Rodzina z wyboru

Slide
previous arrow
next arrow
Na afiszu

Rodzina z wyboru

O spektaklu „Wszyscy mówią o Jamiem” w reż. Agnieszki Płoszajskiej w Teatrze Syrena pisze Lena Kuran.

Opublikowano: 2026-09-09
fot. Krzysztof Bieliński
Ocena recenzenta/tki: (7/10) – dobry

Tak, ta historia wydarzyła się naprawdę. W 2011 r. Jamie, szesnastolatek z niewielkiego miasteczka w północno-wschodniej Anglii, został bohaterem filmu dokumentalnego BBC, ponieważ postanowił pójść na bal maturalny w sukience, a w przyszłości zawodowo zająć się dragiem.

Jego historia posłużyła za kanwę musicalu Toma MacRae i Dana Gillespie Sellsa „Wszyscy mówią o Jamiem” (premiera na West Endzie, 2017) i filmu pod tym samym tytułem (2021). Od września 2026 r. możemy oglądać perypetie Jamiego na scenie warszawskiego Teatru Syrena. Spektakl realizowany jest na licencji non-replica.

Reżyserii podjęła się Agnieszka Płoszajska, aktorka i reżyserka, dla której jest to drugi (po „Heathers”) musical zrealizowany w Syrenie. Stworzyła autentycznie zabawne, ciepłe i rodzinne przedstawienie, w którym nie brak jednocześnie dramatycznych zwrotów akcji oraz mocnego języka (musical polecany jest widzom od 15. roku życia). Grupę młodych aktorów wcielających się w role kolegów Jamiego (i od pierwszej sceny ustawiających poziom energetyczny na bardzo wysokim poziomie) wybrano w wyniku castingu, do którego przystąpiło ponad 450 osób – wybór słuszny i owocujący dobrą chemią w zespole. Na początku spektaklu – oglądałam drugi przebieg przedpremierowy, czyli pierwszy występ dla części aktorów – wyczuwało się pewne wahanie i niepewność w wokalu odtwarzającego rolę Jamiego Krystiana Embradory (w podwójnej obsadzie z Kubą Szyperskim), ale składam je na karb tremy i „nieogrania” materiału przed publicznością. Tym bardziej że młody wykonawca bardzo szybko wszedł w rytm i zaczął się dobrze bawić na scenie.

Bardzo pozytywnie wypadli aktorzy w „dorosłych” partiach – szczególnie cieszy mnie zaproszenie do udziału w musicalu jednej z najbardziej rozpoznawalnych polskich drag queens, Twojej Starej („po cywilnemu”: Piotra Buśko). Dużo śmiechu i pozytywnych reakcji publiczności wywołała Ray (Marta Burdynowicz), przyjaciółka matki Jamiego (Katarzyna Walczak/Edyta Krzemień) o uroczo niewyparzonym języku i zdroworozsądkowym podejściu do świata. Postać ta jest znakomitym przykładem kogoś stającego się dla młodej osoby LGBTQ+ rodziną z wyboru (chosen family); tak zresztą Ray przedstawia się podczas konfrontacji z Miss Hedge (Małgorzata Majerska/Beatrycze Łukaszewska), nauczycielką zabraniającą Jamiemu przyjść na szkolny bal w sukience.

