Nowy sezon ma połączyć repertuar klasyczny i współczesny.
infografika: Teatr Jaracza w Olsztynie
Sześć premier, dwie odsłony 31. Olsztyńskich Spotkań Teatralnych z udziałem czołowych polskich scen i artystów, interwencje artystyczne Elżbiety Jabłońskiej i Karoliny Bielawskiej oraz jubileusz 35-lecia Policealnego Studium Aktorskiego im. Aleksandra Sewruka – to najważniejsze punkty zaprezentowanego programu. Nowy sezon ma połączyć repertuar klasyczny i współczesny, lokalną historię i tożsamość z bardzo różnymi językami teatralnymi, a sam budynek teatru stanie się również przestrzenią prezentacji sztuki współczesnej.
Jednym z najważniejszych wydarzeń początku sezonu będą 31. Olsztyńskie Spotkania Teatralne. Tegoroczna edycja została podzielona na dwie części: pierwsza odbędzie się od 3 do 13 września, druga od 5 do 8 listopada 2026 roku.
Do Olsztyna przyjadą przedstawienia uznanych polskich teatrów oraz artyści reprezentujący bardzo różne obszary współczesnej sceny – od teatru dramatycznego i monodramu przez taniec, performans i muzykę po projekty przekraczające tradycyjne granice między teatrem, koncertem i kinem.
Program ma być szerokim przeglądem tematów obecnych we współczesnym teatrze. Pojawią się opowieści o pamięci, przemijaniu, miłości i kryzysie relacji, ale także o transformacji ustrojowej, wykluczeniu, widzialności, społecznej samotności czy poszukiwaniu artystycznej i osobistej wolności.
Jednym z najbardziej oczekiwanych wydarzeń będzie „Zapętlona” – jubileuszowy spektakl Krystyny Jandy przygotowany z okazji 50-lecia jej pracy artystycznej. Janda wciela się w Tallulah Bankhead, legendarną amerykańską aktorkę teatralną i filmową. Punktem wyjścia jest pozornie zwyczajna sesja nagraniowa, która stopniowo zmienia się w spotkanie dwóch silnych osobowości. Spektakl opowiada o sławie, przemijaniu, artystycznej niezależności i cenie, jaką można zapłacić za konsekwentne pozostawanie wiernym własnym wyborom. Humor sąsiaduje tu z opowieścią o upływie czasu i świecie, w którym pozycja artysty nigdy nie jest dana raz na zawsze.
Na olsztyńskiej scenie spotkają się również Jan Englert, Daniel Olbrychski i Anna Seniuk w „Żarze” na podstawie powieści Sándora Máraiego. Przedstawienie w reżyserii Jana Englerta koncentruje się przede wszystkim na słowie, pamięci oraz emocjach pozostających przez lata pod powierzchnią relacji bohaterów. Historia przyjaźni i zdrady staje się opowieścią o doświadczeniu, którego nie można unieważnić nawet po wielu latach, oraz o potrzebie powrotu do wydarzeń, które zadecydowały o dalszym życiu.
Zupełnie inny język proponuje Ramona Nagabczyńska w spektaklu „Kocham balet”, przygotowanym przez Komunę Warszawa. Przedstawienie wyrasta z doświadczenia tańca i pyta o pamięć ciała, artystyczną wolność oraz relację wykonawcy z narzuconą formą. Droga od klasycznej techniki baletowej i pracy na pointach prowadzi ku tańcowi współczesnemu i eksperymentowi. Historia zmieniającego się ciała staje się jednocześnie historią dojrzewania artystki i poszukiwania własnego języka.
W programie znalazła się także „Rewolucja balonowa” Julii Holewińskiej w reżyserii Sławomira Batyry. Nagradzany monodram Katarzyny Marii Zielińskiej wraca do Polski lat 90. i transformacji ustrojowej oglądanej z perspektywy dziecka. Wielka historia zostaje tutaj przefiltrowana przez osobiste doświadczenie: pierwsze marzenia, fascynacje, rozczarowania i dorastanie w rzeczywistości zmieniającej się szybciej, niż można ją było zrozumieć. Indywidualna pamięć bohaterki spotyka się dzięki temu z pamięcią pokolenia, którego dzieciństwo przypadło na pierwsze lata III Rzeczypospolitej.
Muzycznym wydarzeniem towarzyszącym Spotkaniom będzie „Światła” – nowy projekt kompozytora, producenta i realizatora dźwięku Patryka Kuśmierczyka. Współtworzą go aktorka Milena Gauer oraz autorka tekstów Aga Kacprzyk. Projekt osadzony jest w brzmieniach indie popu i muzyki alternatywnej, a jego osią pozostają emocje związane z bliskością, tęsknotą oraz próbą odnalezienia własnego miejsca.
