Trwa kolejna edycja programu Przestrzenie Sztuki – Taniec, prowadzonego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.
mat. plakat NIMiT
Taniec współczesny od lat pozostaje jedną z tych dziedzin sztuki, które rozwijają się często poza stałymi instytucjami. Wielu choreografów, tancerzy i performerów pracuje niezależnie, bez własnych scen, sal prób czy zaplecza produkcyjnego. To właśnie z myślą o nich powstał program Przestrzenie Sztuki.
Program został uruchomiony w 2020 roku jako ogólnopolskie przedsięwzięcie mające stworzyć warunki do rozwoju działalności artystycznej, edukacyjnej i społecznej związanej z tańcem oraz teatrem. Jego założeniem było wykorzystanie istniejącej infrastruktury instytucji kultury i budowanie wokół niej lokalnych centrów aktywności artystycznej. Od 2024 roku program funkcjonuje pod nazwą Przestrzenie Sztuki – Taniec i jest realizowany przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca. Program finansowany jest ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Idea programu opiera się na czterech filarach: artystycznym, edukacyjnym, społecznym i prozdrowotnym. Oznacza to wsparcie dla nowych produkcji tanecznych, organizację rezydencji twórczych, warsztatów i działań edukacyjnych, a także projektów angażujących lokalne społeczności oraz wykorzystujących ruch i taniec jako narzędzie wspierania zdrowia i dobrostanu.
Twórcy programu zwracali uwagę na problemy, które od lat utrudniały rozwój środowiska tanecznego w Polsce. Należały do nich przede wszystkim ograniczony dostęp do infrastruktury, niewielkie możliwości regularnego prezentowania własnej twórczości, słaba wymiana artystyczna pomiędzy regionami oraz odpływ części twórców za granicę w poszukiwaniu lepszych warunków pracy. Program miał stać się odpowiedzią na te wyzwania.
W pierwszych latach działalności operatorami tanecznych Przestrzeni Sztuki były między innymi Centrum Kultury w Lublinie, Fundacja Materia w Łodzi, Kielecki Teatr Tańca, Katowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek, Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach, Opera i Filharmonia Podlaska – Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku oraz Podlaskie Stowarzyszenie Tańca. W kolejnych latach do programu dołączyły również m.in. Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku, Białostocki Teatr Lalek, Białostocki Ośrodek Kultury oraz Wrocławski Teatr Pantomimy im. Henryka Tomaszewskiego.
Dziś można już ocenić pierwsze efekty programu. W latach 2020–2024 w ramach tanecznych Przestrzeni Sztuki zrealizowano ponad 4 tysiące wydarzeń i działań artystycznych, edukacyjnych oraz społecznych. Łącznie uczestniczyło w nich ponad 320 tysięcy osób. To liczby, które pokazują skalę przedsięwzięcia.
Jesienią ubiegłego roku Narodowy Instytut Muzyki i Tańca ogłosił nabór do nowej edycji programu. Była to istotna zmiana, ponieważ po raz pierwszy zdecydowano się na trzyletni cykl realizacji obejmujący lata 2026–2028. Decyzja wynikała z doświadczeń zdobytych podczas wcześniejszych edycji oraz postulatów zgłaszanych przez środowisko taneczne. W założeniu dłuższa perspektywa ma umożliwić operatorom bardziej stabilne planowanie działań.
W obecnej edycji programu wyłonieni operatorzy realizują działania skierowane zarówno do zawodowych artystów, jak i do odbiorców zainteresowanych tańcem. W ramach programu organizowane są otwarte nabory projektów, rezydencje artystyczne, warsztaty, pokazy spektakli, prezentacje prac w toku oraz wydarzenia adresowane do różnych grup społecznych i wiekowych.
Przestrzenie Sztuki – Taniec to sieć ośrodków działających przez cały rok w różnych częściach Polski. Ich wspólnym celem pozostaje tworzenie warunków do pracy dla niezależnych twórców oraz zwiększanie dostępu publiczności do sztuki tańca.
Za realizację programu po stronie Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca odpowiadają Magdalena Zalipska, kierowniczka Działu Edukacji i Popularyzacji Tańca, oraz Mariusz Żwierko, koordynator programu.
W kolejnych publikacjach przedstawimy operatorów wyłonionych do realizacji programu w latach 2026–2028 oraz wydarzenia, które w najbliższych miesiącach będą organizowane w ramach Przestrzeni Sztuki – Taniec.
