„Walkiria” i „Polskie Wesele” na Baltic Opera Festival

Motto przewodnie tegorocznej edycji brzmi następująco: „Mity, gusła i zabobony. Opowieści, które budują wspólnotę”. To hasło nie odwołuje się do folklorystycznej dekoracyjności, lecz do fundamentalnych mechanizmów tworzenia tożsamości narodowej i kulturowej – do opowieści, które porządkują świat, nadają sens historii i definiują relacje między jednostką a wspólnotą.

W świecie gwałtownych przemian – technologicznych, politycznych i społecznych – sztuka pozostaje jednym z ostatnich obszarów, w których człowiek może nie tylko komentować rzeczywistość, lecz także próbować ją zrozumieć i oswoić. Baltic Opera Festival od początku swojego istnienia traktuje operę nie jako muzealny artefakt, ale jako żywy język opowieści o współczesności: o lękach, tożsamości, wspólnocie i odpowiedzialności.

– Sztuka powinna reagować na rzeczywistość, prowadzić dialog, budować mosty ponad podziałami i stawać po stronie tolerancji – podkreśla Tomasz Konieczny, dyrektor artystyczny festiwalu. – Od początku było dla nas jasne, że Baltic Opera Festival ma być miejscem spotkania różnych tradycji, wrażliwości i narracji.

Czwarta edycja Baltic Opera Festival, która odbędzie się od 2 do 7 lipca w Sopocie i Gdańsku, konsekwentnie rozwija tę ideę. Jej centralnymi punktami będą dwa dzieła: monumentalna „Walkiria” Richarda Wagnera oraz polska prapremiera sceniczna „Polskiego Wesela” Józefa Beera.

Mit i kondycja człowieka. „Walkiria” Richarda Wagnera

Rok 2026 jest 150. rocznicą światowej prapremiery tetralogii „Pierścień Nibelunga”, która odbyła się w Bayreuth w sierpniu 1876 roku. Czwarty Baltic Opera Festival, poprzez prezentację „Walkirii” wpisuje się w międzynarodowe obchody tego jubileuszu.

Sceniczne wykonanie drugiej części tetralogii „Pierścień Nibelunga” Richarda Wagnera będzie centralnym wydarzeniem tej edycji. To jedno z najbardziej wymagających i monumentalnych dzieł w historii opery, trwające blisko pięć godzin, stawiające przed twórcami i publicznością ogromne wyzwania artystyczne i logistyczne.

Oparta na mitologii germańskiej „Walkiria” nie jest jednak jedynie opowieścią o bogach i herosach. Wagner, sięgając po mit, tworzy uniwersalną refleksję nad władzą, losem, moralnością i naturą człowieka. Archetypiczne figury stają się tu zwierciadłem współczesnych napięć – konfliktów wartości, kryzysu autorytetów oraz lęków towarzyszących gwałtownym zmianom cywilizacyjnym.

Wyjątkowym kontekstem dla tego dzieła będzie Opera Leśna w Sopocie – historyczny Teatr Natury, w którym mit Wagnera wybrzmi z niezwykłą siłą. Otoczenie przyrody stanie się nie tylko scenografią, lecz także symbolicznym tłem opowieści o prapoczątkach porządku świata i jego kruchości.

Pokazana zostanie inscenizacja Opery Narodowej w Kopenhadze w reżyserii Johna Fulljamesa. W obsadzie znajdą się wybitni artyści światowych scen operowych: René Pape (Hunding), Regina Hangler (Brünnhilde), Izabela Matuła (Sieglinde), Stanislas de Barbeyrac (Siegmund), Małgorzata Walewska (Fricka). Partię Wotana wykona Tomasz Konieczny. Orkiestrę poprowadzi Axel Kober.

Tożsamość, pamięć i wspólnota. „Polskie Wesele” Józefa Beera – polska prapremiera sceniczna

Drugim filarem festiwalu będzie „Polskie Wesele” Józefa Beera – dzieło niezwykłe, balansujące pomiędzy operą, operetką i musicalem, które po raz pierwszy w historii doczeka się w Polsce pełnej inscenizacji scenicznej. Utwór, napisany pierwotnie w języku niemieckim, przez dekady pozostawał nieobecny w polskim obiegu teatralnym, kilka lat temu zaprezentowano go w formie koncertowej w Krakowie.

Pozornie lekka, melodramatyczna fabuła skrywa jednak głęboki kontekst historyczny i polityczny. Akcja rozgrywa się w realiach zaboru rosyjskiego, a prywatna historia miłosna splata się z pytaniami o narodową tożsamość, przynależność i pamięć zbiorową.

– To z pozoru operetka, ale w istocie utwór „pomiędzy gatunkami” i pomiędzy światami – podkreśla Tomasz Konieczny. – „Polskie Wesele” opowiada o wspólnocie, o rytuałach i symbolach, które ją konstytuują, ale także o napięciach wynikających z historii i polityki.

Reżyserii podejmie się Paweł Miśkiewicz, który – zamiast uwspółcześniać dzieło wprost – zaproponuje jego aktualizację, wydobywając uniwersalne sensy ukryte w libretcie. Muzycznym znakiem rozpoznawczym spektaklu będzie udział Tria Andrzeja Jagodzińskiego, mistrza subtelnych transkrypcji polskiej muzyki klasycznej.

W obsadzie znajdą się m.in. Jerzy Butryn, Hubert Zapiór i Monika Radecka. Dyrygować będzie Łukasz Borowicz. Produkcję przygotowuje Opera Wrocławska, a spektakl po premierze wejdzie do jej stałego repertuaru.

Więcej niż festiwal

Wśród innych wydarzeń IV Baltic Opera Festival znajdzie się także “Muzeum Człowieka – Penderecki in Memoriam” – koncert poświęcony Elżbiecie i Krzysztofowi Pendereckim – nie tylko muzyczny, lecz performatywny projekt artystyczny z udziałem Sinfonietty Cracovii, prowadzonej przez Rafała Kokota.

Aktualności, program i bilety:

www.balticoperafestival.pl.

Kolejne festiwalowe ogłoszenia warto śledzić na:

www.facebook.com/BalticOperaFestivalPL.

O festiwalu

Zainicjowany w 2023 roku przez Tomasza Koniecznego, światowej sławy bas-barytona i dyrektora artystycznego festiwalu, projekt przywrócił operę na scenę Opery Leśnej w Sopocie – miejsca o niezwykłej historii, akustyce i aurze, stworzonego w 1909 roku jako Teatr Natury.

Dyrektorem naczelnym Festiwalu jest Rafał Kokot, dyrektorem organizacji produkcji i koordynacji pracy artystycznej Paweł Marzec, a organizatorem wydarzenia – Opera Bałtycka w Gdańsku, kierowana przez dyrektora Romualda Wiczę-Pokojskiego.

Organizatorem wydarzenia jest Opera Bałtycka w Gdańsku, kierowana przez Romualda Wiczę-Pokojskiego.

Od pierwszej edycji Baltic Opera Festival jest czymś więcej niż przeglądem spektakli. To artystyczny manifest, który stawia pytania o sens opery we współczesnym świecie, o odpowiedzialność sztuki wobec rzeczywistości oraz o jej rolę w budowaniu dialogu ponad podziałami.