Do repertuaru 31. Olsztyńskich Spotkań Teatralnych trafiły również „Sceny z życia małżeńskiego” Ingmara Bergmana w reżyserii Katarzyny Minkowskiej z Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie. Klasyczny już tekst o rozpadzie i przemianach związku staje się punktem wyjścia do współczesnej rozmowy o miłości, odpowiedzialności, komunikacji i emocjonalnej dojrzałości. Twórcy przyglądają się bliskości nie jako stanowi trwałemu i oczywistemu, ale jako relacji podlegającej ciągłym negocjacjom.
Publiczność zobaczy ponadto „Kobietę samotną” w reżyserii Anny Smolar, inspirowaną scenariuszem filmu Agnieszki Holland i Macieja Karpińskiego. Spektakl Teatru Powszechnego w Warszawie powraca do historii Ireny – samotnej matki próbującej zapewnić godne życie sobie i dziecku. Współczesna interpretacja wykorzystuje teatr, muzykę i ruch, aby opowiedzieć o samotności, systemowym i społecznym wykluczeniu, ale także o potrzebie troski i odpowiedzialności za drugiego człowieka.
„Król komedii” przywoła natomiast jedną z największych gwiazd polskiego kina i teatru popularnego XX wieku – Adolfa Dymszę. W nagradzanym monodramie Dawida Dziarkowskiego biografia aktora nie ogranicza się do przypomnienia jego fenomenu komediowego i scenicznej charyzmy. To również opowieść o decyzjach podejmowanych w szczególnie trudnym okresie historii Polski oraz o konsekwencjach, jakie niosły one dla życia i dalszej kariery artysty.
W programie pojawi się także „Sticky Fingers Club” – przedstawienie czerpiące z kultury queerowej, ballroomowej oraz tańca vogue. Choreografia, performans i teatralny humor służą tu rozmowie o potrzebie widzialności i akceptacji, doświadczeniu wykluczenia i stereotypach utrwalonych w społecznych wyobrażeniach. Spektakl wykorzystuje lekkość i widowiskowość formy, nie rezygnując jednocześnie z wyraźnego społecznego tematu.
Jednym z projektów wymykających się jednoznacznym klasyfikacjom będzie „Romeo i Julia żyją” Arkadiusza Jakubika. Aktor, reżyser i lider zespołu Dr Misio przygotował muzyczny performans teatralno-filmowy łączący elementy przedstawienia, koncertu oraz kina. Punktem wyjścia pozostaje miłość, ale opowiedziana z perspektywy ludzi mających już za sobą życiowe doświadczenia i rozczarowania. Muzyka wykonywana na żywo współistnieje tu z projekcjami wideo, a szekspirowski trop prowadzi do historii o uczuciu, które nie poddaje się prostym kategoriom wieku.
Olsztyńskie Spotkania Teatralne pozostaną jednocześnie przestrzenią bezpośredniego kontaktu widzów z artystami. Po wybranych spektaklach zaplanowano rozmowy z twórcami. Publiczność będzie mogła poznać kulisy powstawania przedstawień, dowiedzieć się więcej o artystycznych inspiracjach oraz skonfrontować własne odczytania z intencjami autorów i wykonawców.
Równolegle Teatr im. Stefana Jaracza przedstawił program własnego sezonu artystycznego 2026/2027. W planach znalazło się sześć premier – od projektów związanych bezpośrednio z Olsztynem przez współczesną dramaturgię po nowe spotkania z kanonem literatury europejskiej.
Pierwsza premiera odbędzie się 25 września. Będzie nią „Toń” w reżyserii Damiana Josefa Necia. Już sam początek sezonu koresponduje z szerszym zamysłem przygotowywanym w teatrze wokół pojęcia zanurzenia oraz doświadczenia miejsca – motyw ten pojawia się również w przygotowanych na inaugurację sezonu interwencjach artystycznych.
Niedługo później, 9 października, teatr pokaże „Olsztyn. Instrukcję obsługi” w reżyserii Weroniki Zajkowskiej. Tytuł zapowiada projekt silnie związany z miastem i lokalną tożsamością. Tym samym teatr wpisuje do repertuaru opowieść odnoszącą się bezpośrednio do miejsca, w którym działa, oraz do doświadczeń społeczności stanowiącej jego najbliższą publiczność.
Na kolejne cztery premiery trzeba będzie poczekać do 2027 roku.
26 lutego planowana jest „Pani Zemsta” w reżyserii Klaudii Hartung-Wójciak. Następnie teatr zwróci się ku jednej z najbardziej rozpoznawalnych powieści dla młodszych czytelników. 3 kwietnia premierę ma mieć „Ania z Zielonych Szczytów” Lucy Maud Montgomery w reżyserii Zofii Gustowskiej.
