idowisko Moniki Janik-Hussakowskiej, łączące teatr zawodowy z działalnością lokalnej społeczności, zostanie zaprezentowane 18 września podczas festiwalu RELACJE. Międzypokoleniowe Spotkania Teatralne.
fot. MDK w Stalowej Woli
Ponad 40 osób wystąpi na scenie Miejskiego Domu Kultury w Stalowej Woli w spektaklu „Zatracenie. Opowieść lasowiackich chłopek”. Widowisko Moniki Janik-Hussakowskiej, łączące teatr zawodowy z działalnością lokalnej społeczności, zostanie zaprezentowane 18 września podczas festiwalu RELACJE. Międzypokoleniowe Spotkania Teatralne.
„Zatracenie. Opowieść lasowiackich chłopek” oddaje głos kobietom, które przez wiele pokoleń pozostawały niewysłuchane. Bohaterkami przedstawienia są mieszkanki dawnej Puszczy Sandomierskiej – chłopki żyjące w świecie ciężkiej pracy, ubóstwa, społecznych ograniczeń, tłumionych emocji, tradycyjnych obrzędów i wierzeń.
Spektakl wyreżyserowała pochodząca ze Stalowej Woli Monika Janik-Hussakowska. Przedstawienie ma dla niej szczególne znaczenie, ponieważ powstało w mieście, które nie posiada działającego na co dzień teatru instytucjonalnego. Twórczyni określa je jako rodzaj teatru społecznego. Na scenie spotykają się zawodowi aktorzy oraz mieszkanki i mieszkańcy Stalowej Woli i okolic.
Eksperyment spotkał się z bardzo dobrym przyjęciem publiczności. Bilety na wcześniejsze przedstawienia, prezentowane w sali mieszczącej ponad 600 osób, zostały wyprzedane w krótkim czasie. We wrześniu spektakl zostanie wznowiony już po raz trzeci.
Inspiracją dla powstania „Zatracenia” była książka Joanny Kuciel-Frydryszak „Chłopki. Opowieść o naszych babkach”. Monika Janik-Hussakowska nie przeniosła jednak na scenę historii opisanych w publikacji. Stworzyła własną opowieść, osadzoną w doświadczeniu kobiet żyjących na terenach zamieszkiwanych niegdyś przez Lasowiaków.
Lasowiacy byli grupą etnograficzną związaną z obszarem dawnej Puszczy Sandomierskiej. Żyli w bardzo trudnych warunkach, na ziemiach mało przydatnych do uprawy. Mimo biedy oraz odizolowania stworzyli własną kulturę, obrzędowość, muzykę i system wierzeń, których ślady przetrwały do drugiej połowy XX wieku.
Scenariusz widowiska powstał na podstawie materiałów antropologicznych i etnograficznych oraz dawnych chłopskich pamiętników. Twórcy wykorzystali prace i wspomnienia Stanisława Bąka, Wilhelma Gaja-Piotrowskiego, Dyzmy Gałaja, Franciszka Kotuli, Krzysztofa Ruszla, Józefa Sudoła oraz Barbary Tryfan. W spektaklu pojawiają się również lokalne przyśpiewki, modlitwy, przypowieści, opowieści o wierzeniach i fantastycznych istotach zamieszkujących dawną puszczę. Część przedstawienia grana jest gwarą lasowiacką.
Tytułowe zatracenie ma w przedstawieniu dwa znaczenia. Można zatracić się w tańcu, muzyce i radości. Można również zostać oddaną na zatracenie – jak kobiety, których życie podporządkowane było ciężkiej pracy, rodzinie i regułom wyznaczanym przez lokalną społeczność.
W widowisku bierze udział ponad 40 wykonawców. Obok aktorek, aktorów i mieszkańców regionu wystąpi Zespół Pieśni i Tańca „Lasowiacy” im. Ignacego Wachowiaka. Muzykę na żywo wykona Kapela „Dziki Bez”.
– Uważam, że opowiedzenie historii kobiet, chłopek, w samym sercu najbiedniejszego niegdyś regionu Polski ma walor artystyczny i społeczny. Widzki chętnie wracają na spektakl, zabierając córki, siostry i kuzynki. Doceniają, że historie ich babek są opowiadane ze sceny właśnie tutaj, w ich miejscu – podkreśla Monika Janik-Hussakowska.
„Zatracenie” zostanie pokazane jako spektakl pozakonkursowy festiwalu RELACJE. Międzypokoleniowe Spotkania Teatralne. Przedstawienie potrwa 120 minut z przerwą.
Scenariusz i reżyseria: Monika Janik-Hussakowska
Muzyka: Jakub Koziarz, Mateusz Łojek
Scenografia i kostiumy: Monika Wójtowicz, Lidia Biernat, Ewa Kusińska
Choreografia: Magdalena Sikora-Bucior, Sylwia Świątek-Olejnik
Konsultacje: Zespół Ludowy Cyganianki
Wideo: Mateusz Łojek
Zdjęcia: Patryk Olejnik
Światło: Tomasz Dec, Piotr Paterek
Dźwięk: Waldemar Sokołowski, Jarosław Surdyka
Promocja: Lilianna Nawrocka, Katarzyna Warchoł-Garlicka
Występują: Aleksandra Bednarz, Joanna Bednarz, Małgorzata Fila, Agnieszka Katarzyna Górska, Małgorzata Grudzień, Wioleta Hartleb, Emma Herdzik, Małgorzata Jarocka, Irena Jaworska, Witold Jaworski, Karol Kadłubiec, Mateusz Kieraś, Maria Kozłowska, Ewa Krukowska, Mateusz Łojek, Martyna Macko-Szymanek, Lena Nakoneczny-Surowiec, Alicja Pająk, Anna Pawelec, Elżbieta Pikus, Oliwia Siembida, Karolina Słowik, Aldona Katarzyna Smoła, Maria Trzeciak, Stanisław Tunia, Lila Wojciak i Katarzyna Wołoszyn oraz Zespół Pieśni i Tańca „Lasowiacy” im. Ignacego Wachowiaka i Kapela „Dziki Bez”.
18 września 2026 roku, godz. 20.10
Miejski Dom Kultury w Stalowej Woli, sala widowiskowa
Czas trwania: 120 minut z przerwą
Bilety kosztują 50 zł. Cena biletu ulgowego wynosi 30 zł. Dostępny jest również karnet na wszystkie wydarzenia festiwalu RELACJE w cenie 140 zł.
Informacje o spektaklu i sprzedaży biletów
Portal Teatr dla Wszystkich po raz kolejny objął patronat medialny nad tegoroczną edycją Festiwalu RELACJE. Międzypokoleniowe Spotkania Teatralne w Stalowej Woli.
