Zapraszamy na trzecią edycję multidyscyplinarnego przeglądu PRZYSTANEK ŚLĄSK, podczas którego odmieniamy Śląsk i Ślązaków przez wszystkie przypadki.
fot. mat. org.
Po spektakularnym sukcesie zeszłorocznej edycji pakujemy scenografię, kostiumy i… wracamy do Warszawy. Zaczynamy już 18 października w Teatrze STUDIO. Przegląd w Warszawie potrwa do 31 października 2025 roku.
Podobnie jak w pierwszej edycji przeglądu PRZYSTANEK ŚLĄSK WARSZAWA, w tym roku także zaproponujemy widzom to, co z lokalnej, śląskiej kultury najciekawsze, najmocniej frapujące, najbardziej charakterystyczne i wzbudzające najwięcej emocji. Dzięki współpracy ze STUDIO teatrgalerią w Warszawie zaproponujemy kolejne śląskie wydarzenia na jednej z najważniejszych scen w stolicy naszego kraju.
Na co zaprosimy w Warszawie?
18 i 19 października / Teatr Studio / Scena Malarnia
Byk
STUDIO teatrgaleria / Instytut im. J. Grotowskiego / Fundacja Teatru Śląskiego „Wyspiański” / Teatr Łaźnia Nowa / reżyseria: Robert Talarczyk, Szczepan Twardoch
Podczas tegorocznej edycji przeglądu po raz 150. zaprezentujemy monodram Roberta Talarczyka oparty na odważnym tekście Szczepana Twardocha. Spektakl, grany już w Krakowie, Wrocławiu, Katowicach i Warszawie, w każdym z tych miast wywoływał inne, niejednokrotnie skrajne emocje.
21 października / Teatr Studio / Scena Malarnia
Mariacka 5
Teatr Rozrywki / Chorzów / reżyseria: Lech Majewski
Tragikomiczna spowiedź starej ulicznicy z „Mariackiej 5” to przejmująca opowieść o kobiecie świadomej swojego upadku, napisana w języku śląskim. W monodramie Elżbieta Okupska wydobywa prawdę o swojej bohaterce z niezwykłą siłą i bezpośredniością.
22 października / Teatr Studio / Duża Scena
Pokora
Teatr Śląski / Katowice / reżyseria: Robert Talarczyk
Spektakl na podstawie tekstu Szczepana Twardocha to podróż przez świat, który się rozpadł i nie narodził na nowo. Alois Pokora – śląski człowiek bez właściwości – staje się przewodnikiem po krainie słabości, demonów i tęsknoty za sensem. To opowieść o nas samych, zawieszonych między utratą a nadzieją.
23 października / Teatr Studio / Scena Malarnia
Miło cię było zobaczyć
Teatr Śląski / Katowice / reżyseria: Stanisław Chludziński
To opowieść o Hani i Wojtku. O przypadkowym spotkaniu po latach, które budzi wspomnienia pierwszej miłości i pyta o to, co zostało z młodzieńczych emocji. Na scenie wystąpią Agnieszka Radzikowska i Michał Żurawski, aktorska para znana z filmu „Strzępy”.
24 października / Teatr Studio / Duża Scena
Mianujom mie Hanka
Teatr Korez / Katowice / reżyseria: Mirosław Neinert
Tekst Alojzego Lysko poraża i oczyszcza. Jest prosty, szlachetny i prawdziwy. Mówi o śląskich losach, w których odnajdujemy echa rodzinnych opowieści. Znakomita Grażyna Bułka przekracza granicę aktorskiej kreacji. Za sprawą jej talentu i znakomitego tekstu znów siedzimy przy kuchennym stole i słuchamy mamy, babci lub ciotki, przełykając łzy. A w tle Śląsk. Ziemia przeklęta i święta.
26 października / Teatr Studio / Duża Scena
Nikaj
Teatr Zagłębia / Sosnowiec / reżyseria: Robert Talarczyk
A gdyby tak… Śląsk w Zagłębiu! Czas najwyższy, by spojrzeć na trwające od dekad antagonizmy, dzielące mieszkańców i mieszkanki obu stron Brynicy, z przymrużeniem oka. Po raz pierwszy w historii zespoły aktorskie Teatru Zagłębia i Teatru Śląskiego połączyły siły we wspólnym spektaklu. Czy może wyjść z tego coś innego niż GZM (Górnośląsko-Zagłębiowski Miszmasz)? Przekonajmy się raz na zawsze!