Na 26 maja zaplanowano „Boską Komedię” Dantego Alighieri w reżyserii Marcina Libera. Jeden z fundamentalnych tekstów kultury europejskiej stanie się więc materiałem dla reżysera od lat zainteresowanego konfrontowaniem klasyki z językiem, obrazami i konfliktami współczesności.
Sezon zamkną „Sceny z życia małżeńskiego” Ingmara Bergmana w reżyserii Jarosława Tumidajskiego. Premiera zaplanowana została na 4 czerwca 2027 roku.
Co ciekawe, tekst Bergmana pojawi się w Olsztynie w tym sezonie dwukrotnie i w dwóch różnych kontekstach. Podczas Olsztyńskich Spotkań Teatralnych publiczność zobaczy inscenizację Katarzyny Minkowskiej przygotowaną w Narodowym Starym Teatrze w Krakowie, natomiast pod koniec sezonu Teatr Jaracza przedstawi własną realizację tego samego tekstu w reżyserii Jarosława Tumidajskiego. Daje to możliwość skonfrontowania dwóch różnych reżyserskich interpretacji jednego z najważniejszych utworów o współczesnych relacjach partnerskich.
Zapowiedziany repertuar pokazuje kierunek dalszego budowania programu Teatru Jaracza: z jednej strony obecna jest klasyka – Dante, Bergman czy Montgomery – z drugiej współczesne projekty i historie wyrastające z lokalności. Teatr deklaruje jednocześnie otwarcie na twórców należących do różnych pokoleń oraz odmienne sposoby myślenia o scenie.
Początek sezonu nie ograniczy się do premier i wydarzeń stricte teatralnych. Teatr Jaracza chce również otworzyć swoją przestrzeń na sztukę współczesną. Program „Zanurzenie w sztukę – interwencje artystyczne w Teatrze” przygotowała historyczka sztuki i kuratorka Anna Sańczuk, również pochodząca z Olsztyna.
Do udziału zaprosiła dwie artystki związane biograficznie z miastem i regionem – Elżbietę Jabłońską oraz Karolinę Bielawską. Obie dorastały w Olsztynie, a punktem odniesienia dla przygotowanych realizacji stały się lokalna historia, pamięć miejsca oraz warmiński pejzaż.
Jak tłumaczy kuratorka, program interwencji artystycznych powstawał w odniesieniu do „aury miejsca i skomplikowanych dziejów regionu”. Ważne są więc zarówno historia Warmii i Olsztyna, jak i ich kulturowa mitologia oraz charakterystyczny krajobraz jezior i lasów.
Elżbieta Jabłońska, artystka tworząca obrazy, performanse i instalacje, przygotowała wielkoformatową realizację przeznaczoną na fasadę teatru. Wykonany w technologii LED neon będzie zawierał zdanie: „W miłości wierni, w myśleniu wolni”.
Nie jest ono przypadkowe. To polskie tłumaczenie niemieckiego motta wyszytego na tajemniczej makatce odnalezionej w jednej z chat opuszczonych po wojnie przez autochtonów. W ten sposób współczesna realizacja w przestrzeni miasta zostaje związana z niejednoznaczną i trudną historią regionu, migracjami, powojenną zmianą jego struktury społecznej i materialnymi śladami pozostawionymi przez dawnych mieszkańców.
Druga z zaproszonych artystek, Karolina Bielawska, zajmująca się malarstwem abstrakcyjnym i realizacjami muralowymi, stworzyła dla Teatru Jaracza ręcznie malowaną kurtynę.
Jej kompozycja nawiązuje do motywu teatralnych masek oraz ciągłej transformacji form. Istotny jest jednak również materiał. Tłem pozostanie surowa płócienna tkanina odnosząca się do pierwszej powojennej kurtyny teatru, która – w realiach powojennego niedostatku – była zszywana z worków po ziemniakach.
W ten sposób historia budynku i instytucji zostanie wpisana w jego współczesną oprawę plastyczną. Nie chodzi przy tym wyłącznie o czasową wystawę towarzyszącą przedstawieniom. Zamierzeniem programu jest wprowadzenie sztuki wizualnej do samej tkanki teatru – na jego fasadę i scenę, a więc w miejsca stale obecne w doświadczeniu widza.
Plastyczne myślenie, które zazwyczaj staje się częścią scenografii konkretnego spektaklu, zostanie tym razem rozciągnięte na cały teatr. Widz ma znaleźć się w przestrzeni, w której spotkanie ze sztuką zaczyna się jeszcze zanim rozpocznie się przedstawienie.
Sezon 2026/2027 będzie również jubileuszowy dla działającego przy teatrze Policealnego Studium Aktorskiego im. Aleksandra Sewruka. Placówka obchodzi 35-lecie działalności.
