Przez ponad dwie dekady związany był z Teatrem Muzycznym w Gdyni, pracował również w Teatrze Polskim we Wrocławiu, a w latach 2006–2013 pełnił obowiązki dyrektora Biura Kultury Urzędu m.st. Warszawy. Wspominają go dziś współpracownicy z Gdyni i Teatru Żydowskiego w Warszawie.
Marek Kraszewski należał do pokolenia ludzi kultury, którzy swoją zawodową drogę rozpoczynali od codziennej pracy w teatrze, stopniowo zdobywając doświadczenie pozwalające im później kierować dużymi instytucjami artystycznymi. Przez kilkadziesiąt lat uczestniczył w organizowaniu polskiego życia teatralnego, poznając jego mechanizmy z różnych perspektyw: pracownika technicznego, administratora, dyrektora teatru i urzędnika samorządowego odpowiedzialnego za kulturę.
Jego nazwisko związane jest przede wszystkim z Teatrem Muzycznym im. Danuty Baduszkowej w Gdyni, w którym przepracował 21 lat. Był świadkiem przemian zachodzących w polskim teatrze od lat siedemdziesiątych, a w okresie transformacji ustrojowej sam odpowiadał za funkcjonowanie jednej z najważniejszych scen muzycznych w kraju. W kolejnych latach swoje doświadczenie wykorzystywał we Wrocławiu i Warszawie, pozostając blisko środowiska teatralnego.
Dwadzieścia jeden lat w Teatrze Muzycznym w Gdyni
Z Teatrem Muzycznym w Gdyni Marek Kraszewski związał się w 1974 roku. Rozpoczynał jako akustyk, pracując przy technicznej realizacji przedstawień. Był to początek zawodowej drogi, która z czasem zaprowadziła go na stanowisko dyrektora naczelnego tej samej instytucji.
Praca w teatrze muzycznym wymaga szczególnej umiejętności współdziałania wielu zespołów. Każde przedstawienie jest rezultatem pracy artystów, muzyków, realizatorów dźwięku i światła, pracowników sceny oraz administracji. Kraszewski poznawał tę skomplikowaną strukturę od środka. Zajmując się początkowo akustyką, uczestniczył w codziennym rytmie pracy teatru, obserwował przygotowania do premier, próby i przedstawienia, a także organizacyjne wymagania związane z realizacją dużych widowisk muzycznych.
W kolejnych latach awansował na stanowisko zastępcy dyrektora do spraw administracyjno-technicznych. Odpowiadał już wówczas za znacznie szerszy obszar funkcjonowania instytucji, obejmujący jej zaplecze organizacyjne i techniczne. Zdobyte doświadczenie oraz znajomość teatru pozwoliły mu ostatecznie objąć jego kierownictwo.
1 października 1992 roku Marek Kraszewski został dyrektorem naczelnym Teatru Muzycznego w Gdyni. Funkcję tę pełnił do 30 września 1995 roku.
Objął teatr w czasie, gdy polskie instytucje kultury mierzyły się z konsekwencjami transformacji ustrojowej. Zmieniały się zasady finansowania działalności artystycznej, rosły koszty utrzymania budynków i zespołów, a dyrektorzy musieli szukać sposobów zapewnienia ciągłości pracy teatrów w nowych realiach gospodarczych.
Dla dużej sceny muzycznej, której działalność wiąże się z wysokimi kosztami produkcji i utrzymania rozbudowanego zaplecza, był to okres wymagający szczególnej odpowiedzialności. Kraszewski znał możliwości gdyńskiego teatru, jego pracowników i organizację pracy. Z instytucją, którą przyszło mu kierować, związany był już wówczas od osiemnastu lat.
„Nieszpory ludźmierskie” i „Cień”. Ważne realizacje gdyńskiej sceny
W okresie dyrekcji Marka Kraszewskiego Teatr Muzyczny w Gdyni rozwijał polski repertuar muzyczny. Wśród najważniejszych realizacji tamtych lat znalazły się „Nieszpory ludźmierskie” Jana Kantego Pawluśkiewicza oraz „Cień” Macieja Małeckiego.
„Nieszpory ludźmierskie”, skomponowane przez Jana Kantego Pawluśkiewicza do tekstów Leszka Aleksandra Moczulskiego, zajmują ważne miejsce w historii polskiej muzyki współczesnej. Dzieło inspirowane tradycją religijną i kulturą Podhala łączy monumentalną formę muzyczną z poetycką refleksją nad ludzkim losem, przemijaniem i duchowością.
