W niedzielę wieczorem, 11 października, rozpoczął się 8. Kielecki Międzynarodowy Festiwal Teatralny.
fot. Teatr dla Wszystkich
Spektakle z Grecji, Hiszpanii i Litwy, głośne polskie produkcje oraz twórcy, których przedstawienia zdobywają uznanie na krajowych i międzynarodowych festiwalach. Przez najbliższe dwa tygodnie publiczność zobaczy dwanaście przedstawień, wśród nich „Dziady litewskie” Jakuba Skrzywanka, „Goodbye, Lindita” Mario Banushiego oraz „Famulus 4.0’” barcelońskiego zespołu Iron Skulls Co. Festiwal potrwa do 25 października.
Uroczystego otwarcia festiwalu dokonał Jacek Jabrzyk, dyrektor Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, który po raz pierwszy inauguruje to wydarzenie jako szef kieleckiej sceny. Tegoroczna edycja zapowiada się interesująco ze względu na obecność zagranicznych zespołów i różnorodność języków teatralnych. Obok przedstawień dramatycznych znalazły się w programie spektakle teatru tańca, autorskie interpretacje literatury oraz produkcje podejmujące aktualne problemy społeczne.
Jacek Jabrzyk, zapowiadając tegoroczną edycję, podkreślał, że do Kielc zaproszono dwanaście spektakli z Polski i Europy. Wśród nich znalazły się przedstawienia z Grecji, Hiszpanii i Litwy oraz polskie produkcje obecne w obiegu festiwalowym, doceniane przez krytykę i nagradzane na teatralnych przeglądach. Dyrektor zwrócił również uwagę na wydarzenia towarzyszące, w tym spotkania z artystami, rozmowy i debaty, które pozwolą publiczności bliżej poznać zaproszonych twórców.
Jednym z najbardziej oczekiwanych wydarzeń tegorocznej edycji jest prezentacja „Goodbye, Lindita” w reżyserii Mario Banushiego, przygotowana przez Narodowy Teatr Grecji i TooFarEast. Spektakl, zaplanowany na 16 października, reprezentuje teatr oparty na obrazie, ruchu i emocjach. Banushi, albańsko-grecki reżyser młodego pokolenia, zdobył międzynarodowe uznanie dzięki niezwykle osobistemu językowi scenicznemu, w którym ważne miejsce zajmują pamięć, doświadczenie straty i relacje rodzinne.
Zupełnie inną propozycją będzie „Famulus 4.0’” hiszpańskiej grupy Iron Skulls Co. z Barcelony. Spektakl, który publiczność zobaczy 21 października, łączy taniec współczesny z refleksją nad technologią i przemianami relacji międzyludzkich. Na scenie pojawią się cztery osoby i… pies-robot. Artyści podejmują temat automatyzacji, sztucznej inteligencji oraz coraz bardziej skomplikowanych zależności między człowiekiem a technologią. To propozycja pokazująca, jak współczesny teatr tańca reaguje na zmieniającą się rzeczywistość.
Szczególne miejsce w programie zajmują „Dziady litewskie” Jakuba Skrzywanka, przygotowane w Narodowym Teatrze Dramatycznym w Kownie. Przedstawienie zostanie zaprezentowane 22 października na Dużej Scenie Kieleckiego Centrum Kultury.
Polski reżyser sięgnął po dramat Adama Mickiewicza, którego historia i literackie korzenie są nierozerwalnie związane z Litwą. Realizacja powstała w litewskim teatrze, co nadaje jej dodatkowy kontekst kulturowy i historyczny. Skrzywanek, znany z odważnych interpretacji klasyki i zainteresowania społecznym wymiarem teatru, konfrontuje romantyczny tekst ze współczesnością, podejmując kwestie zbiorowej pamięci, winy i odpowiedzialności.
Równie interesująco zapowiada się polska część festiwalu. Organizatorzy zaprosili spektakle reprezentujące różne estetyki, pokolenia twórców i sposoby opowiadania o współczesności.
