Spektakl na podstawie dramatu Artura Pałygi wyreżyserowała Edyta Łukaszewska, a w postać polskiej noblistki wciela się ukraińska aktorka Walentyna Sizonenko.
Przedstawienie powstało w 2019 roku w ramach programu stypendialnego Gaude Polonia. Wstęp na wydarzenie jest wolny.
Maria Skłodowska-Curie, dwukrotna laureatka Nagrody Nobla, należy do najbardziej rozpoznawalnych postaci w historii światowej nauki. Jej biografia od lat inspiruje pisarzy, filmowców i twórców teatralnych. Artur Pałyga w dramacie „W promieniach. Zupełnie nieznane listy Marii Skłodowskiej-Curie” przygląda się uczonej poprzez jej osobiste doświadczenia, relacje rodzinne, ambicje i rozterki.
Autor nadał tekstowi formę wyimaginowanej korespondencji pomiędzy Marią Skłodowską z różnych okresów jej życia. Osiemnastoletnia Mania prowadzi dialog ze starszą Marią, kobietą, która osiągnęła światową sławę, ale doświadczyła również osobistych tragedii, samotności i choroby.
Maria Skłodowska-Curie w kilku odsłonach
Dramat Pałygi przedstawia bohaterkę w różnych momentach życia. Poznajemy młodą dziewczynę marzącą o naukowej karierze, badaczkę pracującą nad odkryciem nowych pierwiastków, żonę Piotra Curie, matkę dwóch córek, a także schorowaną kobietę u kresu życia.
W kolejnych odsłonach powracają pytania o cenę naukowych osiągnięć, osobiste wybory i miejsce kobiety w świecie zdominowanym przez mężczyzn. Autor wykorzystuje znane wydarzenia z biografii uczonej, aby opowiedzieć również o jej emocjach, lękach i wewnętrznych konfliktach.
Tekst „W promieniach” został opublikowany w miesięczniku „Dialog” w numerze 7–8 z 2016 roku.
Walentyna Sizonenko w roli noblistki
W Marię Skłodowską-Curie wciela się Walentyna Sizonenko, ukraińska aktorka, absolwentka Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Jekaterynburgu. Karierę zawodową rozpoczynała w Teatrze Kolady. Współpracowała również z teatralną platformą Jelcyn Centrum oraz Teatrem Polskim.
W 2019 roku artystka otrzymała stypendium programu Gaude Polonia, realizowanego przez Narodowe Centrum Kultury na zlecenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W ramach stypendium odbyła staż artystyczny pod opieką Andrzeja Seweryna.
Sizonenko zajmuje się także malarstwem. Ukończyła Szkołę Sztuk Pięknych im. Iwana Szadra, a swoje prace prezentowała między innymi na wystawach w Cannes i Jekaterynburgu.
Reżyseria Edyty Łukaszewskiej
Spektakl wyreżyserowała Edyta Łukaszewska, aktorka związana z Teatrem Nowym w Poznaniu, absolwentka Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie.
Łukaszewska ma w dorobku kilkadziesiąt ról teatralnych, filmowych i telewizyjnych. Została nagrodzona podczas Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Boska Komedia w Krakowie za rolę w przedstawieniu Agaty Dudy-Gracz „Będzie Pani zadowolona, czyli rzecz o ostatnim weselu we wsi Kamyk”. Jej monodram „Porno” został wyróżniony podczas Festiwalu Współczesnej Dramaturgii Węgierskiej DESZKA.
Za reżyserię oświetlenia przedstawienia „W promieniach” odpowiada Dariusz Zabiegałowski, związany zawodowo ze STUDIO teatrgalerią.
Spektakl powstał w 2019 roku
Historia przedstawienia sięga lipca 2019 roku. Monodram przygotowano w ramach XVIII edycji programu Gaude Polonia, którego stypendystką była Walentyna Sizonenko. Premiera odbyła się 13 lipca w Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.
Producentem spektaklu było Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie. Przedstawienie prezentowano w przestrzeni muzealnej, wykorzystując między innymi fragment ekspozycji zaaranżowany na wzór paryskiego laboratorium Marii i Piotra Curie.
We wrześniu 2019 roku spektakl ponownie znalazł się w repertuarze muzeum. Został także zakwalifikowany do 7. Koszalińskich Ogólnopolskich Dni Monodramu – Debiuty „Strzała Północy 2019″.
Rok później, 27 września 2020 roku, odbyła się internetowa premiera przedstawienia w ramach Festiwalu Kultury Bez Barier. Nagranie udostępniono z tłumaczeniem na polski język migowy.
Gaude Polonia wspiera artystów z Europy Środkowo-Wschodniej
Program Gaude Polonia od ponad dwóch dekad umożliwia młodym twórcom i tłumaczom literatury z krajów Europy Środkowo-Wschodniej realizację projektów artystycznych w Polsce.
Stypendyści pracują pod opieką polskich mentorów, rozwijają warsztat zawodowy i nawiązują kontakty ze środowiskiem artystycznym. Program obejmuje różne dziedziny twórczości, w tym teatr, literaturę, muzykę i sztuki wizualne.
Przedstawienie „W promieniach” jest jednym z projektów zrealizowanych dzięki temu wsparciu. Po siedmiu latach od premiery monodram ponownie będzie można zobaczyć w Warszawie.
Spektakl 5 listopada. Wstęp wolny
Pokaz „W promieniach. Zupełnie nieznane listy Marii Skłodowskiej-Curie” odbędzie się w czwartek, 5 listopada 2026 roku, o godz. 19.00 w Sali Kominkowej Centrum Myśli Jana Pawła II przy ul. Foksal 11 w Warszawie.
Wstęp na przedstawienie jest wolny.
Informacje o spektaklu:
Autor: Artur Pałyga
Reżyseria: Edyta Łukaszewska
Występuje: Walentyna Sizonenko
Reżyseria oświetlenia: Dariusz Zabiegałowski
Produkcja: Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie
Premiera: 13 lipca 2019 roku
Najbliższy pokaz: 5 listopada 2026 roku, godz. 19.00
Miejsce: Centrum Myśli Jana Pawła II, Sala Kominkowa, I piętro, ul. Foksal 11, Warszawa
Wstęp: wolny