Pod względem inscenizacyjnym spektakl jest prosty, ale przygotowany z pomysłem. Scenografia Anny Chadaj zbudowana jest wokół ścian i ścianek zamieniających się w kuchnię, podwórko za domem Jamiego, szkolną klasę czy garderobę w klubie drag. Liczne ruchome elementy bardzo dobrze współgrają i tworzą spójny obraz otaczającej bohatera rzeczywistości. Twórca kostiumów, Emil Wysocki, mógł puścić wodze wyobraźni, szczególnie projektując suknie osób występujących w dragu, włączając do nich elementy reveals (szybkiego przeobrażenia jednego stroju w inny za pomocą sprytnego triku konstrukcyjnego); charakteryzacja Darii Skrzypkowskiej również przyczyniła się do stworzenia bardzo dobrych postaci scenicznych drag queens. Na poparcie tej tezy mam dwa dowody: po pierwsze, absolutną radość i satysfakcję malujące się na twarzy Mateusza Deskiewicza (podwójna rola Hugo Battersby’ego oraz drag-mentorki Loco Chanelle) podczas ukłonów, oraz zdumienie młodej osoby z publiczności, która nie zorientowała się, że jeden z aktorów występuje w spektaklu w podwójnej roli.

Jak mawia RuPaul Charles, drag nie zmienia tego, kim się jest, ale wydobywa na światło dzienne rzeczy, których jeszcze sami o sobie nie wiemy – ale czasami można się też schować za peruką i parą szpilek.

„Wszyscy mówią o Jamiem” jest więc w warstwie najbardziej podstawowej historią o samoodkrywaniu i poszukiwaniu swojej drogi życiowej. Na głębszym poziomie jest natomiast opowieścią o wspólnocie i budowaniu społeczności. Początkowo wydaje się, że Jamiego wspierają wyłącznie matka, Ray, oraz Priti (Julia Kafar/Dominika Sobol), najlepsza przyjaciółka z klasy, a wszyscy inni, poczynając od ojca (Michał Konarski/Jeremiasz Gzyl), przez nauczycielkę i kolegów pod przewodnictwem klasowego osiłka Deana (Stefan Andruszko/Jędrzej Czerwonogrodzki) sprzysięgli się przeciwko naszemu bohaterowi. Im bardziej jednak Jamie upiera się przy podążaniu własną drogą i przeskakiwaniu przez metaforyczne mury z ludzkiej niechęci i nieczułości (jak w piosence „Over the Wall”), tym bardziej rośnie grono jego sprzymierzeńców.

Pod koniec przedstawienia wydaje się, że świat stoi przed Jamiem otworem i zaprasza go do wejścia w „snop światła” (jak w innej piosence z musicalu). To oczywiście dopiero początek drogi Jamiego, ale wychodząc z teatru, możemy mieć nadzieję, że najgorsze ma on już za sobą.

Teatr Syrena

Kategorie:


Cytat Dnia

„Nigdy nie przeszła mi miłość do teatru. Do aktorów. Nigdy nie przestało mi się chcieć. Oburza mnie natomiast, kiedy słyszę „Jesteś tu, gdzie jesteś, dzięki temu, że dostałaś taki wpier... i stwardniałaś". Nie. Nie zwariowałam, nie piję, nie ćpam, nie poniewieram ludźmi i robię swoje pomimo tego, co mnie spotkało, a nie dlatego, że mnie to spotkało. Drażni mnie, że ciągle jestem pouczana - jaką kobietą mam być, jak mam mówić, że powinnam być reżyserką, a nie reżyserem, scenografką, a nie scenografem, w którym teatrze mam reżyserować, a w którym nie, czego mi robić nie wypada, a co trzeba koniecznie”

Agata Duda-Gracz w rozmowie z Beatą Nowicką; „Twój Styl”, 4.11.2026

Newsletter

Zamów newsletter z najciekawszymi informacjami ze świata teatru i najlepszymi tekstami portalu. Bądź na bieżąco! Newslettery dostają wyłącznie członkowie społeczności naszego portalu.

W związku z bezpłatną subskrypcją zgadzam się na otrzymywanie na podany adres email informacji handlowych. Usługa zostanie uruchomiona po kliknięciu w link aktywacyjny przesłany na podany adres email.
W każdej chwili możesz zrezygnować z otrzymywania newslettera i innych informacji.

Teatr dla Wszystkich © Copyright 2026
ISSN 3071-9453
Strona stworzona przez - LOKOINVEST.PL