W dniach 20–22 listopada 2026 roku Akademickie Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka w Lublinie będzie gospodarzem Jesiennego Laboratorium Teatru, ogólnopolskiego programu edukacyjno-mentorskiego dla osób związanych z teatrem studenckim.
infografika: Akademickie Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka w Lublinie
W ciągu trzech dni uczestnicy wezmą udział w sześciu specjalistycznych warsztatach, trzech spotkaniach mistrzowskich oraz konsultacjach poświęconych przygotowywanym projektom scenicznym. Zajęcia poprowadzą między innymi Beata Passini, Jarosław Cymerman, Marcin Wąsowski, Przemysław Buksiński, Adrianna Sawczak i Michał Łysiak. Organizatorzy informują, że dostępne są jeszcze ostatnie miejsca.
Jesienne Laboratorium Teatru zostało pomyślane jako miejsce intensywnej pracy artystycznej i spotkania osób, które tworzą teatry studenckie w różnych częściach Polski. Przez trzy dni będą mogły rozwijać swoje umiejętności aktorskie, reżyserskie i dramaturgiczne, a także konfrontować własne pomysły z doświadczeniem zawodowych twórców. Program obejmuje zagadnienia związane z pracą nad tekstem, improwizacją, ruchem scenicznym, budowaniem postaci oraz poszukiwaniem indywidualnego języka teatralnego.
Przedsięwzięcie adresowane jest do studentów działających w amatorskich zespołach teatralnych i inicjatywach kulturalnych funkcjonujących przy polskich uczelniach. W wydarzeniu ma uczestniczyć co najmniej 80 osób reprezentujących różne środowiska akademickie.
Organizatorzy zwracają uwagę na potrzebę rozwijania kompetencji artystycznych młodych twórców, którzy często samodzielnie przygotowują spektakle, odpowiadając jednocześnie za reżyserię, dramaturgię, organizację pracy zespołu i realizację sceniczną. Laboratorium ma umożliwić im poznanie metod stosowanych przez zawodowych artystów oraz wykorzystanie zdobytych doświadczeń w działalności własnych grup.
Program Jesiennego Laboratorium Teatru obejmuje sześć warsztatów prowadzonych przez artystów i pedagogów reprezentujących różne dziedziny teatru. Każde ze spotkań poświęcone będzie innemu obszarowi pracy scenicznej, od przygotowania tekstu i koncepcji przedstawienia po techniki aktorskie i ruch.
Warsztaty reżyserii poprowadzi Marcin Wąsowski, dramatopisarz, reżyser, aktor i improwizator. Jego działalność artystyczna obejmuje teatr dramatyczny, komediowy i muzyczny, a także widowiska plenerowe, happeningi i działania improwizowane. Pierwsze doświadczenia sceniczne zdobywał około trzydziestu lat temu. Od kilkunastu lat zajmuje się również improwizacją teatralną, w której przebieg przedstawienia powstaje w bezpośrednim kontakcie z publicznością.
Wąsowski jest związany z lubelskim środowiskiem artystycznym. Swoją działalność w mieście rozpoczynał od realizacji estradowych, koncertów i dużych widowisk plenerowych. Doświadczenie zdobywane w różnych formach teatru pozwala mu łączyć pracę nad konstrukcją przedstawienia z improwizacją, rytmem scenicznym i bezpośrednim działaniem aktora.
Za warsztaty scenopisarstwa odpowiadać będzie Jarosław Cymerman, teatrolog, literaturoznawca i adiunkt w Katedrze Współczesnej Literatury i Kultury Polskiej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. W latach 2015–2019 kierował Muzeum Literackim w Lublinie, a następnie pełnił funkcję zastępcy dyrektora do spraw programowych Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie.
Cymerman zajmuje się historią polskiego teatru, dramaturgią XIX i XX wieku oraz twórczością Józefa Czechowicza. Jest również współautorem sztuki „Czechowicz. 20 i 2”, wystawionej w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie. Jego udział w Laboratorium wprowadza do programu perspektywę dramaturgiczną i literacką, istotną dla zespołów przygotowujących własne scenariusze, adaptacje oraz autorskie przedstawienia.
