Polska opera narodowa w nowej odsłonie. „Halka” Moniuszki w reżyserii Jarosława Kiliana z premierą w Lublinie
W dniach 24 i 25 października 2025 roku publiczność w Lublinie po raz pierwszy będzie miała okazję zobaczyć Halkę Stanisława Moniuszki na scenie lokalnej instytucji operowej. Reżyserii tego ponadczasowego dzieła podjął się Jarosław Kilian – reżyser teatralny, pedagog i znawca klasyki, który w swojej pracy wielokrotnie sięgał po teksty o silnym zakorzenieniu w polskiej kulturze. Kierownictwo muzyczne objął Vincent Kozlowsky, a autorem scenografii jest profesor Marek Chowaniec – scenograf związany przez wiele lat z Teatrem Wielkim – Operą Narodową, wykładowca i artysta, dla którego przestrzeń sceniczna jest miejscem dialogu pomiędzy tradycją a nowoczesnością.
„Halka” – opera narodowa w czterech aktach z librettem Włodzimierza Wolskiego – to opowieść o tragicznej miłości dziewczyny z ludu do szlachcica Janusza. Historia uwiedzionej i porzuconej Halki, która w finale rzuca się do rzeki, od lat porusza polskich widzów i stanowi jeden z najbardziej wyrazistych przykładów romantycznego dramatu muzycznego z silnym komponentem społecznym.
W warstwie muzycznej Moniuszko zastosował wyraźny kontrast pomiędzy dwoma światami: pompatycznym śpiewem reprezentującym szlachtę a prostym, autentycznym tonem górali. Kompozytor nadał dziełu charakter narodowy także dzięki wykorzystaniu polskich tańców – poloneza i mazura – co czyni „Halkę” utworem głęboko zakorzenionym w tradycji i kulturze XIX-wiecznej Polski.
Reżyser spektaklu, Jarosław Kilian, znany jest z umiejętności łączenia klasycznego repertuaru z nowoczesnym językiem scenicznym. W jego inscenizacjach nie brakuje dbałości o rytm, metaforyczny obraz i szacunek dla tekstu źródłowego. Jako wieloletni dyrektor Teatru Lalka i reżyser spektakli operowych, m.in. w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej, Kilian potrafi tchnąć nowe życie w dzieła z kanonu polskiej kultury, nie tracąc ich tożsamości.
Scenografię przygotował profesor Marek Chowaniec – artysta, który konsekwentnie pracuje na styku klasyki i nowoczesności. W jego projektach przestrzeń sceniczna staje się częścią narracji, budując dramaturgię obrazu w ścisłym związku z rytmem muzyki i ruchem scenicznym.
W realizacji udział biorą również: choreografka Iwona Runowska, kostiumografka Agata Uchman oraz Grzegorz Pecka jako kierownik chóru.
Opera Lubelska – scena z ambicją i tradycją
Premiera Halki odbędzie się na scenie Opery Lubelskiej – instytucji, która od lat konsekwentnie buduje swoją pozycję jako ważny ośrodek muzyczny we wschodniej Polsce. Opera łączy klasykę repertuaru z nowoczesnymi realizacjami i edukacją muzyczną, przyciągając zarówno doświadczonych melomanów, jak i młodszą publiczność. Na jej deskach prezentowane są zarówno wielkie tytuły operowe i operetkowe, jak i koncerty symfoniczne oraz spektakle dla dzieci. Lublin, jako miasto o silnych tradycjach akademickich i kulturalnych, zyskuje dzięki tej instytucji przestrzeń, w której opera staje się dostępna i żywa – nie jako muzealny relikt, lecz jako dynamiczna forma wypowiedzi artystycznej.
Premiera Halki w Lublinie zapowiada się jako znaczące wydarzenie – nie tylko z racji rangi dzieła Moniuszki, ale również dzięki zespołowi twórców, dla których teatr i opera to przestrzenie dialogu z historią i współczesnością.
fot. Opera Lubelska