„Przepływy” – wystawa Kuby Bąkowskiego w CSW Zamek Ujazdowski

Przepływy to pierwsza odsłona cyklu Monolit. W poszukiwaniu nowych materii po człowieku i zarazem rozwijająca się w czasie wystawa Kuby Bąkowskiego. Artysta tworzy w CSW rodzaj biolaboratorium. Centralnym elementem realizacji jest bioreaktor, przekształcony w kapilarną, kinetyczną formę o niejednoznacznym statusie — jednocześnie rzeźby i urządzenia badawczego.

Punktem wyjścia do pracy stały się badania prowadzone wspólnie z prof. Joanną Kargul, kierującą Laboratorium Fotosyntezy i Paliw Słonecznych w Centrum Nowych Technologii Uniwersytetu Warszawskiego. W projekcie wykorzystywane są jednokomórkowe algi, m.in. ekstremofilne czerwone algi Cyanidioschyzon merolae – przedstawiciele wczesnej linii ewolucyjnej gromady Rhodophyta – oraz zielone algi z gromady Chlorophyta, szeroko stosowane jako organizmy modelowe w badaniach nad fototaksją. Ich zdolność do reagowania na światło i do spontanicznego przemieszczania się w toni wodnej staje się materiałem i medium twórczym, a także polem badania relacji między organizmem żywym, technologią i otoczeniem.

Projekt bada potencjał alg jako żywej materii – nie tylko dynamicznej, zdolnej do adaptacji i funkcjonowania w zmiennych warunkach środowiskowych – lecz także jako alternatywnego, autonomicznego systemu regeneracyjnego. W tym ujęciu algi pozwalają snuć spekulatywne wizje przyszłości – świata bez człowieka lub po człowieku. Ich zdolności metaboliczne, fotosyntetyzujące i transformacyjne pozwalają wyobrazić sobie scenariusze, w których biologiczna materia przejmuje rolę strukturalną, energetyczną i przetwarzającą w postludzkim krajobrazie.

Powstała biorzeźba funkcjonuje jak prototypowy habitat dla kolonii alg. Jej elementy reagują na natężenie światła, tworząc dynamiczny układ przepływów energii między materią biologiczną, algorytmami sterującymi a architekturą obiektu. Artysta kontynuuje w ten sposób swoje wcześniejsze zainteresowania biohybrydami, czyli rzeźbami, w których ruch i zachowanie wynikają ze współdziałania procesów metabolicznych i systemów cyfrowych.

Projekt otwiera również przestrzeń do szerszej refleksji nad trwaniem materii w czasie geologicznym i biologicznym. W ramach programu towarzyszącego zaplanowane zostały wykłady performatywne oraz spotkania, podczas których badacze i badaczki opowiedzą m.in. o mikroorganizmach zamieszkujących warszawskie zbiorniki wodne, o życiu ekstremofili (organizmów, które mają zdolności do rozwijania się w skrajnych warunkach środowiskowych) w gorących habitatach wulkanicznych czy bakteriach utleniających żelazo w kruchą rdzę. To właśnie te mikroorganizmy odpowiadają za powolną, nieuchronną degradację metalowych konstrukcji, takich jak wrak RMS Titanic. Struktura statku ulega obecnie kolonizacji przez wspólnoty bakterii, które przekształcają stal w kruchą rudę. W ciągu kilku dekad wrak zostanie niemal całkowicie wchłonięty w naturalny obieg materii i pokaże, jak stworzone przez człowieka obiekty mogą transformować w nowe geologiczno–biologiczne formy.

https://u-jazdowski.pl/