Nowa premiera Cezarego Tomaszewskiego w Teatrze Komuna Warszawa. „Nic dwa razy” będzie pokazane 24–26 kwietnia. To trzecia realizacja reżysera w tej instytucji.
fot. Komuna Warszawa
Punktem wyjścia jest zdanie znane z wiersza Wisławy Szymborskiej.
Spektakl nie interpretuje go literacko. Traktuje je jako zasadę konstrukcyjną. Założenie jest jasne: powtórzenie nie istnieje. Każda próba odtworzenia sytuacji prowadzi do jej zmiany.
Twórcy rozwijają to w prostym kierunku. Pamięć nie przywraca zdarzeń, tylko produkuje ich kolejne wersje.
W spektaklu ważnym motywem jest ucho – rozumiane jako narzędzie odbioru i filtr. To, co słyszymy, nigdy nie jest neutralne. Każde powtórzenie dźwięku zmienia jego sens.
Za całość odpowiada Tomaszewski: koncepcja, reżyseria, choreografia i opracowanie muzyczne. Na scenie: Małgorzata Biela, Dariusz Kowalewski, Michał Leśniak, Oskar Malinowski, Agata Wińska.
Nie ma tu prowadzenia fabuły ani budowania postaci w klasycznym sensie. Materiałem jest działanie, rytm i zmiana.
Tomaszewski jest reżyserem, choreografem i performerem. Pracuje w teatrze dramatycznym, muzycznym i operowym.
Zaczynał od muzyki – śpiewał w chórze przy Teatrze Wielkim w Warszawie, ukończył szkołę muzyczną, studiował Wiedzę o Teatrze w Akademii Teatralnej w Warszawie oraz taniec w Linz. Pracował w środowisku Tanzquartier w Wiedniu.
Debiutował w Brut Theater inscenizacją „Wesołej wdówki” Lehára z udziałem czterech polskich sprzątaczek. Spektakl został wyróżniony przez „Theater heute” i „Falter” oraz był prezentowany na festiwalach w Europie.
Po powrocie do Polski związał się z Capella Cracoviensis. Realizował projekty operowe i muzyczne w niestandardowych formułach. Monteverdi pojawiał się w barze mlecznym („Bar.okowa uczta”), Mendelssohn w przestrzeni lasu („Naturzyści”), Mozart w formule karaoke („Karaoke sakralne”). Klasyczny repertuar był przetwarzany, a nie rekonstruowany.
W teatrze dramatycznym zadebiutował „Weselem na podstawie Wesela” w Opolu. Od początku pracował na przekształcaniu materiału, nie na jego adaptacji. Charakterystyczne są zestawienia porządków: muzyka klasyczna z popkulturą, absurd z biografią, wysoki styl z elementami codzienności.
Sam mówił: „mieszam różne style muzyczne, tematy i gatunki nie tylko po to, żeby udowodnić, że każdy z nich jest ciekawy, ale też jako wyraz buntu przeciwko elitaryzowaniu sztuki”.
Jednym z kluczowych spektakli pozostaje „Cezary idzie na wojnę” z Komuny Warszawa. Przedstawienie było grane w kilkunastu krajach, przyniosło nominację do Paszportów „Polityki” i zostało uznane przez miesięcznik „Teatr” za jedno z najważniejszych przedstawień ostatnich dekad. W 2025 roku zostało zrealizowane dla Teatru Telewizji.
W ostatnich latach Tomaszewski pracował równolegle w różnych instytucjach:
– „Priscilla, Królowa Pustyni” w Teatrze Muzycznym Capitol we Wrocławiu
– „Symfonia alpejska” w Teatrze Pantomimy
– „Hamlet” w Teatrze Polskim w Bydgoszczy
– „Serce ze szkła. Musical zen” w Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie i w Teatrze Studio
– „Szpilmanowie” w Teatrze Zagłębia
– „The Fairy Queen” z Capella Cracoviensis
– „U mnie wszystko w porządku” w Teatrze Studio
Najnowsza realizacja to „Don Giovanni” Mozarta w Teatrze Collegium Nobilium (2025)
W nowym spektaklu Tomaszewski pracuje z zespołem, który ma doświadczenie zarówno w teatrze dramatycznym, jak i w tańcu.
Małgorzata Biela współpracowała m.in. z Komuną Warszawa, Teatrem Studio, TR Warszawa i Nowym Teatrem.
Dariusz Kowalewski pracuje jako tancerz i choreograf w teatrach muzycznych i operowych, współpracował także z artystami sceny pop.
Oskar Malinowski jest aktorem i choreografem, związanym z teatrem tańca, występował na międzynarodowych festiwalach.
To obsada, która nie pracuje wyłącznie w jednym modelu teatru. To istotne przy spektaklu opartym na ruchu i muzyce.
Premiera „Nic dwa razy” jest częścią szerszego programu Komuny Warszawa. Kilka dni później pokazany zostanie spektakl „THE END” Magdy Jędry i Kasi Kani z udziałem zespołu Nagrobki.
Oba projekty operują na podobnym obszarze. Interesuje je zmiana i rozpad. Nie ma tu prób stabilizowania znaczeń ani budowania zamkniętych opowieści.
Informacje organizacyjne
Premiera: 24 kwietnia 2026
Kolejne pokazy: 25–26 kwietnia, godz. 19.00
Miejsce: Teatr Komuna Warszawa, ul. Emilii Plater 31
Wydarzenie jest współfinansowane przez Miasto Stołeczne Warszawa w ramach projektu Komuna Warszawa – Społeczna Instytucja Kultury.
