Za kilka dni zespół opuści zabytkową siedzibę przy ul. Teatralnej 4, która przejdzie gruntowną przebudowę i rozbudowę.
fot. Astashow Studio dla Teatru Zagłębia w Sosnowcu
Teatr Zagłębia wchodzi w jeden z najważniejszych momentów swojej najnowszej historii. Za kilka dni zespół opuści zabytkową siedzibę przy ul. Teatralnej 4, która przejdzie gruntowną przebudowę i rozbudowę. Jednocześnie rozpoczyna się pierwszy sezon pod kierownictwem Justyny Łagowskiej-Klaty. Teatr nie zamierza jednak przeczekiwać inwestycji. Przeciwnie: zapowiada premiery, grę w kilku miejscach Sosnowca i regionu, współpracę z młodymi twórcami oraz duże widowisko muzyczne poświęcone Janowi Kiepurze.
– Przeprowadzka trwa. Już jesteśmy na ostatnim etapie. W środę przekazujemy budynek – mówiła podczas ostatniej konferencji prasowej zorganizowanej w starej siedzibie Justyna Łagowska-Klata, pełniąca obowiązki dyrektorki Teatru Zagłębia.
Było w tym spotkaniu coś symbolicznego. Kilka dni wcześniej widzowie mogli po raz ostatni zajrzeć w zakamarki starego teatru, uczestniczyć w oprowadzaniu i pożegnać przestrzeń, która przez dziesięciolecia była miejscem kolejnych premier i spotkań z publicznością.
– Było dużo śmiechu i dużo wzruszenia – opowiadała Łagowska-Klata.
Historyczny gmach nie znika. Zostanie gruntownie zmodernizowany i połączony z nową częścią teatru. Inwestycja o wartości ponad 86 mln zł ma przynieść m.in. nową dużą scenę z widownią dla około 400 osób, nowoczesne zaplecze techniczne oraz przestrzenie otwarte dla mieszkańców. Pierwsze prace mają rozpocząć się jeszcze we wrześniu.
Najważniejszą wiadomością dla publiczności jest jednak to, że na czas przebudowy Teatr Zagłębia nie przestaje działać. Zamiast jednej siedziby będzie miał kilka adresów.
– To jest trudny czas dla Teatru Zagłębia, ale zarazem ogromna szansa pozyskiwania nowych widzów – podkreślał prezydent Sosnowca Arkadiusz Chęciński.
Spektakle będą prezentowane m.in. w Szkole Muzycznej im. Jana Kiepury oraz w Banku Sztuki, gdzie powróci „Ziemia obiecana”. Teatr będzie również wychodził poza Sosnowiec. Pierwsza premiera sezonu odbędzie się w Pałacu Kultury Zagłębia w Dąbrowie Górniczej.
Sama administracja teatru także zostanie rozproszona. Część zespołu będzie pracowała przy ul. Teatralnej, pracownie i magazyny znajdą się w kolejnej przygotowywanej przestrzeni, a sala prób i część zaplecza zostaną ulokowane w budynku szkoły przy ul. Ostrogórskiej.
– Logistycznie jest to bardzo skomplikowane – przyznaje Łagowska-Klata. – Musimy zabezpieczyć wszystko tak, żeby każdy pracownik miał miejsce pracy i czuł się w nim bezpiecznie.
Dyrektorka sama określa nadchodzące miesiące jako rodzaj teatralnej tułaczki, ale widzi w niej również potencjał. Rozproszenie może sprawić, że Teatr Zagłębia trafi do osób, które dotychczas nie były jego regularną publicznością.
– Chcemy skorzystać z tej przeprowadzki i z tego rozproszenia także w celach promocyjnych. Liczymy na naszych dotychczasowych widzów, ale bardzo liczymy też na nowych – mówiła.
