Karwowski na miarę naszych czasów. Mateusz Znaniecki w premierze Teatru Telewizji

Niegdyś przed telewizory przyciągały widzów losy inżyniera Stefana Karwowskiego i jego rodziny. Ponad pięćdziesiąt lat po premierze kultowego serialu Jerzego Gruzy „Czterdziestolatek” powraca jako inspiracja dla nowego przedstawienia Teatru Telewizji. W poniedziałek 14 września TVP1 pokaże „Być jak czterdziestolatek” Damiana Kocura i Marty Bacewicz. W głównej roli wystąpi Mateusz Znaniecki, aktor Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach.

Współczesny Stefan ma czterdzieści lat i coraz silniejsze poczucie, że jego życie wymyka mu się spod kontroli. Zamiast upragnionej stabilizacji mierzy się z chaosem w pracy, niekończącym się remontem mieszkania, kryzysem związku i trudami samodzielnej opieki nad kilkuletnią córką. Wraz z dzieckiem wyrusza w zwariowaną podróż przez Warszawę, podczas której próbuje zadbać o relacje z najbliższymi, zabezpieczyć swoją pozycję zawodową i doprowadzić do końca remont, który zaczyna przypominać materialny zapis jego własnego pogubienia.

Stefan z całych sił próbuje zapanować nad rzeczywistością, choć kolejne obowiązki i niespodziewane wydarzenia tworzą coraz większy chaos. Pozostaje pytanie, czy nowe kafelki i wycięte nad drzwiami łuki rzeczywiście wystarczą, aby uporządkować życie, w którym niemal wszystko wymaga ponownego przemyślenia.

„Być jak czterdziestolatek” jest czułą, niepozbawioną autobiograficznych wątków komedią Damiana Kocura i Marty Bacewicz. Jej bohatera kryzys wieku średniego dopada nagle i z całą mocą. Mityczna czterdziestka, która miała przynieść poczucie bezpieczeństwa, zawodową pozycję i trwałe relacje, zmusza go do dokonania poważnego rachunku sumienia, a być może także rozpoczęcia wszystkiego od nowa.

Rozdarty między pragnieniem bliskości a lękiem przed zobowiązaniem Stefan boleśnie konfrontuje się z konsekwencjami własnych wyborów, ograniczeniami oraz poczuciem niespełnienia – zarówno zawodowego, jak i emocjonalnego. Staje się portretem współczesnego wielkomiejskiego everymana, należącego docego do pokolenia zmęczonego nadmiarem możliwości, presją sukcesu i przeświadczeniem, że każda decyzja zamyka dziesiątki innych dróg.

Ważnym kontekstem przedstawienia pozostaje „Czterdziestolatek” Jerzego Gruzy, jeden z najpopularniejszych polskich seriali, którego premierowe odcinki emitowano od 1974 roku. Inżynier Stefan Karwowski, grany przez Andrzeja Kopiczyńskiego, był człowiekiem osadzonym w rodzinnej i zawodowej rzeczywistości. Miał żonę, dzieci, odpowiedzialną pracę i wyraźnie określone miejsce w świecie. Doświadczał rozmaitych kryzysów i wątpliwości, ale reprezentował model dojrzałości oparty na stabilnych rolach społecznych, rodzinnych i zawodowych.

Dla bohatera nowego przedstawienia tamten Karwowski jest figurą niemal baśniową. Współczesny Stefan żyje w świecie, w którym dawne role przestały być oczywiste, a nowe nadal nie zostały jasno określone. Dialog z serialowym pierwowzorem pozwala twórcom przyjrzeć się zmianom, jakie w ciągu ponad półwiecza zaszły w sposobie myślenia o dorosłości, rodzinie, odpowiedzialności i męskości.

Spektakl opowiada o rozpadzie tradycyjnych modeli relacji, samotności i tęsknocie za bezpieczeństwem, które być może nigdy nie istniało w tak idealnej postaci, jaką zachowała zbiorowa pamięć. Jest również głosem w rozmowie o nowej męskości i próbą odpowiedzi na pytanie, co dzisiaj znaczy być czterdziestolatkiem: partnerem, ojcem i człowiekiem, od którego wciąż oczekuje się siły, samodzielności i życiowej zaradności, choć on sam coraz częściej nie wie, dokąd właściwie zmierza.

W głównej roli wystąpi Mateusz Znaniecki, aktor Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach, któremu na macierzystej scenie powierzane są ważne i pierwszoplanowe role. Tym razem zagra współczesnego Stefana Karwowskiego – człowieka próbującego utrzymać w całości życie, które rozpada się jednocześnie na kilku poziomach.

Zosię, córkę Stefana, zagra Marika Zielińska. W obsadzie znaleźli się także Anna Kłos jako Paula, Marta Nieradkiewicz jako Ola, Włodzimierz Tur jako pan Włodek, Maria Maj i Krzysztof Materna w rolach rodziców Stefana, Rozalia Mierzicka jako woźna, Katarzyna Raduszyńska jako wychowawczyni oraz Zbigniew Raubo jako trener.

„Być jak czterdziestolatek” będzie debiutem Damiana Kocura w Teatrze Telewizji. Reżyser należy do najbardziej cenionych polskich twórców filmowych młodego pokolenia. Międzynarodowe uznanie przyniósł mu pełnometrażowy „Chleb i sól”, opowiadający o przemocy, uprzedzeniach i napięciach narastających pomiędzy grupą młodych ludzi. Film został nagrodzony między innymi na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji.

Kolejnym pełnometrażowym obrazem Kocura było „Pod wulkanem” – historia ukraińskiej rodziny, której wakacyjny pobyt na Teneryfie po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji zmienia się w doświadczenie przymusowego wygnania. W swoim telewizyjnym debiucie reżyser ponownie przygląda się ludziom znajdującym się w momencie życiowego przesilenia. Tym razem sięga po komedię oraz jeden z najbardziej rozpoznawalnych tytułów w historii polskiej telewizji.

Autorem zdjęć do przedstawienia jest Ignacy Ciszewski. Scenografię przygotowała Elżbieta Szurpicka, kostiumy Sławek Błaszewski, a charakteryzację Antonina Łazarkiewicz. Za dźwięk odpowiada Jan Moszumański, natomiast za montaż Katarzyna Drozdowicz. Spektakl trwa 57 minut.

Premiera „Być jak czterdziestolatek” odbędzie się w poniedziałek 14 września o godz. 20.55 w TVP1, na Scenie Współczesnej Teatru Telewizji.

Teatr Telewizji TVP S.A.