W programie znalazło się między innymi przedstawienie „Zamknij oczy Nel. W pustyni i w puszczy – epilog” w reżyserii Piotra Domalewskiego, zrealizowane w Narodowym Starym Teatrze w Krakowie. Twórcy wracają do powieści Henryka Sienkiewicza, przyglądając się jej z dzisiejszej perspektywy, również przez pryzmat relacji rodzinnych i kulturowych wyobrażeń utrwalonych w literaturze.
Warto zwrócić uwagę także na „Paprykarz szczeciński” Marcina Libera z Teatru Współczesnego w Szczecinie, który zostanie pokazany 18 października, oraz „Żar” w reżyserii Jana Englerta, przygotowany przez warszawski Teatr Polonia. Obecność tych przedstawień pozwoli zestawić odmienne sposoby pracy reżyserskiej i różne tradycje polskiego teatru.
Wśród propozycji znalazły się również „Podróże Guliwera” Krzysztofa Garbaczewskiego z warszawskiego Teatru Lalki Guliwer oraz „Pan Tadeusz” w reżyserii Stanisława Miedziewskiego, prezentowany przez Teatr Rondo ze Słupska. Festiwal zakończy 25 października „Kora. Boska” Katarzyny Chlebny z krakowskiego Teatru Nowego Proxima.
Wydarzeniom scenicznym towarzyszyć będą spotkania z twórcami, czytania performatywne i dyskusje. Na 20 października zaplanowano między innymi debatę poświęconą nowemu spojrzeniu na klasykę polskiej literatury, którą poprowadzi Wojciech Szot.
Podczas uroczystej inauguracji znalazł się również czas na szczególne wyróżnienie osoby, która od lat współtworzy codzienne życie Teatru im. Stefana Żeromskiego.
Uhonorowano Bożenę Mordal z okazji 25-lecia jej pracy zawodowej w teatrze. To postać znana osobom związanym z kielecką sceną, od lat zaangażowana w organizację wydarzeń teatralnych, a przede wszystkim koordynatorka i producentka Kieleckiego Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego.
Ćwierć wieku pracy w jednej instytucji to imponujący jubileusz, szczególnie w teatrze, którego codzienność wymaga zaangażowania, umiejętności organizacyjnych i współpracy z ludźmi. Za każdym festiwalem, premierą i spotkaniem z publicznością stoi przecież zespół osób, których pracy widzowie zazwyczaj nie oglądają na scenie.
Bożena Mordal należy do tych pracowników, którzy znają teatr od podszewki, pamiętają jego kolejne etapy i współtworzą atmosferę miejsca. Można śmiało powiedzieć, że jest jednym z dobrych duchów kieleckiego teatru. Jej wieloletnia praca, doświadczenie i zaangażowanie mają szczególne znaczenie przy organizacji przedsięwzięcia tak wymagającego logistycznie jak międzynarodowy festiwal.
Wyróżnienie podczas inauguracji było miłym gestem docenienia zawodowej wierności teatrowi oraz pracy, która każdego dnia pozwala tej instytucji funkcjonować.
Pierwszym przedstawieniem tegorocznej edycji był „Potok. Ćwiczenia ze wspólnoty” w reżyserii Wiktora Rubina, zrealizowany w Teatrze im. Stefana Żeromskiego w Kielcach. Spektakl otworzył 11 października dwutygodniowy przegląd, podczas którego publiczność będzie mogła zobaczyć dwanaście produkcji z Polski i Europy.
Przed kieleckimi widzami kolejne spotkania z teatrem, rozmowy z artystami i przedstawienia, które pozwolą przyjrzeć się różnorodności współczesnej europejskiej sceny.
8. Kielecki Międzynarodowy Festiwal Teatralny potrwa do 25 października 2026 roku.
Szczegółowy program dostępny jest na stronie organizatora: Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach.
