11 listopada 2026 roku, podczas uroczystości z okazji Narodowego Święta Niepodległości w Pałacu Prezydenckim, prezydent RP Karol Nawrocki wręczył odznaczenia państwowe osobom zasłużonym dla Polski.
for. Grzegorz Jakubowski / KPRP
Halina Łabonarska, wybitna aktorka teatralna i filmowa, została uhonorowana Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.
Z okazji Narodowego Święta Niepodległości prezydent RP Karol Nawrocki wręczył 11 listopada 2026 roku odznaczenia państwowe osobom zasłużonym dla Polski. Wśród uhonorowanych znalazła się Halina Łabonarska, jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich aktorek teatralnych, od ponad pięćdziesięciu lat obecna na scenach dramatycznych, w Teatrze Telewizji, filmie i radiu.
Artystka otrzymała Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski, przyznany, jak podano w oficjalnym komunikacie Kancelarii Prezydenta RP, „za wybitne zasługi dla kultury polskiej oraz znaczący wkład w rozwój sztuki teatralnej i filmowej, za kształtowanie patriotycznych postaw Polaków”.
Krzyż Wielki jest najwyższą klasą Orderu Odrodzenia Polski, jednego z najważniejszych polskich odznaczeń państwowych. Przyznanie go Halinie Łabonarskiej stanowi uhonorowanie dorobku artystki, która współtworzyła historię polskiego teatru drugiej połowy XX wieku, pracując z takimi reżyserami jak Izabella Cywińska, Kazimierz Dejmek, Jerzy Jarocki, Gustaw Holoubek, Maciej Prus czy Janusz Wiśniewski.
Podczas tej samej uroczystości Orderem Orła Białego odznaczono działacza opozycji demokratycznej Wiesława Kęcika oraz neurochirurga prof. Mirosława Ząbka. Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski otrzymał również historyk Krzysztof Szwagrzyk, natomiast Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski przyznano generałowi brygady rezerwy Andrzejowi Kowalskiemu.
Halina Łabonarska urodziła się 15 sierpnia 1947 roku w Gdańsku. W 1970 roku ukończyła Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi. Jeszcze w okresie studiów debiutowała na scenie Teatru Nowego w Łodzi, a po uzyskaniu dyplomu rozpoczęła zawodową karierę w Teatrze im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu.
Pierwsze lata jej pracy artystycznej związane były z zespołem Izabelli Cywińskiej, jednej z najważniejszych postaci polskiego teatru powojennego. W Kaliszu występowała w latach 1970–1973, a następnie wraz z częścią zespołu przeniosła się do Teatru Nowego w Poznaniu, z którym pozostawała związana do 1977 roku.
Właśnie w tym okresie powstały kreacje, które zwróciły uwagę krytyków na młodą aktorkę. W Kaliszu zagrała Barbarę w teatralnej adaptacji „Nocy i dni”, natomiast w Poznaniu stworzyła między innymi postać Polly w „Operze za trzy grosze” Bertolta Brechta oraz Spiki, hrabiny Tremendosy, w „Onych” Stanisława Ignacego Witkiewicza.
Role te pokazały jej wszechstronność, umiejętność poruszania się między odmiennymi konwencjami teatralnymi oraz wyrazisty temperament sceniczny. Łabonarska od początku kariery była aktorką obdarzoną charakterystycznym głosem, dużą dyscypliną interpretacyjną i zdolnością budowania postaci o skomplikowanej psychologii.
W 1977 roku rozpoczęła pracę w Warszawie. Przez trzy sezony występowała w Teatrze na Woli, następnie w latach 1980–1983 należała do zespołu Teatru Dramatycznego. W 1983 roku związała się z Teatrem Polskim, w którym, z przerwą na powrót do Teatru Dramatycznego w latach 1988–1989, występowała do 2005 roku.
Kolejnym etapem jej kariery był Teatr Ateneum, gdzie pracowała w latach 2005–2010. W 2011 roku ponownie związała się z Teatrem Polskim, a następnie powróciła do Teatru Dramatycznego w Warszawie.
Przez kolejne dekady tworzyła role w repertuarze klasycznym i współczesnym, występując w przedstawieniach reżyserowanych przez artystów, którzy wyznaczali kierunki rozwoju polskiej sceny dramatycznej.
W dorobku Haliny Łabonarskiej znajdują się kreacje w dramatach Williama Szekspira, Stanisława Wyspiańskiego, Stanisława Ignacego Witkiewicza oraz autorów współczesnych. Jej aktorstwo odznacza się precyzją interpretacji tekstu, umiejętnością operowania napięciem dramatycznym i szczególną dbałością o słowo.