Najliczniej reprezentowaną częścią programu będą warsztaty technik aktorskich. Poprowadzą je trzy osoby o odmiennych doświadczeniach scenicznych: Beata Passini, Przemysław Buksiński i Michał Łysiak.
Beata Passini jest aktorką Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie. Ukończyła w 2012 roku Państwową Wyższą Szkołę Teatralną we Wrocławiu. Wcześniej, w latach 2003–2007, współpracowała z Teatrem Muzycznym Capitol we Wrocławiu. Występowała również gościnnie w Teatrze Lalki i Aktora w Opolu oraz Teatrze Maska w Rzeszowie.
Przez wiele lat była związana z lubelskim NeTTheatre, uczestnicząc w realizacji spektakli prezentowanych i nagradzanych na festiwalach teatralnych, w tym w ramach Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej. Występowała także w przedstawieniu „A czegóż potrzeba dla duszy”, pokazywanym w Japonii, między innymi w Tokio i Kioto.
Poza działalnością aktorską Passini zajmuje się nauczaniem hatha jogi. Jej doświadczenia obejmują więc zarówno różnorodne formy pracy teatralnej, jak i praktykę związaną ze świadomością ciała.
Kolejne warsztaty aktorskie poprowadzi Przemysław Buksiński, aktor, performer, animator kultury i nauczyciel akademicki. Od wielu lat zajmuje się improwizacją sceniczną oraz technikami treningu aktorskiego. Jest założycielem i liderem grupy improwizacyjnej No Potatoes, a także twórcą związanym z lubelską formacją Poławiacze Pereł Improv Teatr.
Buksiński uczestniczył w licznych przedsięwzięciach teatralnych i performatywnych, łącząc działalność sceniczną z edukacją artystyczną. W 2013 roku otrzymał Nagrodę Aktorską podczas XVII Ogólnopolskiego Festiwalu Komedii Talia w Tarnowie. Jego wieloletnia praktyka improwizacyjna może być szczególnie interesująca dla zespołów, które wykorzystują spontaniczne działania aktorskie, pracę kolektywną i improwizację w procesie przygotowywania przedstawień.
Trzecim prowadzącym warsztaty technik aktorskich będzie Michał Łysiak, związany z teatrem od 2002 roku. Swoją działalność rozpoczynał w studenckim Teatrze ITP, a od 2006 roku występuje również na scenach zawodowych. Współpracował między innymi z Kabaretem Świerszczychrząszcz, Teatrem A, Poławiaczami Pereł Improv Teatr oraz grupą Tres de la Nada.
Łysiak brał udział w projektach teatralnych, historycznych i multimedialnych, w tym w produkcji „Akademia Pana Kleksa na żywo”, wykorzystującej technologię motion capture. Prowadzi warsztaty poświęcone aktorstwu, improwizacji, komunikacji, kreatywności, spontaniczności i współpracy zespołowej. Jego doświadczenie w teatrze studenckim oraz zawodowym pozwala spojrzeć na rozwój aktora z perspektywy obu tych środowisk.
Osobną część programu stanowić będą warsztaty ruchu scenicznego prowadzone przez Adriannę Sawczak, tancerkę, choreografkę, reżyserkę ruchu i pedagożkę tańca.
Sawczak jest założycielką i dyrektorką artystyczną Teatru Tańca zMYsł oraz kuratorką linii programowej RUCH w Akademickim Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka. Zrealizowała ponad dwadzieścia spektakli i projektów performatywnych.
W swojej twórczości zajmuje się emocjami, relacjami międzyludzkimi, cielesnością i tożsamością. Interesuje ją ruch jako samodzielny środek wypowiedzi artystycznej, pozwalający budować znaczenia poprzez obecność i działanie ciała na scenie. Łączy taniec współczesny z improwizacją i eksperymentem scenicznym.
