Opera Śląska przygotowuje się do prapremiery „Głodu”

Opera Śląska w Bytomiu rozpocznie 82. sezon artystyczny wieczorem złożonym z dwóch jednoaktowych spektakli baletowych. 12 września odbędzie się prapremiera „Głodu” – autorskiego przedstawienia Wiktora Perdka, inspirowanego powieścią Knuta Hamsuna. Dla solisty bytomskiego zespołu będzie to debiut choreograficzny w formie pełnowymiarowego spektaklu. Drugą część inauguracji wypełni „Szeherezada” Nikołaja Rimskiego-Korsakowa w choreografii Roberta Bondary.

Opera Śląska rozpoczyna nowy sezon od wydarzenia, które łączy powrót do uznanego już przedstawienia z premierą przygotowaną przez artystę związanego na co dzień z bytomskim zespołem baletowym. 12 września na Dużej Scenie zaprezentowane zostaną dwie jednoaktówki: „Szeherezada” w choreografii Roberta Bondary oraz prapremierowy „Głód” Wiktora Perdka.

Wybór „Głodu” na inaugurację 82. sezonu ma znaczenie szczególne. Wiktor Perdek jest solistą baletu Opery Śląskiej, a przygotowywane przedstawienie będzie jego pierwszą realizacją choreograficzną o rozbudowanej, pełnospektaklowej formie. Teatr otwiera więc kolejny sezon nie tylko nowym tytułem, ale także wyraźnym gestem zaufania wobec artysty rozwijającego swój język choreograficzny wewnątrz instytucji.

– Każda premiera jest dla teatru wyjątkowym świętem, ponieważ właśnie wtedy wielomiesięczna praca całego zespołu po raz pierwszy jest prezentowana publiczności. Szczególnie cieszy mnie, że 82. sezon Opery Śląskiej rozpoczynamy od prapremiery „Głodu” i debiutu choreograficznego Wiktora Perdka, którego twórczość możecie Państwo kojarzyć wielu konkursów i projektów m.in. z „Horyzontów – Międzypokoleniowych spotkań baletowych”. Wierzymy w naszych artystów i chcemy tworzyć przestrzeń, w której mogą rozwijać własny język twórczy oraz podejmować ambitne wyzwania. Zaufanie do młodych twórców jest dla teatru inwestycją w jego przyszłość. „Głód” to spektakl odważny, osobisty i nieoczywisty – właśnie takich artystycznych poszukiwań potrzebuje współczesny teatr operowy – mówi Łukasz Goik, dyrektor Opery Śląskiej.

Człowiek wystawiony na próbę

Punktem wyjścia dla przedstawienia jest wydana w 1890 roku powieść Knuta Hamsuna „Głód”, uznawana za jedno z dzieł zapowiadających rozwój nowoczesnej literatury psychologicznej i egzystencjalnej. Norweski pisarz zrezygnował w niej z tradycyjnie prowadzonej fabuły, skupiając się na zmiennych stanach świadomości bohatera, jego myślach, lękach, upokorzeniach, pragnieniach i postępującym wyczerpaniu. W 1920 roku Hamsun otrzymał Literacką Nagrodę Nobla za „Błogosławieństwo ziemi”.

Bohaterem powieści jest bezimienny literat i dziennikarz, który przemierza ulice Christianii, czyli dzisiejszego Oslo. Próbuje pisać i ocalić poczucie własnej wartości, jednocześnie zmagając się z ubóstwem, samotnością i głodem. Fizyczne wyniszczenie stopniowo wpływa na jego sposób widzenia rzeczywistości. To, co realne, zaczyna łączyć się ze wspomnieniami, obsesjami, marzeniami oraz halucynacjami.

Wiktor Perdek nie przygotowuje jednak dosłownej adaptacji książki. Sięga po wybrane motywy i idee zawarte w powieści Hamsuna, a następnie poddaje je własnej interpretacji. „Głód” ma być przedstawieniem o człowieku poszukującym sensu, walczącym z niedostatkiem i pragnącym, aby jego istnienie oraz twórczość zostały dostrzeżone.

