Cicha walka o godność człowieczą

W rozmowie poprzedzającej premierę zrealizowanych w 2021 r. dla Teatroteki Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych przez Pawła Wróbla „Sióstr” Rafała Wojasińskiego reżyser powiedział, że to opowieść o ludziach, w których tkwi potencjał, ale oni w wyniku zbiegu określonych okoliczności go nie wykorzystują. To samo można by powiedzieć o samym spektaklu.

Omówienia tekstu dramatu pojawiające się w materiałach prasowych i internetowych anonsujących telewizyjną premierę ów potencjał zapowiadają (wszak Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej, którą za „Siostry” otrzymał autor, nie dostaje się – jak można domniemywać – za nic). A jednak przedstawienie nie robi takiego wrażenia, jakiego można by się spodziewać. Być może niemożność emocjonalnego zaangażowania widza w oglądaną historię ma swoje źródło w wyborze przez autora bohaterów. Wydaje się, że w XXI wieku nie lubimy postaci słabych, pozbawionych sprawczości co do własnego losu, inercyjnych mimo świadomości swojego położenia.

A takie są główne postaci tej sztuki Rafała Wojasińskiego. Romek i opiekująca się nim córka Benia zostali odrzuceni przez najbliższą rodzinę, a także wykluczeni ze wspólnoty przez pozostałych mieszkańców wsi. Szczególnie bolesna jest ta pierwsza izolacja – przez żonę, która odeszła, uświadomiwszy sobie, że jako córka naczelnika gminy popełniła swoisty mezalians, wiążąc się z mającym deficyty, nieumiejącym zliczyć do dwudziestu prostym mężczyzną, i przez drugą córkę, która z niecierpliwością czeka na przejęcie ojcowizny po uprzednim pozbyciu się z niej siostry Beni. Zarówno kaleki Romek, jak i jego córka opiekunka zdają sobie sprawę ze swojego położenia, ba, próbują coś zdziałać, by je odmienić i zachować godność, jednakże są to działania mocno bezskuteczne; ojciec pisze pozew do sądu o „obrazę jego uczuć”, natomiast córka jedynie artykułuje swoją chęć podobania się mężczyznom (jak onegdaj swojemu obecnemu szwagrowi) i założenia rodziny. Można domniemywać, że rodziny zdecydowanie innej niż jej własna, którą Wojasiński przedstawia w sposób mocno stereotypowy, z przewidywalnymi motywacjami, zgodny z obiegowymi wyobrażeniami na temat wiejskiej i małomiasteczkowej mentalności.