Antologia jednego z najważniejszych dramatopisarzy współczesnych – już niebawem ujrzy światło dzienne.
fot. Mateusz Skwarczek - Teatr Łaźnia Nowa
Osiem utworów dramatycznych, w tym teksty dotąd niepublikowane tworzą wyjątkowy zbiór będący wielowymiarowym portretem twórczości autora: od groteski i popkulturowego nadmiaru po intymne opowieści o chorobie, stracie i kryzysie wspólnoty.
W tomie przygotowanym przez Wydawnictwo ADiT znajdują się między innymi przełomowy Wieloryb The Globe, dedykowany Krzysztofowi Globiszowi, oraz najnowszy dramat Whatt inc., w którym science fiction splata się z przetwarzaniem osobistych historii.
Całość dopełnia obszerny wstęp krytyczki i badaczki literatury dr Pauliny Małochleb, która opisuje dramaturgię Pakuły jako pełną napięcia, dotkliwą oraz głęboko afektywną.
– Pakuła potrafi mówić o sprawach granicznych – śmierci, żałobie, samotności, przemocy – bez patosu, unikając zarówno wzniosłości, jak i cynizmu. Jego siłą jest umiejętność utrzymania równowagi między ironią a czułością, między ostrzem krytycznym i empatycznym wsparciem. Nawet najbardziej rozbite, zagubione postaci nie zostają u niego sprowadzone do funkcji czy tezy – zachowują swoją niejednoznaczność, wewnętrzne napięcie. Dzięki temu dramaty Pakuły działają jednocześnie na poziomie intelektualnym i emocjonalnym, pozostawiając czytelnika z poczuciem uczestnictwa w czymś więcej niż tylko analiza współczesnego świata – w doświadczeniu, które długo nie daje się zamknąć ani uporządkować.
Krytyka teatralna wielokrotnie podkreślała charakterystyczny język Pakuły: dynamiczny, ironiczny, celowo przesadzony, a jednocześnie niezwykle precyzyjny emocjonalnie. Estetyczny chaos jego dramatów skrywa gorzką diagnozę współczesności i pytanie o to, jak żyć w świecie, w którym dawne języki wspólnoty utraciły swoją moc. Pakuła pisze więc z miejsca rozpadu: tam, gdzie stare porządki już się wyczerpały, a nowe jeszcze nie powstały. To właśnie z tego napięcia rodzi się energia jego teatru.
Witold Loska, wydawca i redaktor, zaznacza, że Pakuła wprowadza do współczesnego dramatu tematy w zasadzie mu obce, jak historia i krytyka nauki czy eksploracja kosmosu. Robi to w dość przewrotny sposób: jedną ręką rozwiewa iluzje, drugą z nostalgią wykonuje swoje ulubione „magiczne sztuczki”. W centrum uwagi pozostawia jednak człowieka, który w swoich zmaganiach ze światem okazuje się równocześnie żałosny, jak i warty współczucia.
W skład antologii wchodzą: Marcin wieczny Artur, Twardy gnat, martwy świat, Wieloryb The Globe, Pluton p-brane, Houdini vs Conan Doyle, Złote płyty, Latający potwór spaghetti, Whatt inc.
Mateusz Pakuła – pisarz i reżyser teatralny, autor kilkudziesięciu sztuk teatralnych z szeregiem nominacji i nagród. Laureat Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej (2014) za Smutki tropików i jej czterokrotny finalista. W 2021 roku wydał swój debiut prozatorski Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję, za który otrzymał Nagrodę Literacką im. Witolda Gombrowicza (2022) oraz nominację do Nagrody Literackiej Gdynia (2022). Kolejna, druga powieść Skóra po dziadku została nominowana do Nagrody Literackiej Nike (2025).
Nasz portal jest patronem medialnym antologii Mateusza Pakuły.
