Przedstawiciele środowisk twórczych i artystycznych spotkali się w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, by rozmawiać o wpływie sztucznej inteligencji na prawa autorskie i sytuację zawodową twórców.
fot. Danuta Matloch (Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego)
Sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Maciej Wróbel spotkał się z przedstawicielami Koalicji Twórców i Artystów Wykonawców. Rozmowy dotyczyły wpływu rozwoju sztucznej inteligencji na sektor kreatywny, ochrony praw autorskich i pokrewnych oraz sytuacji zawodowej polskich twórców i artystów wykonawców.
Spotkanie miało charakter roboczy i służyło rozpoznaniu postulatów środowisk twórczych przed planowanymi na 2027 rok pracami nad aktualizacją unijnej dyrektywy DSM (Digital Single Market). Szczególną uwagę poświęcono przepisom dotyczącym eksploracji tekstów i danych (Text and Data Mining – TDM), które obecnie stanowią jedną z najważniejszych kwestii w europejskiej debacie o wykorzystaniu sztucznej inteligencji.
Uczestnicy spotkania omawiali zarówno możliwe rozwiązania legislacyjne dotyczące wykorzystywania narzędzi AI, jak i działania wspierające sektor kreatywny w obliczu dynamicznych zmian technologicznych. Wśród tematów wskazanych jako możliwe do uregulowania jeszcze w obecnej kadencji parlamentu znalazły się między innymi kwestie związane z technologią deepfake oraz ochroną twórców przed nieuprawnionym wykorzystywaniem ich wizerunku, głosu i dorobku artystycznego.
Wiceminister Maciej Wróbel podkreślił, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dostrzega potrzebę skutecznej ochrony praw twórców i artystów wykonawców w związku z rozwojem sztucznej inteligencji. Resort stoi również na stanowisku, że wykorzystywanie narzędzi AI powinno być uwzględniane przy podziale środków pozyskiwanych przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi.
Jednym z celów spotkania było również wypracowanie modelu stałej współpracy pomiędzy Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego a organizacjami reprezentującymi twórców, artystów wykonawców oraz pozostałe środowiska sektora kreatywnego. Obie strony zadeklarowały wolę kontynuowania dialogu w tej sprawie.
W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Koalicji Twórców i Artystów Wykonawców:
• Robert Gulaczyk – przewodniczący Związku Zawodowego Aktorów Polskich,
• Katarzyna Zyg – członkini zarządu Związku Zawodowego Filmowców Polskich,
• Nadia Lebik-Paradowska – członkini Gildii Reżyserek i Reżyserów Obsady,
• Maciej Sobczyk – przewodniczący Gildii Scenarzystów Polskich,
• Maciej Zieliński – członek zarządu Związku Zawodowego Muzyków RP,
• Mateusz Wojtyński – członek zarządu Polskiego Stowarzyszenia Montażystów PSM,
• Anna Maria Buczek – wiceprezeska Związku Artystów Scen Polskich,
• Tomasz Olejnik – członek zarządu Związku Zawodowego Dubbingowców,
• Monika Chmielewska – radczyni prawna SFP-ZAPA,
• Sylwia Biaduń – zastępczyni dyrektora SFP-ZAPA,
• Marta Chabros – przedstawicielka Stowarzyszenia Autorek i Autorów Zdjęć Filmowych PSC,
• Rafał Krus – prezes zarządu Stowarzyszenia Agencji Aktorskich.
Do udziału w spotkaniu zaproszono również przedstawicieli innych sektorów rynku kreatywnego oraz organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi, niezrzeszonych w Koalicji Twórców i Artystów Wykonawców.
W rozmowach uczestniczyli także:
• Łukasz Grzegorzek – Gildia Reżyserów Polskich,
• Maciej Janik – Stowarzyszenie Autorów ZAiKS,
• Mikołaj Wojtal – Związek Producentów Audio Video ZPAV,
• Anna Ceynowa – Rada Polskiego Rynku Muzycznego,
• Renata Krzewska – prezes Zarządu Stowarzyszenia Dziennikarzy i Wydawców Repropol,
• Damian Flisak – Izba Wydawców Prasy,
• Piotr Siemion – Unia Literacka,
• Rafał Lisowski – Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury,
• Andrzej Młynarczyk – Krajowa Izba Producentów Audiowizualnych,
• Radosława Bardes – Krajowa Izba Producentów Audiowizualnych.
Spotkanie wpisuje się w prowadzoną obecnie w Polsce i Unii Europejskiej debatę dotyczącą wpływu sztucznej inteligencji na kulturę, media i przemysły kreatywne. Wraz z rozwojem generatywnej AI coraz częściej pojawiają się pytania o wykorzystywanie utworów chronionych prawem autorskim do trenowania modeli sztucznej inteligencji, zasady wynagradzania twórców, ochronę artystów wykonawców oraz przeciwdziałanie nadużyciom związanym z deepfake’ami.
Wnioski ze spotkania mają zostać wykorzystane podczas dalszych prac nad stanowiskiem Polski w sprawie przyszłych zmian europejskich regulacji dotyczących prawa autorskiego i sztucznej inteligencji.