Gdyńska realizacja „Nieszporów ludźmierskich” została uznana przez „Rzeczpospolitą” za wydarzenie kulturalne 1994 roku. Było to istotne wyróżnienie dla teatru, który w trudnym okresie przemian gospodarczych podejmował ambitne przedsięwzięcia artystyczne i rozwijał repertuar oparty na polskiej twórczości.
Drugim ważnym tytułem tego okresu był „Cień” Macieja Małeckiego. Obecność tego utworu w repertuarze potwierdzała zainteresowanie gdyńskiej sceny rodzimą twórczością muzyczno-teatralną oraz poszukiwaniem form wykraczających poza najbardziej popularny repertuar musicalowy.
W historii Teatru Muzycznego w Gdyni lata dyrekcji Kraszewskiego przypadły na czas, w którym konieczne było pogodzenie ambicji repertuarowych z nowymi uwarunkowaniami ekonomicznymi. Zachowanie ciągłości działalności tak dużej instytucji wymagało doświadczenia, znajomości jej wewnętrznej organizacji i umiejętności podejmowania trudnych decyzji.
Kiedy 30 września 1995 roku Marek Kraszewski zakończył pełnienie funkcji dyrektora naczelnego, zamknął jednocześnie trwający ponad dwie dekady rozdział swojej zawodowej biografii. W gdyńskim teatrze przeszedł wszystkie najważniejsze etapy kariery, od pracy technicznej po zarządzanie całą instytucją.
Teatr Polski we Wrocławiu i kolejne lata pracy
Po odejściu z Gdyni Marek Kraszewski kontynuował działalność zawodową w instytucjach kultury. Związany był między innymi z Teatrem Polskim we Wrocławiu, jedną z najważniejszych polskich scen dramatycznych, której historia obejmuje wiele wybitnych realizacji i znaczących wydarzeń artystycznych.
Przejście z teatru muzycznego do instytucji dramatycznej oznaczało pracę w odmiennym środowisku artystycznym i organizacyjnym. Doświadczenie zdobyte w Gdyni pozostawało jednak cennym przygotowaniem do kolejnych obowiązków. Kraszewski przez lata zajmował się zagadnieniami, które mają zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania każdego teatru: organizacją pracy, zapleczem technicznym, administracją oraz zarządzaniem instytucją.
Jego dalsza kariera zawodowa prowadziła do Warszawy, gdzie przez kilka lat uczestniczył w kształtowaniu warunków funkcjonowania stołecznego życia kulturalnego.
Siedem lat w Biurze Kultury Warszawy
W latach 2006–2013 Marek Kraszewski pełnił obowiązki dyrektora Biura Kultury Urzędu m.st. Warszawy. Był to kolejny ważny etap jego działalności, związany z odpowiedzialnością za znacznie szerszy obszar niż funkcjonowanie pojedynczego teatru.
Warszawa dysponuje rozbudowaną siecią miejskich instytucji kultury, wśród których teatry zajmują istotne miejsce. Zarządzanie kulturą na poziomie samorządowym wymaga znajomości zarówno potrzeb środowisk artystycznych, jak i mechanizmów finansowania, planowania budżetowego oraz przepisów regulujących działalność instytucji publicznych.
Lata 2006–2013 były dla warszawskiej kultury okresem intensywnych przemian. Rozwijała się działalność organizacji pozarządowych, rosło znaczenie miejskich programów wspierania twórczości artystycznej, a instytucje kultury musiały odpowiadać na zmieniające się oczekiwania publiczności. Coraz większą rolę odgrywały również kwestie dostępności oferty kulturalnej, współpracy między instytucjami i przejrzystości zasad finansowania.
Praca w Biurze Kultury oznaczała dla Kraszewskiego przejście od bezpośredniego zarządzania teatrem do administracji samorządowej. Wykorzystywał w niej wieloletnie doświadczenie zdobyte w instytucjach artystycznych, a także praktyczną znajomość ich codziennych problemów.
Jego biografia zawodowa pokazuje, jak istotna dla zarządzania kulturą może być znajomość instytucji od strony jej rzeczywistego funkcjonowania. Kraszewski przez lata pracował z ludźmi teatru, znał wymagania związane z przygotowaniem premier, utrzymaniem zespołów i organizacją repertuaru. Później zajmował się tymi zagadnieniami z perspektywy administracji miejskiej.
