Czy do takiej Polski chce się wracać?

Mikita Iłynczyk tworzy kontynuację dramatu Sławomira Mrożka, przenosząc jego bohaterów w realia współczesnego świata. 

Wnukowie emigrantów znanych z oryginalnego dramatu Sławomira Mrożka przyjeżdżają do Polski z pięknym wyobrażeniem o kraju przodków. Jednak zderzenie tej utopijnej wizji z rzeczywistością może prowadzić do poznawczego dysonansu.

Polska, do której przybywają, nie jest tą samą, którą zapamiętali ich dziadkowie. Przez dwa pokolenia zmieniło się niemal wszystko. Bohaterowie są stopniowo przystosowywani do nowego obrazu ojczyzny za pomocą odpowiednio selekcjonowanej wiedzy i wizualizacji. Poznają państwo przez zaprogramowaną opowieść o kraju nowoczesnym, pięknym i bezpiecznym, którego atrakcyjność ma przekonać przybyszy, że oto odnaleźli swoje miejsce.

Justyna Elminowska (scenografia i kostiumy) przekształca scenę w kapsułę asymilacyjną – instalację przywodzącą na myśl ogromną macicę. To rodzaj matczynego łona, do którego trafiają tytułowi migranci, mający ponownie wrosnąć w narodową tkankę. W centrum wydarzeń znajdują się Amerykanin (Adam Nawojczyk) i Rosjanin (Michał Majnicz). Obaj zostają objęci programem reemigracyjnym i poddani kolejnym procedurom, których przebieg objaśnia konsultantka (Anna Paruszyńska-Czacka). Relacje między bohaterami zostały poprowadzone w spektaklu z wyczuciem i dynamiką, nie brakuje w nich ironii, uszczypliwości i przewrotnego humoru. Pojawiają się również odniesienia do współczesnego świata mediów, jego mechanizmów i trendów. Te współczesne wtręty nadają przedstawieniu aktualny rys, choć nie zawsze prowadzą do pogłębienia podejmowanych tematów. 

Powrót do korzeni ma tutaj charakter zinstytucjonalizowany. Zamiast spontanicznego doświadczenia odzyskiwania domu bohaterowie otrzymują zestaw instrukcji, wymagań i warunków, które muszą spełnić, aby zostać uznanymi za swoich. Ten wątek ma szczególny wymiar w kontekście osobistych doświadczeń reżysera. Mikita Iłynczyk pochodzi z rodziny wywodzącej się z Kresów Wschodnich, sam jest repatriantem, a doświadczenie powrotu, konieczność udowadniania przynależności i przechodzenia przez kolejne formalne procedury stanowią ważny emocjonalny punkt odniesienia dla spektaklu. Jak podkreślał w zapowiedziach reżyser, widzowie zobaczą m.in., z jakimi egzaminami i formalnymi próbami muszą się mierzyć współcześni polscy repatrianci.