Spektakl będzie rozwijał się w dwóch przenikających się przestrzeniach. Pierwszą stanie się codzienność obserwowana oczami bohatera, drugą – jego coraz bardziej niespokojne wnętrze, wypełnione lękami, fantazjami i obrazami tracącymi czytelny związek z rzeczywistością. Miasto przeobraża się w labirynt wyobrażeń, a narastający głód prowadzi do stopniowego rozpadu psychiki.

Choreograf podejmuje próbę połączenia klasycznej techniki tańca z dramatem psychologicznym oraz współczesnym językiem ruchu. Nie chodzi wyłącznie o pokazanie fizycznego niedostatku. Tytułowy głód można rozumieć znacznie szerzej – jako pragnienie bliskości, uznania, twórczego spełnienia i odnalezienia własnego miejsca. Spektakl ma opowiadać również o granicach ludzkiej wytrzymałości i sile, jaką człowiek próbuje czerpać z twórczości.

Od konkursowych etiud do pełnego spektaklu

Wiktor Perdek jest absolwentem Ogólnokształcącej Szkoły Baletowej im. Ludomira Różyckiego w Bytomiu. Brał udział w konkursach tanecznych w Polsce i za granicą, między innymi w Wiedniu, Portugalii i Gdańsku. Był również półfinalistą konkursu Młody Tancerz Roku, otrzymał stypendium Miasta Bytomia, a jego artystycznej drodze poświęcono film dokumentalny „Tańczę dla ciebie”.

Na scenie Opery Śląskiej występuje między innymi w „Makbecie” i „Królewnie Śnieżce”. Kreuje także partie solistyczne: Espadę w „Don Kichocie” oraz Krassusa w „Spartakusie”. Równolegle rozwija własną twórczość choreograficzną. Jego prace „Vendetta”, „Dice” i „Ride!” były prezentowane i nagradzane podczas „Horyzontów – Międzypokoleniowych Spotkań Baletowych”.

„Głód” jest kolejnym, zdecydowanie większym etapem tej drogi. Wcześniejsze doświadczenia związane z tworzeniem krótszych form choreograficznych prowadzą tym razem do realizacji pełnowymiarowego spektaklu jednoaktowego, przygotowanego dla macierzystego zespołu.

Muzyczny portret psychiki

Dramaturgię „Głodu” współtworzy muzyka pochodząca z różnych epok i tradycji. W spektaklu pojawią się kompozycje Wolfganga Amadeusa Mozarta, Arvo Pärta, Niccolò Paganiniego, Tomaso Albinoniego, Giovanniego Battisty Pergolesiego, Jules’a Masseneta, Siergieja Rachmaninowa, Heinricha Bibera, Johanna Sebastiana Bacha i Georga Friedricha Händla.

Zestawienie dzieł barokowych, klasycznych, romantycznych i współczesnych ma stworzyć wielogłosowy portret psychiki bohatera. Muzyka nie będzie wyłącznie ilustracją wydarzeń. Stanie się przestrzenią jego przeżyć: samotności, napięcia, lęku, obsesji oraz stopniowej utraty kontaktu z otoczeniem.

Kierownictwo muzyczne nad prapremierą objął Piotr Mazurek. W przedstawieniu wystąpią również śpiewaczki Marta Huptas i Elżbieta Świerad-Ślusarczyk, a partię skrzypiec solo wykona Celina Kotz.

„Szeherezada” bez orientalnej baśni

Drugą częścią inauguracyjnego wieczoru będzie „Szeherezada” do muzyki Nikołaja Rimskiego-Korsakowa w reżyserii i choreografii Roberta Bondary. Przedstawienie miało premierę w Operze Śląskiej w 2018 roku.

Bondara odchodzi od orientalnej baśniowości kojarzonej z klasyczną „Szeherezadą” Michaiła Fokina z 1910 roku. Akcję umieszcza w bliżej nieokreślonej współczesności, w chłodnych wnętrzach domu zamożnego małżeństwa. Bohaterowie są obserwowani przez kamery monitoringu, za pomocą których podejrzliwy Szahrijar śledzi każdy krok żony i służby.

W centrum tej inscenizacji znajduje się związek naznaczony władzą, zazdrością, obsesją, namiętnością i potrzebą bliskości. Chorobliwa podejrzliwość Szahrijara niszczy więź łączącą go z Zobeidą i uruchamia ciąg wydarzeń prowadzących do tragicznego finału. Zamiast widowiska opartego na egzotyce powstaje psychologiczna opowieść o rozpadzie relacji i niszczącej sile braku zaufania.