Szkoła powstała w 1991 roku z inicjatywy ówczesnego dyrektora Teatru im. Stefana Jaracza Zbigniewa Marka Hassa. Jej specyfika od początku wynikała z bezpośredniego związku z zawodowym teatrem repertuarowym.
Słuchacze kształcą się pod kierunkiem praktyków – aktorów, reżyserów i innych artystów – ale równocześnie mają możliwość zdobywania doświadczenia na profesjonalnej scenie. Występują w przedstawieniach Teatru Jaracza, dzięki czemu nauka zawodu nie ogranicza się do zajęć szkolnych i ćwiczeń, lecz odbywa się również w rzeczywistych warunkach pracy zespołu teatralnego.
Ważnym momentem w historii placówki był rok 1998. Studium uzyskało wówczas status szkoły publicznej oraz prawo wydawania państwowych dyplomów.
W 2006 roku otrzymało imię Aleksandra Sewruka – aktora i reżysera silnie związanego z historią olsztyńskiej sceny.
Od 2019 roku kierowniczką Studium jest Milena Gauer, która sama ukończyła tę szkołę, a następnie została aktorką Teatru Jaracza. Od 2023 roku dyrektorem Teatru im. Stefana Jaracza oraz Studium jest Paweł Dobrowolski.
Bilans 35 lat działalności placówki obejmuje ponad 250 absolwentek i absolwentów. Dziś pracują oni w teatrach w różnych częściach kraju, filmie, telewizji i radiu, a także zajmują się edukacją artystyczną.
Studium pozostaje przy tym jedną z nielicznych polskich szkół aktorskich funkcjonujących bezpośrednio przy zawodowym teatrze repertuarowym. Ta relacja między szkołą a sceną zawodową wciąż stanowi podstawowy element jej modelu kształcenia.
Program przedstawiony przez Teatr im. Stefana Jaracza nie ogranicza się więc do tradycyjnej prezentacji premierowego repertuaru. Sezon 2026/2027 został pomyślany jako kilka równolegle prowadzonych linii.
Pierwszą jest własny repertuar teatru i sześć nowych premier. Drugą – Olsztyńskie Spotkania Teatralne, które pozwolą skonfrontować olsztyńską publiczność z przedstawieniami i artystami innych ważnych polskich scen. Trzecią tworzy projekt wprowadzający sztuki wizualne bezpośrednio do przestrzeni budynku. Czwartą stanowi jubileusz szkoły aktorskiej, przypominający o edukacyjnej funkcji instytucji i szczególnym modelu nauczania przyszłych aktorów poprzez codzienny kontakt z zawodowym teatrem.
W programie wyraźnie powraca też Olsztyn i Warmia – nie tylko jako miejsce, w którym teatr funkcjonuje, lecz także jako temat. Zapowiada go już „Olsztyn. Instrukcja obsługi”, ale lokalność jest równie istotna w interwencjach artystycznych Elżbiety Jabłońskiej i Karoliny Bielawskiej, odwołujących się do historii regionu, jego powojennej pamięci i materialnych śladów przeszłości.
Nowy sezon Teatru Jaracza będzie więc próbą równoczesnego spojrzenia na historię instytucji, otaczające ją miasto oraz współczesny teatr. Pierwsze wydarzenia rozpoczną się już na początku września wraz z 31. Olsztyńskimi Spotkaniami Teatralnymi, natomiast pierwsza premiera własna – „Toń” Damiana Josefa Necia – odbędzie się 25 września.
25 września 2026
„Toń”
reżyseria: Damian Josef Neć
9 października 2026
„Olsztyn. Instrukcja obsługi”
reżyseria: Weronika Zajkowska
26 lutego 2027
„Pani Zemsta”
reżyseria: Klaudia Hartung-Wójciak
3 kwietnia 2027
„Ania z Zielonych Szczytów” Lucy Maud Montgomery
reżyseria: Zofia Gustowska
26 maja 2027
„Boska Komedia” Dantego Alighieri
reżyseria: Marcin Liber
4 czerwca 2027
„Sceny z życia małżeńskiego” Ingmara Bergmana
reżyseria: Jarosław Tumidajski
I odsłona: 3–13 września 2026
II odsłona: 5–8 listopada 2026
W programie m.in.: „Zapętlona” z Krystyną Jandą, „Żar” z Janem Englertem, Danielem Olbrychskim i Anną Seniuk, „Kocham balet” Ramony Nagabczyńskiej, „Rewolucja balonowa” Julii Holewińskiej, „Sceny z życia małżeńskiego” w reżyserii Katarzyny Minkowskiej, „Kobieta samotna” w reżyserii Anny Smolar, „Król komedii”, „Sticky Fingers Club”, „Romeo i Julia żyją” Arkadiusza Jakubika oraz koncert „Światła”.