Pierwszą premierą nowego sezonu będzie „Gorączka żelaza” w reżyserii Szymona Kaczmarka. Spektakl zostanie pokazany 2 października w Pałacu Kultury Zagłębia w Dąbrowie Górniczej.
To projekt szczególnie mocno związany z regionem. Jego punktem odniesienia jest historia budowy Huty Katowice i społecznego doświadczenia ludzi, których życie zostało związane z wielkim przemysłowym przedsięwzięciem.
– To sztuka o historii naszego regionu. Tysiące ludzi z Zagłębia tam pracowało. Widzowie będą zapewne szukać w tej opowieści siebie, swoich rodziców i dziadków – mówił Arkadiusz Chęciński.
Prezydent przyznawał, że właśnie dlatego realizacja może być dla twórców szczególnym wyzwaniem. Na widowni zasiądą bowiem również ludzie, którzy pamiętają te wydarzenia z własnego doświadczenia.
Szymon Kaczmarek pracował już wcześniej w Sosnowcu – wyreżyserował tutaj dobrze przyjęty „Gniew”. Łagowska-Klata podkreśla, że tym razem zamierza przede wszystkim zaufać twórcom.
– Daję artystom dużo wolności. Uważam, że kiedy jest zaufanie, sztuka rozkwita – mówiła.
Kolejnym projektem będzie niewielki spektakl muzyczny inspirowany „Odyseją” Homera, przygotowywany we współpracy z Akademią Teatralną w Warszawie. Tekst napisze Michał Kmiecik, a reżyserii podejmie się młody twórca Jan Gruca. Premiera planowana jest na koniec listopada.
Łagowska-Klata nie ukrywa, że chce otwierać Teatr Zagłębia na najmłodsze pokolenie artystów.
– Wspieranie młodych jest także jednym z zadań dyrektora teatru – podkreśla.
Nowa „Odyseja” nie ma być jednak kolejnym prostym przeniesieniem antycznego eposu na scenę. Twórców interesuje m.in. perspektywa Telemacha – syna, który dorasta pod nieobecność ojca.
– Chcemy się zastanowić, co dzieje się z Telemachem i co on myśli o tym, że jego ojca nie ma w domu – zapowiada dyrektorka.
Spektakl ma być adresowany również do młodej publiczności i szkół.
W lutym teatr planuje kolejną premierę muzyczną, tym razem dla dzieci – adaptację „Dzieci z Bullerbyn” Astrid Lindgren w reżyserii Agnieszki Płoszajskiej.
Powróci także realizowany wcześniej z powodzeniem nurt Teatru w Klasie. Justyna Łagowska-Klata ponownie spotka się z dramatopisarką Darią Sobik, z którą przygotowała wcześniej „Niezgodę.jpg”. Tym razem artystki chcą zająć się pierwszą miłością i pierwszym rozstaniem – doświadczeniami, które dla młodych ludzi bywają jednocześnie bardzo ważne i trudne do wypowiedzenia.
– To temat często wstydliwy i przemilczany przez młodych ludzi. Chcemy z nimi o nim rozmawiać – zapowiada Łagowska-Klata.
Sezon ma zamknąć premiera przygotowana przez Wiktora Rubina i Jolantę Janiczak. Szczegóły projektu pozostają jeszcze przedmiotem rozmów, ale przedstawienie planowane jest na przełom maja i czerwca.
– To duet znany z podejmowania bardzo gorących tematów. Jestem bardzo ciekawa tego spotkania – mówi dyrektorka.
Teatr nie rezygnuje również z prezentacji dotychczasowego repertuaru. W styczniu „Nikaj” ma ponownie pojawić się na scenie Teatru Śląskiego w Katowicach.
Najbardziej spektakularnym przedsięwzięciem, o którym mówiono podczas konferencji, może okazać się przygotowywane widowisko muzyczne poświęcone Janowi Kiepurze.
