Spektakl w reżyserii Iwony Woźniak to opowieść o wielokulturowym Górnym Śląsku, rodzinnej pamięci i śladach po ludziach, których historie niemal zniknęły ze zbiorowej świadomości.
fot. Wiktor Frankowicz
Premiera spektaklu odbędzie się 5 września 2026 roku w ARTerii – Centrum Kultury i Promocji w Ornontowicach.
Bohaterką „Bratów” jest Minna Gotthelf – Żydówka, która pod koniec XIX wieku wraz z katolickim mężem prowadzi karczmę w Jaśkowicach na Górnym Śląsku. Ich trzej synowie, tytułowi bracia, dorastają w świecie przenikających się języków, religii i kultur. To rzeczywistość pogranicza, nie tylko geograficznego, lecz także kulturowego i tożsamościowego, w której bohaterowie próbują znaleźć własne miejsce.
Twórcy spektaklu sięgają do archiwalnych dokumentów, fotografii i zachowanych śladów po rodzinie Gotthelfów. Nie próbują jednak tworzyć klasycznej rekonstrukcji historycznej, ale łączą teatr dokumentalny z poetycką fikcją. Częścią opowieści staje się sam proces poszukiwania przeszłości. Jednym z bohaterów przedstawienia jest więc również Teatr Naumiony, zespół, który na oczach widzów próbuje z fragmentów, dokumentów i strzępów pamięci odtworzyć historię ludzi żyjących niegdyś w tej samej przestrzeni.
„Historia Gotthelfów jest fascynująca właśnie dlatego, że nie mamy jej całej. Zostały dokumenty, fotografie, pojedyncze ślady. Tyle. Pomiędzy nimi są białe plamy, których prawdopodobnie już nigdy nie wypełnimy. I właśnie w tym miejscu pojawia się teatr. Nie chcemy dopowiadać historii za jej bohaterów ani udawać, że wiemy, jak naprawdę wyglądało ich życie. Chcemy spróbować przywrócić pamięć o ludziach, którzy tutaj żyli, byli sąsiadami, tworzyli tę społeczność. „Braty” opowiadają o rodzinie Gotthelfów, ale dla mnie są też opowieścią o Górnym Śląsku, miejscu, w którym przez pokolenia spotykały się różne języki, religie i kultury. To też opowieść o pamięci, która bywa niepełna, niewygodna, czasem zatarta, ale właśnie dlatego warto do niej wracać” – mówi Iwona Woźniak, reżyserka spektaklu.
Teatr Naumiony z Ornontowic od lat buduje swój język artystyczny, czerpiąc z historii, kultury i doświadczeń mieszkańców Górnego Śląska. W swoich przedstawieniach sięga po lokalne wspomnienia, pieśni, legendy, rodzinne historie i tradycje, traktując je nie jako zamknięty folklor, lecz jako punkt wyjścia do rozmowy o współczesności.
„Braty” wpisują się w ten nurt, jednocześnie poszerzając opowieść o regionie o historię jego żydowskich mieszkańców. Spektakl stawia pytania o to, co i kogo zachowujemy w zbiorowej pamięci, dlaczego niektóre historie z niej znikają oraz czy teatr może stać się miejscem ich ponownego odkrywania.
Terminy spektakli:
5 września 2026 – premiera
6 września 2026, godz. 15.00
6 września 2026, godz. 18.00
11 października 2026, godz. 18.00
8 listopada 2026, godz. 18.00
Miejsce: ARTeria – Centrum Kultury i Promocji w Ornontowicach
Twórcy:
Scenariusz i dramaturgia: Ewa Mikuła
Reżyseria: Iwona Woźniak
Asystent reżyserki: Wiktor Frankowicz
Scenografia i kostiumy: Iga Słupska
Animacja: Anna Balcerak
Kierownictwo muzyczne: Mateusz Dyszkiewicz
Zespół muzyczny: Mateusz Dyszkiewicz, Rafał Kucharewicz, Kajetan Woźniak, Maksymilian Spyra, Marcin Noras
Choreografia: Szymon Szymański
Reżyseria świateł: Iga Słupska, Maksym Juranek
Koordynacja: Rafał Woźniak, Łukasz Domin
Montaż: Janusz Golec, Andrzej Wójcik, Maksym Juranek
Charakteryzacja: Sabina Baron/Helena Chwałek
Produkcja: Fundacja Szafa Gra
Obsada: Jolanta Sodzawiczny, Bartłomiej Garus, Maksymilian Spyra, Dominik Sodzawiczny, Marcin Noras, Małgorzata Spyra, Karolina Sosna, Wiktoria Krasoń, Magdalena Owczarek, Sylwia Woźnica, Kajetan Woźniak, Rafał Kucharewicz