Połączenie „Szeherezady” z „Głodem” tworzy wieczór poświęcony bohaterom zamkniętym w świecie własnych lęków i obsesji. W obu przedstawieniach psychika staje się siłą przekształcającą sposób postrzegania otoczenia. Jednocześnie oba spektakle operują odmiennym językiem choreograficznym i korzystają z muzyki pochodzącej z różnych tradycji.

Cały wieczór potrwa około dwóch godzin i zostanie przedzielony jedną przerwą. Premiera odbędzie się 12 września o godzinie 18.00 na Dużej Scenie Opery Śląskiej i będzie zarazem wydarzeniem inaugurującym 82. sezon artystyczny oraz częścią Nocy Teatrów GZM. Kolejny pokaz zaplanowano na 13 września. 25 września oba balety zostaną zaprezentowane podczas 35. Festiwalu im. Adama Didura w Sanoku, a 29 września – na scenie Teatru Śląskiego w Katowicach.

Opera, balet i wielkie tytuły nowego sezonu

Inauguracja baletowa otworzy sezon, w którym Opera Śląska będzie prezentować zarówno nowe realizacje, jak i ważne tytuły ze swojego dotychczasowego repertuaru. Jeszcze we wrześniu na bytomską scenę powróci „Don Giovanni” Wolfganga Amadeusa Mozarta. Przedstawienie zostanie zagrane 19, 20 i 27 września.

Początek października należeć będzie między innymi do baletowego „Spartakusa” Arama Chaczaturiana, którego bytomskie prezentacje zaplanowano na 3 i 4 października. 9 i 11 października publiczność zobaczy natomiast „Nabucco” Giuseppe Verdiego.

Jednym z najważniejszych wydarzeń zapowiadanych na jesień będzie premiera „Carmen” Georges’a Bizeta, zaplanowana na 23 października. Reżyserię i inscenizację przygotuje André Heller-Lopes, a kierownictwo muzyczne obejmie Piotr Mazurek. W listopadzie do repertuaru powróci także „Halka” Stanisława Moniuszki.

Bilety na przedstawienia nowego sezonu są dostępne w kasie teatru oraz za pośrednictwem internetowego systemu sprzedaży. Opera Śląska mieści się w Bytomiu przy ulicy Moniuszki 21–23.

„Głód” – twórcy

• Kierownictwo muzyczne, dyrygent: Piotr Mazurek
• Choreografia: Wiktor Perdek
• Kostiumy: Oliwia Mazurek
• Projekcje: Jan Tomicki
• Reżyseria świateł: Adam Kolarcik
• Kierownik baletu: Grzegorz Pajdzik
• Asystentka kierownika baletu: Anna Kmiecik-Sokalla
• Inspektor baletu: Ewa Czampiel-Matura

„Głód” – obsada

• Główny bohater – Pisarz: Douglas De Oliveira Ferreira, Alberto Pecetto, Tymoteusz Winiarski
• Ylajali: Michalina Drozdowska, Clara Ushizaka
• Siostra Ylajali: Giulia Roberto
• Para z papieru: Julia Bielska, Rhaphael Molenaar
• Cień siostry: Irina Cyrul
• Ylajali – sopran: Marta Huptas
• Siostra Ylajali – mezzosopran: Elżbieta Świerad-Ślusarczyk
• Skrzypce solo: Celina Kotz

„Szeherezada” – twórcy

• Muzyka: Nikołaj Rimski-Korsakow
• Dyrygent: Piotr Mazurek
• Kierownictwo muzyczne premiery z 2018 roku: Maciej Tomasiewicz
• Reżyseria i choreografia: Robert Bondara
• Scenografia i kostiumy: Martyna Kander
• Reżyseria światła: Maciej Igielski
• Projekcje wideo: Ewa Krasucka
• Kierownik baletu: Grzegorz Pajdzik

„Szeherezada” – obsada

• Zobeida: Michalina Drozdowska, Julia Bielska
• Szahrijar: Wiktor Perdek, Alberto Pecetto
• Służący: Douglas De Oliveira Ferreira, Igor Przybyła