„Wesele” na 70-lecie Teatru Maska. Jubileuszowa premiera w Rzeszowie

Teatr Maska w Rzeszowie obchodzi 70-lecie działalności. Jubileusz uczci premierą „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Justyny Łagowskiej – artystki, która z dramatem tym spotyka się ponownie, ale po raz pierwszy bierze za niego pełną odpowiedzialność reżyserską. 

Siedemdziesiąt lat działalności profesjonalnego teatru to rocznica, obok której nie sposób przejść obojętnie. Teatr Maska w Rzeszowie – jedyny profesjonalny teatr lalek na Podkarpaciu – swój jubileusz postanowił świętować nie uroczystą akademią, lecz premierą jednego z najważniejszych tekstów polskiego dramatu. 26 września na Dużej Scenie odbędzie się premiera „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Justyny Łagowskiej.

Historia Maski jest dłuższa niż historia samej nazwy teatru. Jej początki prowadzą do założonego w 1953 roku w Jarosławiu amatorskiego teatru lalkowego „Kacperek”, stworzonego z inicjatywy Izabelli Melińskiej. Za początek profesjonalnej działalności instytucji uznaje się rok 1956, kiedy „Kacperek” został upaństwowiony. Rok później przeniesiono go do Rzeszowa. Przez kolejne dziesięciolecia zespół pracował przede wszystkim w objeździe – przez 45 lat nie miał własnej sceny, występował w szkołach i domach kultury na terenie Podkarpacia. Dopiero w 1999 roku teatr otrzymał własną siedzibę przy ul. Mickiewicza i przyjął nazwę Teatr Maska.

Dzisiaj Maska ma na koncie ponad 270 premier, gra około 350 przedstawień rocznie dla ponad 55 tys. widzów i – choć szczególną część jej programu stanowi teatr dla dzieci i młodzieży – od lat konsekwentnie zwraca się także do dorosłej publiczności. W siedemdziesiątą rocznicę profesjonalizacji rzeszowskiej sceny wybór padł więc na tekst, który należy do najbardziej wymagających polskich klasyków.

Wyspiański na jubileusz

„Wesele” powstało ponad 120 lat temu, ale zawarta w nim diagnoza wspólnoty wciąż nie daje się bezpiecznie zamknąć w podręczniku historii literatury. Marzenie o solidarności zderzone z niezdolnością do działania, społeczne podziały, zbiorowa pamięć, powracające historyczne widma i pytanie o to, co robimy w chwili, gdy historia ponownie staje przed naszymi drzwiami – właśnie te wątki mają znaleźć się w centrum rzeszowskiego przedstawienia.

W weselnej chacie spotykają się przecież ludzie należący do różnych rzeczywistości: inteligencja i chłopi, ci, którzy żyją pamięcią, i ci, którzy chcieliby od niej uciec, marzyciele i pragmatycy. Twórcy rzeszowskiej inscenizacji pytają o aktualność tego spotkania w czasie, w którym granice, konflikty i podziały ponownie określają sposób myślenia o świecie.

„Czy potrafimy dostrzec historię, gdy ta dzieje się tu i teraz? A jeśli tak, to co z tym zrobimy?” – tak jedno z zasadniczych pytań przedstawienia formułuje Teatr Maska.

Justyna Łagowska wraca do „Wesela”

Reżyseria jubileuszowego spektaklu została powierzona Justynie Łagowskiej – scenografce, reżyserce, autorce kostiumów i reżyserce światła, od lat obecnej na najważniejszych polskich scenach. Warto przy tym pamiętać, że „Wesele” nie jest dla niej tekstem nowym.

W 2017 roku Łagowska stworzyła scenografię, kostiumy i reżyserię światła do głośnego „Wesela” Jana Klaty w Narodowym Starym Teatrze w Krakowie. Tamta inscenizacja, z muzyką Furii i charakterystyczną przestrzenią rusztowań osnutych czarną folią, stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedstawień ostatnich lat.

Dziewięć lat później artystka wraca do Wyspiańskiego już jako reżyserka. W Rzeszowie odpowiada nie tylko za reżyserię, ale również za scenografię i światło. Adaptację i dramaturgię przygotował Miłosz Markiewicz, kostiumy projektuje Konrad Parol, za ruch sceniczny odpowiada Kateryna Vasiukova, a konsultacji aktorskich udziela Juliusz Chrząstowski – aktor, który, co ciekawe, w „Weselu” Jana Klaty grał Gospodarza.

W jubileuszowym przedstawieniu wystąpi duża część zespołu Maski: Zuzanna Filipkowska, Anna Kukułowicz, Katarzyna Lewandowska, Ewa Mrówczyńska, Joanna Pruś, Monika Szela, Anna Złomańczuk, Kamil Dobrowolski, Damian Kądziela, Tomasz Kuliberda, Kacper Lorens i Maciej Owczarek.

70 lat Maski

Jubileusz „Weselem” ma także wymiar symboliczny. Historia rzeszowskiego teatru jest historią sceny, która przez dziesięciolecia docierała do widzów bez własnego budynku, przemierzając Podkarpacie z przedstawieniami, a później zbudowała własną siedzibę, repertuar i rozpoznawalną markę artystyczną.

Z Maską współpracowali m.in. Jan Dorman, Jan Berdyszak, Adam Kilian, Leokadia Serafinowicz, Jerzy Zitzman czy Zenobiusz i Rajmund Strzeleccy. Teatr występował także poza Polską, m.in. w Austrii, Belgii, Francji, Iranie, Chorwacji, Turcji i Ukrainie, zdobywając nagrody na krajowych i zagranicznych festiwalach.

W 2006 roku, w pięćdziesiątą rocznicę profesjonalnej działalności, Maska otrzymała srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Dwie dekady później kolejny okrągły jubileusz staje się okazją, by zamiast oglądać się wyłącznie wstecz, wejść w rozmowę z jednym z tekstów najmocniej wpisanych w polskie myślenie o wspólnocie.

Bo jeżeli „Wesele” wciąż do nas wraca, to zapewne właśnie dlatego, że pytania Wyspiańskiego nie doczekały się wygodnych odpowiedzi.

Kiedy można zobaczyć „Wesele”?

Premiera: 26 września 2026, godz. 18.00 – Duża Scena Teatru Maska w Rzeszowie.

Kolejne przedstawienia zaplanowano na: 1 października o godz. 9.00 i 12.00, 2 października o godz. 9.00 i 12.00, 4 października o godz. 18.00, 6 października o godz. 9.00 i 12.00 oraz 9 października o godz. 9.00.

19 listopada o godz. 18.00 spektakl zostanie pokazany również w ramach festiwalu Źródła Pamięci.

„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego

reżyseria, scenografia, reżyseria świateł: Justyna Łagowska
adaptacja i dramaturgia: Miłosz Markiewicz
kostiumy: Konrad Parol
ruch sceniczny: Kateryna Vasiukova
konsultacje aktorskie: Juliusz Chrząstowski

Obsada:
Zuzanna Filipkowska
Anna Kukułowicz
Katarzyna Lewandowska
Ewa Mrówczyńska
Joanna Pruś
Monika Szela
Anna Złomańczuk
Kamil Dobrowolski
Damian Kądziela
Tomasz Kuliberda
Kacper Lorens
Maciej Owczarek

Premiera: 26 września 2026, godz. 18.00

Teatr Maska w Rzeszowie