Chrum

Slide
previous arrow
next arrow
Na afiszu

Chrum

O spektaklu “Świństwo” Marie Darrieussecq w reż. Adama Sajnuka w Teatrze WARSawy pisze Reda Paweł Haddad.

Opublikowano: 2023-04-16
fot. Rafał Meszka

Człowiek jest częścią królestwa ssaków. Jest ssaczym samcem lub samicą. I trochę uwiera nas, przeszkadza nam fakt, że my, homo sapiens, mamy też ten gadzi mózg*, który decyduje za nas, na głębokim poziomie mroku nieświadomości. Na ile można wszystko oświetlić i poznać siebie – każdy decyduje sam. Każdy jest trochę zwierzęciem.

Chrum chrum

Spektakl oparty jest na książce Świństwo Marie Darrieussecq, o której wiemy, że w 1996 roku wywołała we Francji duże zainteresowanie w środowisku literackim i feministycznym. Świństwo opisuje historię owidiuszkowskiej metamorfozy, z młodej, pełnej werwy dziewczyny do… lochy. Tak do lochy. Samicy świni. Bohaterka zaczyna pracować w drogerii, wykonując też “dodatkowe usługi”. Postawmy sprawę wyraźnie i wejdźmy w to głęboko. Możemy dochodzić raz za razem do wniosku, że jej kariera nabrzmiewa sukcesem i udaje jej się otworzyć na nowe możliwości. Wreszcie dopuszcza do siebie mężczyznę, który ją oczywiście wykorzysta i potraktuje jak zbędną, bezduszną istotę.

Chrum chrum chrum

W tle trzy lustra, bliżej widowni podest w biało-czarną szachownicę. Po prawej stronie perkusista realizujący rytm, część muzyki i tło dźwiękowe pomiędzy scenami. Reżyser multiplikuje historię bohaterki na trzy aktorki. Dzięki temu każda z części widowni ma swoją główną bohaterkę, której aktorstwo odczuwa najmocniej. Ja najbliżej miałem postać graną przez Angelikę Kurowską. Podoba mi się zarówno jej uprzedmiotowiona w seksowny sposób (rzęsy, makijaż, strój, sposób bycia) bohaterka z początku przedstawienia oraz zniszczona, jak zepsuta lalka po traumie, albo wielokrotnie użyta Królowa Mab z Romeo i Julii; Kobieta, która już wszystko głęboko wie i rozumie.  Ciekawa jest Justyna Fabisiak. Mógłbym uwierzyć, że jest jedną z postaci opisywanych przez Dostojewskiego lub bohaterką sztuk Tennessee Williamsa. I Ada Dec przyciągająca naturalnością i autentycznością. Warto zestawić spokojne, stonowane zdjęcia aktorek z reprezentujących je agencji aktorskich i porównać z tym co widzimy na scenie, aby naprawdę docenić jak kreacyjnie tworzą swoje wielobarwne, mocne, sceniczne postaci. To jest kobiecość w pełnym spectrum. Jedyna postać męska w sztuce – Konrad Żygadło. W swojej roli jest definicją toksycznej męskości, nieczułym narcyzem z wkurzającym wąsem. Czyli, na bazie tego materiału, który miał, udana, zapadająca w pamięć rola.

Chrum chrum chrum chrum

Na marginesie, pozwolę sobie zauważyć, że w dobie już zakończonego “antropocenu”, wchodzimy w “gatunkowizm”, gdzie człowiek nie jest już w centrum biosferycznej uwagi. To oznacza, że dla człowieka stanie się świnią, która tapla się w błocie i uwielbia żreć żołędzie, to jest raczej awans i komplement, a nie degradacja? Może gdyby bohaterka stawała się ze świni człowiekiem, to naprawdę by nami wstrząsnęło?

* Trójjedyny mózg

Trójjedyny mózg albo Trójdzielny mózg – pojęcie opracowane przez amerykańskiego biologa Paula Macleana w latach 1950-1960.. Według jego teorii procesy ewolucyjne mają być odzwierciedlone w funkcjach i strukturach ludzkiego mózgu. Koncepcja ta zakłada istnienie trzech części mózgu: Mózg gadzi, mózg ssaczy i kora mózgowa.

Mózg gadzi – psychiczna część mózgu odpowiedzialna za procesy nieświadome, takie jak odruchy związane z głodem, pragnieniem, popędem seksualnym czy nawyki.

Kategorie:

Cytat Dnia

„[...] tekst Shakespeare’a jest jak ludzkie kolano: dopóki nikt przy nim nie majstruje, człowiek nawet nie zdaje sobie sprawy, jak precyzyjnie został skonstruowany. Wystarczy jednak wyciąć kilka pozornie zbędnych elementów, żeby nadal dało się chodzić, ale już nie całkiem normalnie”

Tomasz Domagała o „Makbecie”, reż. Paweł Ziemilski; Festiwal Szekspirowski.pl, 27.07.2026

Newsletter

Zamów newsletter z najciekawszymi informacjami ze świata teatru i najlepszymi tekstami portalu. Bądź na bieżąco! Newslettery dostają wyłącznie członkowie społeczności naszego portalu.

W związku z bezpłatną subskrypcją zgadzam się na otrzymywanie na podany adres email informacji handlowych. Usługa zostanie uruchomiona po kliknięciu w link aktywacyjny przesłany na podany adres email.
W każdej chwili możesz zrezygnować z otrzymywania newslettera i innych informacji.

Teatr dla Wszystkich © Copyright 2026
ISSN 3071-9453
Strona stworzona przez - LOKOINVEST.PL