Pomysł wyszedł od Jacka Cygana. Nieprzypadkowo właśnie teraz – zbliżający się rok ma połączyć kilka ważnych dla Sosnowca rocznic związanych z miastem, Teatrem Zagłębia i postacią jednego z najsłynniejszych sosnowiczan.
– Jest jedna osoba, która łączy wszystkie te rocznice: Jan Kiepura – mówił Arkadiusz Chęciński.
Projekt ma mieć rozmach musicalowego widowiska, a w rozmowach dotyczących jego realizacji uczestniczą, obok Cygana, Krzysztof Jasiński i Piotr Rubik. Jednym z rozważanych miejsc premiery jest Arena Sosnowiec.
Teatr Zagłębia miałby zostać jednym z koproducentów przedsięwzięcia.
– To olbrzymi projekt i sami go nie udźwigniemy. Rozmowy trwają. Chcemy zaangażować się w niego maksymalnie, ale jesteśmy jeszcze na początku tej drogi – zaznacza Justyna Łagowska-Klata.
Ambicje są jednak duże. Jak mówił prezydent Sosnowca, chodzi o stworzenie widowiska, które mogłoby później żyć również poza miastem i regionem.
Dla Justyny Łagowskiej-Klaty Teatr Zagłębia nie jest miejscem nieznanym. Jako reżyserka przygotowała tu „Opowieść wigilijną” według Charlesa Dickensa oraz „Niezgodę.jpg” Darii Sobik. Jako scenografka przez lata współpracowała z najważniejszymi twórcami polskiego teatru, m.in. Janem Klatą, Wiktorem Rubinem, Pawłem Łysakiem, Robertem Talarczykiem czy Remigiuszem Brzykiem.
Dziś wchodzi do Sosnowca w podwójnej roli: artystki i osoby odpowiedzialnej za instytucję przechodzącą największą transformację od wielu lat.
– Prywatnie przeprowadzam się do Sosnowca. Przez wiele lat pracowałam na walizkach, bo taka jest praca scenografki i reżyserki. Teraz dostaję drugi dom – mówiła podczas konferencji.
Co ciekawe, zna również projekt przebudowy teatru. Była członkinią sądu konkursowego, który oceniał koncepcje architektoniczne, a później pozostawała w kontakcie z poprzednim dyrektorem Jackiem Jabrzykiem i śledziła zmiany w projekcie.
Jej zdaniem połączenie zabytkowego gmachu z nowoczesną sceną może znacząco zmienić artystyczne możliwości instytucji.
– To zderzenie sceny klasycznej z bardzo nowoczesną przestrzenią może być niezwykle ciekawe. Teatr będzie mógł otworzyć się także na inne sztuki, taniec czy działania performatywne. Może stać się miejscem, w którym spotykają się różne trendy współczesnej sztuki – podkreśla.
Przed Teatrem Zagłębia prawdopodobnie dwa najbardziej nietypowe sezony od wielu lat. Bez jednej stałej sceny, z zespołem rozproszonym po kilku budynkach, koniecznością przewożenia dekoracji i każdorazowego dostosowywania spektakli do nowych przestrzeni.
Ale właśnie z tej sytuacji nowa dyrekcja chce uczynić atut.
Teatr ma pojawiać się tam, gdzie wcześniej go nie było – w różnych częściach Sosnowca, w Dąbrowie Górniczej, Katowicach i kolejnych przestrzeniach regionu. Ma utrzymać dotychczasowych widzów, ale równocześnie znaleźć nowych.
– Najważniejsze jest dla nas, żeby nie zniknąć. Żeby tworzyć i tworzyć dla naszych widzów – mówi Justyna Łagowska-Klata.
Teatr Zagłębia na jakiś czas opuszcza więc swój adres, ale nie swoją publiczność. A kiedy wróci na Teatralną, będzie już zupełnie innym teatrem – z dwiema scenami, nowym zapleczem i doświadczeniem dwóch lat spędzonych poza własnymi murami.