Po spektaklu zapraszamy na spotkanie z autorem tekstu, laureatem nagrody Nike – Zbigniewem Rokitą.
Po śląskiej premierze książki „Aglo. Banką po śląsku” autor wyrusza w trasę – przed nim cykl spotkań z czytelnikami, a zatrzyma się też na PRZYSTANKU ŚLĄSK. 26 października po spektaklu „Nikaj” zapraszamy na spotkanie wokół „Aglo”, które poprowadzi Sandra Staletowicz.
28-31 października / Teatr Studio / Duża Scena
Empuzjon
Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego / STUDIO teatrgaleria/ reżyseria: Robert Talarczyk
teatralna adaptacja powieści Olgi Tokarczuk, w której młody kuracjusz trafia do sanatorium pełnego tajemniczych śmierci i mężczyzn przekonanych o własnej mądrości. Historia odsłania ukryte lęki i niepokojące tajemnice świata.
Jaka jest idea naszego przeglądu?
Śląsk na nowo i wciąż od nowa. Śląsk odmieniany przez wszystkie przypadki. Lokalność i lokalsi, Ślązacy z dziada pradziada i Nowi Ślązacy. Śląska cepeliada i Śląsk ultranowoczesny, prapremierowy, ponadczasowy. Śląsk na scenie i w kulisach, w muzyce, w słowach, rytmach i w powietrzu. Spróbujmy wspólnie poukładać te elementy, które wymykają się wszelkim klasyfikacjom, bo z natury są nieklasyfikowalne. Pokażmy to, co naszym zdaniem w lokalnej kulturze najcenniejsze, najciekawsze, najbardziej frapujące. Pokażmy wszystkim nasz PRZYSTANEK ŚLĄSK.
Teatr Śląski od lat twórczo eksploruje lokalne tematy. Spektakle takie jak „Piąta strona świata”, „Pokora”, „Skazany na bluesa”, „Węgla nie ma”, „Drach” czy „Byk” to tylko niektóre tytuły, dzięki którym na widowni zasiadali – często pierwszy raz – widzowie na co dzień posługujący się śląskim językiem, zainteresowani przewalającą się przez ten region historią czy chcący poznać bohaterów pochodzących stąd, podobnych sobie. Teatr Korez, pierwsza prywatna scena w Polsce, swoim „Cholonkiem” powstałym niemal dwie dekady temu, a później przedstawieniem „Mianujom mie Hanka” granym również w Parlamencie Europejskim czy ostatnim hitem „Weltmajstry”, eksploruje śląskość jako swój pomysł na komitywę z widzem. Oprócz Teatru Śląskiego czy Teatru Korez inne sceny województwa odkryły atrakcyjność lokalnych tematów; wystarczy przywołać wielki hit Teatru Zagłębia, czyli „Nikaj” Zbigniewa Rokity, „Chopców z Roosevelta” Teatru Nowego w Zabrzu czy kultowe przedstawienia unikatowego na teatralnej mapie Polski Teatru Naumionego z Ornontowic.
My, twórcy na Śląsku i w Zagłębiu, na styku sceny i widowni wielokrotnie rozpracowywaliśmy lokalne traumy, opisywaliśmy dawne i obecne problemy tego miejsca, przypominaliśmy i o jasnych, i o szczególnie ciemnych momentach historycznych, które zaważyły na tym, gdzie i kim teraz jesteśmy. Nasi autorzy i bohaterowie przywracali wiarę, rozjaśniali pamięć i dodawali siły w budowaniu lokalnej tożsamości, często coraz bardziej zapomnianej. A teraz, w dobie kolejnej „Śląskiej Wiosny” – walki o własną tożsamość, o język i kulturę (narodowość śląską w Spisie Powszechnym zadeklarowało niemal 600 000 ludzi, „Kajś. Reportaż o Górnym Śląsku” Zbigniewa Rokity z Nagrodą Literacką NIKE, do tego ustawa o śląskim jako języku regionalnym) – chcemy spojrzeć szerzej, widzieć więcej i myśleć jaśniej o tym, co za nami, co mamy teraz i co jeszcze jest do zrobienia.
Przegląd „Przystanek Śląsk” w Warszawie realizowany jest we współpracy z Narodowym Centrum Kultury.
Współorganizatorem wydarzenia jest STUDIO teatrgaleria.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: Kultura – Interwencje. Edycja 2025.
Mecenasem wydarzenia jest Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.
