“Próba otwarta” w reżyserii Mai Kleczewskiej, z Agnieszką Przepiórską i Anną Krysiak. Przedstawienie, inspirowane życiem i twórczością jednej z najwybitniejszych polskich tancerek i choreografek XX wieku, powstaje w ramach Festiwalu Łódź Wielu Kultur.
Pola Nireńska pozostawiła po sobie biografię, w której prywatne doświadczenie niezwykle mocno splatało się z historią XX wieku. Urodzona w żydowskiej rodzinie, zmuszona do ucieczki przed Zagładą, przez kolejne dekady żyła i tworzyła pomiędzy krajami, językami i kulturami. Taniec stał się dla niej nie tylko zawodem i artystycznym wyborem, lecz także sposobem opowiadania o świecie oraz przechowywania pamięci.
To właśnie pamięć stanowi jeden z najważniejszych tematów przedstawienia Mai Kleczewskiej. Twórcy nie próbują jednak układać życia Nireńskiej w klasyczną, linearną biografię. Interesuje ich raczej to, co z człowieka pozostaje: ślady zapisane w ciele, ruchu, gestach, dziełach i pamięci innych ludzi.
– To opowieść o pamięci. O tym, co pozostaje po człowieku, gdy znikają świadkowie jego życia. O historii zapisanej w ciele, ruchu i sztuce – mówi Agnieszka Przepiórska, inicjatorka projektu i odtwórczyni głównej roli.
Na scenie spotykają się aktorka i tancerka – Agnieszka Przepiórska oraz Anna Krysiak, odpowiedzialna również za choreografię przedstawienia. Ich obecności mają się przenikać i uzupełniać. Raz mogą być dwiema odsłonami tej samej postaci, innym razem jej pamięcią, cieniem czy wyobrażeniem. Tam, gdzie kończy się możliwość opowiedzenia doświadczenia słowami, pojawia się ruch.
„Pola Nireńska. Próba otwarta” jest również spektaklem o potrzebie tańczenia – nie tylko o pasji, ale niemal o konieczności, która pozwala przetrwać. W historii Nireńskiej powracają doświadczenia podróży, emigracji, miłości, utraty i wykluczenia. Jej artystyczna droga prowadziła przez kolejne miejsca i kultury, ale taniec pozostawał językiem pozwalającym zachować własną tożsamość.
Spektakl stawia też pytanie o możliwości sztuki: czy potrafi ona ocalić to, co skazane jest na zapomnienie? Czy pamięć może zostać przechowana nie tylko w dokumentach i świadectwach, ale również w ruchu, ciele i artystycznym geście?
Historia Nireńskiej dobrze wpisuje się w tegoroczny program Festiwalu Łódź Wielu Kultur, którego ważnymi tematami są pamięć, tożsamość, przemoc, solidarność i możliwość wspólnego istnienia. Festiwal w 2026 roku odbywa się w formule kroczącej od maja do listopada, natomiast jego główny weekend zaplanowano od 17 do 20 września.
Za pomysł spektaklu odpowiada Agnieszka Przepiórska, która w ostatnich latach konsekwentnie sięga po biografie kobiet i przywraca je teatralnej pamięci. Wśród jej wcześniejszych przedstawień znalazły się historie m.in. Zuzanny Ginczanki, Simony Kossak, Anny Walentynowicz i Barbary Sadowskiej.
Reżyserię „Poli Nireńskiej. Próby otwartej” powierzono Mai Kleczewskiej. Choreografię przygotowała Anna Krysiak, muzykę Cezary Duchnowski, scenografię i kostiumy Konrad Parol, światło Wojciech Puś, a projekcje wideo Natan Berkowicz. Konsultacje merytoryczne prowadzi Weronika Kostyrko, autorka biografii Poli Nireńskiej. Kuratorką projektu jest Agata Siwiak, a producentką spektaklu Magdalena Małowska.
Przedstawienie zostanie pokazane 20 i 21 września o godz. 19.00 w Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi przy ul. Wojska Polskiego 83. Pokaz 21 września będzie tłumaczony na polski język migowy. Po tym spektaklu zaplanowano także rozmowę z twórcami.
Spektakl przeznaczony jest dla widzów od 16. roku życia. Organizatorzy zwracają uwagę, że pojawiają się w nim tematy śmierci samobójczej, Zagłady, utraty i wykluczenia.
„Pola Nireńska. Próba otwarta”
20 i 21 września 2026, godz. 19.00
Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi
ul. Wojska Polskiego 83
w ramach Festiwalu Łódź Wielu Kultur
Twórcy:
pomysł: Agnieszka Przepiórska
reżyseria: Maja Kleczewska
obsada: Agnieszka Przepiórska, Anna Krysiak
choreografia: Anna Krysiak
muzyka: Cezary Duchnowski
scenografia i kostiumy: Konrad Parol
reżyseria światła: Wojciech Puś
projekcje wideo: Natan Berkowicz
konsultacje merytoryczne: Weronika Kostyrko
kuratorka: Agata Siwiak
producentka spektaklu: Magdalena Małowska
Spektakl powstaje w ramach Festiwalu Łódź Wielu Kultur, organizowanego przez Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi.
Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi