Teatr dla Wszystkich i Muzeum Plakatu w Wilanowie rozpoczynają wspólny projekt. Rusza „Plakat Teatralny Tygodnia”

Teatr dla Wszystkich wspólnie z Muzeum Plakatu w Wilanowie, Oddziałem Muzeum Narodowego w Warszawie, uruchamia cykl „Plakat Teatralny Tygodnia”. Chcemy opowiadać o historii polskiego teatru poprzez dzieła, które przez dziesięciolecia zapowiadały najważniejsze premiery, komentowały spektakle i niejednokrotnie same przechodziły do historii sztuki.

Efektem naszej współpracy jest specjalny moduł „Plakat Teatralny Tygodnia”, który powstał na stronie Teatru dla Wszystkich. Będziemy w nim prezentować wybrane obiekty ze zbiorów Muzeum Plakatu w Wilanowie wraz z autorskimi opracowaniami łączącymi analizę formy i zastosowanych środków artystycznych z opowieścią o spektaklu, jego twórcach oraz epoce, w której powstał.

Partnerem technologicznym projektu jest gdyńska firma LokoInvest, która odpowiada za zaprojektowanie i wdrożenie na stronie Teatru dla Wszystkich specjalnego modułu „Plakat Teatralny Tygodnia”.

Projekt ma charakter edukacyjny i popularyzatorski. Każda jego odsłona będzie składała się z reprodukcji wybranego plakatu oraz tekstu przedstawiającego okoliczności powstania pracy, sylwetkę jej autora, historię spektaklu i kontekst epoki. Nie zabraknie również mniej znanych faktów i ciekawostek związanych zarówno z samym plakatem, jak i z przedstawieniem, któremu towarzyszył.

Za koncepcję merytoryczną cyklu oraz przygotowanie autorskich opracowań odpowiada Bożena Pysiewicz – historyczka sztuki, kustoszka, edukatorka i recenzentka Teatru dla Wszystkich. W latach 2022–2025 pełniła funkcję kuratorki Muzeum Plakatu w Wilanowie, a także współtworzyła otwartą w 2026 roku wystawę stałą „Plakat polski. Kolekcja”. Obecnie jest kustoszem instytucji. Jest autorką projektów muzealnych oraz publikacji poświęconych historii plakatu, edukacji i muzealnictwu. Jej zainteresowania badawcze obejmują historię polskiego plakatu i jego twórców, a także związki literatury z teatrem i filmem odczytywane poprzez sztukę plakatu.

– Chcemy pokazać, że plakat teatralny jest czymś znacznie więcej niż materiałem promocyjnym. To samodzielne dzieło sztuki, w którym odbija się historia teatru, artystów i zmieniających się epok. Jest także autorskim komentarzem oraz subiektywną interpretacją spektaklu stworzoną przez grafika. Stanowi jego pierwszą wizualną recenzję, jeden z kluczy do odczytania przedstawienia, a zarazem materialny, drukowany ślad po spektaklu.

Początki artystycznego plakatu teatralnego datujemy na koniec XIX wieku i od tego czasu nieprzerwanie towarzyszy on spektaklom. Mam nadzieję, że również dziś teatry będą zamawiać plakaty, które będą współtworzyć historię polskiego teatru i grafiki oraz wzbogacać muzealne kolekcje – mówi Bożena Pysiewicz.

Zaczynamy od Stanisława Wyspiańskiego

Pierwszą odsłonę cyklu poświęciliśmy wyjątkowemu dziełu Stanisława Wyspiańskiego – plakatowi przygotowanemu na wieczór artystyczny zorganizowany 20 lutego 1899 roku w Teatrze Miejskim w Krakowie. Praca związana z odczytem Stanisława Przybyszewskiego oraz wystawieniem dramatu Maurice’a Maeterlincka „Wnętrze” uznawana jest za jeden z pierwszych polskich artystycznych plakatów teatralnych. Jest zarazem najstarszym plakatem teatralnym znajdującym się w kolekcji Muzeum.

W opracowaniu przygotowanym przez Bożenę Pysiewicz czytelnicy poznają historię powstania dzieła, jego związki z modernistyczną estetyką przełomu XIX i XX wieku oraz rolę, jaką odegrało ono w rozwoju polskiego plakatu teatralnego. Autorka pokazuje również, w jaki sposób Wyspiański przełożył atmosferę dramatu Maeterlincka na język obrazu, tworząc pracę, która do dziś pozostaje jednym z najważniejszych dzieł w historii polskiej grafiki teatralnej.

W kolejnych tygodniach będziemy prezentować plakaty powstałe na przestrzeni ponad 120 lat – od najstarszych prac z końca XIX wieku po współczesne projekty przygotowywane z myślą o najnowszych premierach.

Chcemy, aby „Plakat Teatralny Tygodnia” stał się internetowym archiwum opowieści o polskim teatrze: jego artystach, spektaklach, przemianach i najważniejszych zjawiskach. To projekt szczególnie nam bliski, ponieważ łączy historię ze współczesnością, teatr ze sztukami wizualnymi, a wiedzę zgromadzoną w muzealnych zbiorach udostępnia szerokiej publiczności.

Zapraszamy do wspólnego odkrywania historii polskiego teatru zapisanej na plakatach.

Muzeum Plakatu w Wilanowie, Oddział Muzeum Narodowego w Warszawie, zostało ponownie otwarte wiosną 2026 roku w zupełnie nowej odsłonie. Na zwiedzających czeka wystawa stała „Plakat polski. Kolekcja” – wielowątkowa opowieść o Polsce, jej historii, kulturze, przemianach społecznych, propagandzie politycznej oraz świecie filmu, teatru, muzyki, mody i reklamy. Muzeum posiada jedną z najważniejszych kolekcji plakatu na świecie, obejmującą także bogaty zbiór prac teatralnych dokumentujących historię polskiej sceny.