16 września w Centrum Spotkania Kultur w Lublinie Piotr Cyrwus pokaże monodram „Zapiski oficera Armii Czerwonej” na podstawie prozy Sergiusza Piaseckiego.
plakat: Centrum Spotkana Kultur w Lublinie
Spektakl w reżyserii Tomasza Obary łączy groteskę, satyrę i czarny humor z coraz bardziej gorzkim obrazem człowieka ukształtowanego przez totalitarną propagandę.
Bohaterem „Zapisków oficera Armii Czerwonej” jest starszy lejtnant Michaił Zubow, który 14 września 1939 roku wkracza do „burżuazyjnej” Polski. Wychowany w realiach sowieckiego systemu, patrzy na zastaną rzeczywistość przez pryzmat ideologicznych schematów, propagandowych haseł i przekonań, które przez lata przedstawiano mu jako jedyną możliwą prawdę.
Polska, którą poznaje, wydaje mu się krajem pełnym sprzeczności i osobliwości. Zubow interpretuje kolejne sytuacje zgodnie z własną logiką, a jego sposób widzenia świata początkowo wywołuje śmiech. W groteskowych obserwacjach bohatera szybko jednak zaczynają pojawiać się coraz ciemniejsze tony. Komizm ustępuje miejsca gorzkiej refleksji nad człowiekiem zaplątanym w mechanizmy historii i podporządkowanym systemowi, który odebrał mu zdolność samodzielnego myślenia.
Monodram oparty na prozie Sergiusza Piaseckiego jest satyrą na sowiecką propagandę, Armię Czerwoną i aparat NKWD, ale jednocześnie opowieścią o konsekwencjach totalitarnego wychowania. Zubow nie jest wyłącznie karykaturą żołnierza czy nośnikiem politycznych haseł. To także człowiek, który zderza własne wyobrażenie świata z rzeczywistością i stopniowo doświadcza skutków wydarzeń, których początkowo nie potrafi właściwie nazwać ani ocenić.
Spektakl swoją premierę miał w Teatrze STU w Krakowie. Za kreację w „Zapiskach oficera Armii Czerwonej” Piotr Cyrwus otrzymał wyróżnienie podczas Festiwalu Teatru Jednego Aktora w Toruniu. Aktor sam prowadzi widza przez cały świat przedstawienia, budując postać Zubowa na styku komizmu, groteski i narastającego poczucia grozy.
Piotr Cyrwus należy do aktorów o bardzo szerokim dorobku teatralnym, filmowym i telewizyjnym. Ukończył krakowską PWST w 1985 roku, a w swojej karierze związany był m.in. z Narodowym Starym Teatrem w Krakowie, Teatrem im. Stefana Jaracza w Łodzi oraz Teatrem Polskim w Warszawie. Ogólnopolską popularność przyniosła mu wieloletnia rola Ryszarda Lubicza w serialu „Klan”, jednak po odejściu z produkcji konsekwentnie sięgał po role zdecydowanie odmienne od telewizyjnego wizerunku, zarówno komediowe, jak i dramatyczne.
Młodszej publiczności przypomniał się między innymi jako Andrzej Gałecki w filmie „Fanatyk”, zrealizowanym na podstawie popularnej internetowej opowieści o obsesyjnym wędkarzu. Występował także w licznych produkcjach filmowych i serialowych, równolegle kontynuując pracę teatralną.
„Zapiski oficera Armii Czerwonej” pozostają jednak przede wszystkim przedstawieniem opartym na sile aktorskiej obecności i tekście Piaseckiego. Historia Zubowa rozpoczyna się jak groteskowa opowieść o człowieku niezdolnym zrozumieć świata poza ideologicznym schematem. Z czasem staje się znacznie mniej zabawna. Wojenna rzeczywistość obnaża bowiem konsekwencje ślepego posłuszeństwa, propagandy i systemu, który z jednostki potrafi uczynić narzędzie przemocy.
W tym sensie przedstawienie, choć osadzone w konkretnym historycznym momencie, nie pozostaje wyłącznie opowieścią o przeszłości. Mechanizmy propagandy, deformowania języka i podporządkowywania jednostki politycznej narracji sprawiają, że historia Zubowa również dzisiaj brzmi niepokojąco aktualnie.
Autor: Sergiusz Piasecki
Reżyseria: Tomasz Obara
Występuje: Piotr Cyrwus
16 września 2026, godz. 19.00
Sala Kameralna Centrum Spotkania Kultur w Lublinie
Czas trwania: ok. 80 minut
Wiek: 14+
Bilety: 90 zł, dostępne w kasie CSK oraz w sprzedaży internetowej.