Warsztaty ruchowe uzupełniają pozostałe zajęcia Laboratorium o pracę nad fizycznym wymiarem przedstawienia. Dla uczestników tworzących teatr dramatyczny mogą być okazją do rozwijania świadomości ciała, relacji między aktorami oraz sposobów organizowania przestrzeni scenicznej.
Jesienne Laboratorium Teatru obejmie także trzy spotkania mistrzowskie. Organizatorzy zapowiadają możliwość bezpośredniego kontaktu z doświadczonymi twórcami, jednak w opublikowanych dotychczas materiałach nie podano szczegółowego programu tych spotkań ani nazwisk wszystkich zaproszonych gości.
Ważnym elementem wydarzenia będzie prezentacja i wspólna analiza profesjonalnego spektaklu teatralnego. Uczestnicy będą mogli przyjrzeć się rozwiązaniom zastosowanym w przedstawieniu, omówić jego konstrukcję oraz zastanowić się nad relacjami między tekstem, aktorstwem, reżyserią i pozostałymi środkami scenicznymi.
Zaplanowano również indywidualne konsultacje mentorskie dla zespołów teatralnych. Podczas spotkań będzie można przedstawić przygotowywane koncepcje spektakli, skonsultować materiały dramaturgiczne oraz porozmawiać o problemach pojawiających się w procesie twórczym.
Ta część programu może okazać się szczególnie przydatna dla grup pracujących nad nowymi przedstawieniami. Możliwość omówienia własnego projektu z osobami posiadającymi doświadczenie zawodowe pozwala zweryfikować przyjęte rozwiązania, uporządkować materiał i poszukać nowych metod pracy z zespołem.
Akademickie Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka od lat pozostaje jednym z ważnych miejsc działalności artystycznej studentów w Lublinie. W jego programie znajdują się przedsięwzięcia teatralne, taneczne, muzyczne, filmowe i interdyscyplinarne, a także inicjatywy służące rozwijaniu współpracy między środowiskami akademickimi.
W Chatce Żaka działają między innymi Teatr Tańca zMYsł oraz studenckie zespoły teatralne, w tym Teatr Imperialny, Teatr Fatum, Grupa Teatralna Barter i Teatr Mój. Instytucja organizuje również Studencką Wiosnę Teatralną, wydarzenie poświęcone twórczości młodych artystów i prezentacji różnych form teatru studenckiego.
Jesienne Laboratorium wpisuje się w tę działalność, rozwijając jej edukacyjny wymiar. Formuła spotkań warsztatowych i mentorskich pozwala uczestnikom pracować nad konkretnymi umiejętnościami, a zarazem poznawać osoby tworzące teatry w innych ośrodkach akademickich.
Dla środowiska studenckiego istotna jest także możliwość wymiany doświadczeń organizacyjnych. Grupy teatralne funkcjonujące przy uczelniach pracują w różnych warunkach, dysponują odmiennym zapleczem technicznym i finansowym oraz przyjmują rozmaite modele współpracy. Spotkanie w jednym miejscu daje szansę na rozmowę o tych doświadczeniach i nawiązanie kontaktów, które mogą zaowocować kolejnymi przedsięwzięciami artystycznymi.
Jesienne Laboratorium Teatru odbędzie się 20–22 listopada 2026 roku w Akademickim Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka przy ul. Idziego Radziszewskiego 16 w Lublinie.
Organizatorzy informują, że wciąż dostępne są ostatnie miejsca dla osób zainteresowanych udziałem w wydarzeniu.
Udział w programie adresowany jest do osób zaangażowanych w działalność amatorskich teatrów studenckich. Zgłoszenia mają charakter indywidualny, przy czym uczestnicy reprezentują zespoły teatralne, z którymi są związani.
Jesienne Laboratorium Teatru realizowane jest w ramach zadania zleconego „Laboratoria Teatru Studenckiego”, dofinansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie umowy nr MNiSW/2026/DAP/989.
Szczegółowe informacje dotyczące wydarzenia, programu i zapisów dostępne są na oficjalnej stronie Akademickiego Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka.
