zespołu Pieśni i Tańca „Anilana”, działającego przy MSK: Niciarniana.
W wyniku warsztatów i castingu powstał dwunastoosobowy zespół wykonawczy.
Studenci Akademii Muzycznej wnoszą doświadczenie współczesnych technik tanecznych, improwizacji, kompozycji i świadomej pracy z ciałem. Tancerze „Anilany” pracują z kolei z językiem polskiego tańca tradycyjnego, jego strukturą rytmiczną, zespołowością, pracą w parze i utrwalonym repertuarem ruchowym.
To zderzenie nie służy pokazaniu różnicy pomiędzy dwoma technikami. Jego celem jest stworzenie warunków, w których praktyki te mogą się wzajemnie przenikać.
Każdy z wykonawców wnosi do procesu własną pamięć ciała, doświadczenie i nawyki ruchowe. Dlatego tancerze nie funkcjonują wyłącznie jako wykonawcy przygotowanego wcześniej materiału. Ich indywidualne propozycje oraz reakcje na spotkanie z odmiennym sposobem pracy stają się częścią procesu budowania choreografii.
Za koncepcję i choreografię spektaklu odpowiadają Olga Bury i Piotr Stanek, twórcy związani z obszarem tańca współczesnego, teatru i performansu, absolwenci Wydziału Teatru Tańca Akademii Sztuk Teatralnych.
Ich dotychczasowe doświadczenie obejmuje pracę przy produkcjach teatralnych, choreograficznych, operowych, musicalowych i filmowych. Wspólnie interesują się ciałem jako przestrzenią pamięci oraz możliwościami transformowania istniejącego materiału ruchowego. W przypadku OBEREK.Repeat punktem takiego badania staje się polski taniec tradycyjny.
Proces prowadzony jest w sposób pozwalający wykonawcom aktywnie uczestniczyć w powstawaniu materiału scenicznego. Zamiast próby nałożenia współczesnej choreografii na istniejącą formę oberka pojawia się poszukiwanie punktów, w których oba języki mogą wejść ze sobą w rzeczywistą relację.
Jak zauważa Paweł Grala:
„Najciekawsze jest dla mnie to, że spotkanie tradycji ze współczesnością nie musi oznaczać rezygnacji z którejkolwiek z nich. Oberek posiada w sobie niezwykle współczesne jakości ruchowe. Powtórzenie, puls, intensywność, wspólnotowość czy doświadczenie transu mogą stać się punktem wyjścia do zupełnie nowej pracy choreograficznej”.
Autorką muzyki do spektaklu jest Maniucha Bikont. Warstwa dźwiękowa powstaje w relacji z ruchem i strukturą choreografii. Repetycja, pulsacyjność i transowość obecne w tradycyjnym materiale stają się również elementami pracy muzycznej.
Muzyka nie pełni więc funkcji ilustracyjnej. Podobnie jak choreografia przetwarza materiał źródłowy, poszukując współczesnej formy dla elementów wynikających z doświadczenia tradycji.
Za kostiumy odpowiada Daniel Okrasa, za światło Ewa Garniec, natomiast konsultację choreograficzną prowadzą Paweł Skalski i Jacek Owczarek. Poszczególne warstwy spektaklu budowane są wokół wspólnej idei transformacji, pamięci oraz napięcia pomiędzy tym, co odziedziczone, a tym, co powstaje w teraźniejszości.
Obsada:
W spektaklu wystąpią studenci kierunku Choreografia i Techniki Tańca Akademii Muzycznej w Łodzi:
Zofia Zywert, Marta Kowalczyk, Konstancja Okarmus, Jan Posacki, Ewelina Kaczmarek, Aniela Zaleśna.
Zespół Pieśni i Tańca „Anilana” reprezentują:
Małgorzata Winer, Maksymilian Świegocki, Karol Ratajczyk, Jan Fedorowicz, Hanna Politowicz, Agata Gawrysiak.
Pierwsze spotkanie publiczności z OBEREK.Repeat odbędzie się 13 września 2026 roku o godz. 18:15 w MSK: Niciarniana. Premiera będzie finałem procesu realizowanego w ramach projektu oraz jednym z wydarzeń programu otwarcia nowej filii Miejskiej Strefy Kultury przy ul. Niciarnianej 1/3 w Łodzi.
Wstęp na spektakl jest bezpłatny. Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc obowiązuje wcześniejsza rezerwacja za pośrednictwem strony internetowej Miejskiej Strefy Kultury.
Twórcy:
Koncepcja i choreografia: Olga Bury, Piotr Stanek
Muzyka: Maniucha Bikont
Kostiumy: Daniel Okrasa
Światło: Ewa Garniec
Konsultacja choreograficzna: Paweł Skalski, Jacek Owczarek
Realizacja: MSK: Chojny
Partnerzy: Zespół Pieśni i Tańca „Anilana”, Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi
Koordynacja: Paweł Grala, Renata Kociuba
Projekt realizowany jest dzięki dofinansowaniu Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca w ramach programu własnego „Zamówienia Choreograficzne 2026”, finansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Zadanie współfinansowane ze środków Miasta Łodzi.
OBEREK.Repeat – tradycja w nowym ruchu
13 września 2026 roku, godz. 18:15
MSK: Niciarniana
ul. Niciarniana 1/3, Łódź
Premiera spektaklu odbędzie się podczas otwarcia nowej filii Miejskiej Strefy Kultury – MSK: Niciarniana.
Miejska Strefa Kultury w Łodzi