Teatr Żydowski żegna przyjaciela
W ostatnich dniach Marka Kraszewskiego wspominają również przedstawiciele Teatru Żydowskiego w Warszawie. Z instytucją tą był związany zawodowo, współpracował z nią i przez lata utrzymywał bliskie relacje.
W opublikowanym pożegnaniu Teatr Żydowski przypomniał jego wieloletnią działalność na rzecz polskiej kultury, pracę w Teatrze Muzycznym w Gdyni, Teatrze Polskim we Wrocławiu oraz warszawskim Biurze Kultury.
„Był również związany z Teatrem Żydowskim, z którym współpracował i któremu życzliwie towarzyszył” – napisali przedstawiciele instytucji.
Słowa te pokazują, że Kraszewski pozostał w pamięci współpracowników jako człowiek bliski środowisku teatralnemu, zainteresowany jego działalnością i obecny w życiu instytucji również poprzez osobiste relacje.
W zakończeniu pożegnania pracownicy Teatru Żydowskiego napisali:
„Dziś żegnamy nie tylko osobę ważną dla warszawskiej kultury, ale przede wszystkim naszego kolegę i przyjaciela. Marku, dziękujemy. Będzie nam Ciebie brakowało”.
To osobiste wspomnienie dopełnia obraz człowieka, którego zawodowe życie przez kilkadziesiąt lat związane było z teatrem, jego pracownikami i środowiskiem artystycznym.
Gdynia żegna swojego wieloletniego dyrektora
Informację o śmierci Marka Kraszewskiego przekazał również Teatr Muzyczny im. Danuty Baduszkowej w Gdyni, przypominając jego ponad dwudziestoletnią pracę w instytucji oraz kolejne stanowiska, które zajmował.
W pożegnaniu podkreślono, że jego droga zawodowa prowadziła od pracy przy technicznym zapleczu spektakli do kierowania całym teatrem. Przypomniano także najważniejsze realizacje artystyczne z okresu jego dyrekcji, w tym „Nieszpory ludźmierskie” i „Cień”.
Dla gdyńskiej sceny Marek Kraszewski pozostaje częścią jej wieloletniej historii. Pracował w niej w czasach, gdy polski teatr muzyczny rozwijał swoje możliwości artystyczne i organizacyjne, a następnie kierował instytucją w jednym z najbardziej wymagających okresów przemian gospodarczych po 1989 roku.
Dyrekcja oraz pracownicy Teatru Muzycznego im. Danuty Baduszkowej w Gdyni przekazali rodzinie i bliskim zmarłego wyrazy głębokiego współczucia.
Człowiek, znający teatr od kulis
Historia zawodowa Marka Kraszewskiego przypomina o ludziach, których praca pozostaje często poza zainteresowaniem publiczności, choć odgrywają oni fundamentalną rolę w funkcjonowaniu instytucji artystycznych. Teatr tworzą aktorzy, reżyserzy, muzycy, scenografowie i choreografowie, ale jego codzienne istnienie zależy również od pracy zespołów technicznych, administracyjnych oraz osób odpowiedzialnych za organizację i zarządzanie.
Kraszewski znał te wszystkie obszary. Zaczynał jako akustyk, później odpowiadał za administracyjne i techniczne zaplecze dużego teatru muzycznego, następnie kierował instytucją, a w kolejnych latach pracował w strukturach odpowiedzialnych za organizowanie życia kulturalnego.
Jego zawodowa droga obejmowała ponad cztery dekady przemian polskiej kultury. Od realiów instytucjonalnych lat siedemdziesiątych, przez trudny okres transformacji ustrojowej, po rozwój samorządowej polityki kulturalnej w pierwszych dekadach XXI wieku. W każdym z tych okresów pozostawał związany z teatrem i ludźmi, którzy go tworzą.
Dziś wspominają go instytucje, z którymi współpracował, oraz osoby, dla których był kolegą i przyjacielem. W pożegnaniach powracają jego wieloletnie zaangażowanie w życie teatralne, doświadczenie zawodowe i życzliwość wobec współpracowników.
Marek Kraszewski zmarł 17 listopada 2026 roku.
Redakcja portalu „Teatr dla Wszystkich” składa Rodzinie, Bliskim oraz Współpracownikom Zmarłego wyrazy głębokiego współczucia.