Do najważniejszych ról z pierwszego okresu kariery należą Barbara w „Nocach i dniach”, Polly w „Operze za trzy grosze”, Spika w „Onych” oraz Viola w „Wieczorze Trzech Króli” Szekspira.
Istotne miejsce w jej późniejszym dorobku zajmuje Claire Zachanassian, tytułowa bohaterka „Wizyty starszej pani” Friedricha Dürrenmatta w reżyserii Wawrzyńca Kostrzewskiego, wystawionej w Teatrze Dramatycznym w Warszawie. Łabonarska stworzyła w tym przedstawieniu postać kobiety, która po latach powraca do rodzinnego miasta jako niezwykle zamożna osoba i stawia jego mieszkańców przed dramatycznym wyborem moralnym. Rola wymagała połączenia chłodnego dystansu, ironii i emocjonalnej intensywności.
W Teatrze Dramatycznym występowała również w „Kobietach bez znaczenia” Alana Bennetta w reżyserii Grzegorza Chrapkiewicza.
W październiku 2020 roku artystka obchodziła jubileusz pięćdziesięciolecia pracy scenicznej. Z tej okazji ówczesny minister kultury Piotr Gliński skierował do niej list gratulacyjny, przypominając najważniejsze osiągnięcia aktorskie, począwszy od współpracy z Izabellą Cywińską, przez wieloletnią obecność na warszawskich scenach, aż po role w Teatrze Dramatycznym.
Osobny rozdział działalności artystycznej Haliny Łabonarskiej stanowią występy w Teatrze Telewizji. Aktorka od lat należy do grona wykonawców szczególnie cenionych za umiejętność interpretacji tekstu dramatycznego, pracę głosem i zdolność budowania postaci za pomocą środków aktorskich dostosowanych do telewizyjnego kadru.
Jedną z jej ważnych kreacji była Pani Helena w „Kluczu” w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego. Wystąpiła również w „Listach z Rosji” według markiza Astolphe’a de Custine oraz w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego, obu przedstawieniach wyreżyserowanych przez Wawrzyńca Kostrzewskiego.
Współpraca z Teatrem Telewizji przyniosła jej liczne nagrody i wyróżnienia, w tym podczas Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej „Dwa Teatry”.
W 2019 roku została laureatką Wielkiej Nagrody tego festiwalu, przyznawanej za wybitne osiągnięcia aktorskie w Teatrze Polskiego Radia i Teatrze Telewizji.
Ważną częścią jej pracy pozostaje również działalność radiowa. Charakterystyczna barwa głosu i umiejętność interpretacji literatury sprawiły, że Łabonarska jest cenioną wykonawczynią słuchowisk oraz lektorką książek audio.
Na dużym ekranie Halina Łabonarska zadebiutowała w 1979 roku w „Aktorach prowincjonalnych” Agnieszki Holland, jednym z najważniejszych polskich filmów poświęconych środowisku teatralnemu. Zagrała Ankę, żonę aktora Krzysztofa, którego zawodowe ambicje i rozczarowania wpływają na życie rodzinne.
Film Holland, opowiadający o pracy zespołu przygotowującego przedstawienie „Wyzwolenia” Stanisława Wyspiańskiego w teatrze prowincjonalnym, stał się ważnym głosem w dyskusji o kondycji polskiego teatru i sytuacji artystów w rzeczywistości PRL.
Za rolę Anki Łabonarska otrzymała Brązowe Lwy Gdańskie podczas Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych. Kreacja ta przyniosła jej uznanie również poza środowiskiem teatralnym i otworzyła drogę do kolejnych występów filmowych.
W następnych dekadach aktorka pojawiała się między innymi w „Vinci” Juliusza Machulskiego, „Popiełuszko. Wolność jest w nas” Rafała Wieczyńskiego oraz „Smoleńsku” Antoniego Krauzego.
Występowała także w popularnych produkcjach telewizyjnych, w tym w serialach „07 zgłoś się”, „Zaginiona” oraz „Korona królów”, w którym wcieliła się w postać królowej Jadwigi, żony Władysława Łokietka.
Halina Łabonarska jest laureatką licznych nagród teatralnych i filmowych. Jej kreacje były wielokrotnie wyróżniane podczas Kaliskich Spotkań Teatralnych oraz festiwalu „Dwa Teatry”.
W 2015 roku otrzymała Nagrodę im. Ireny Solskiej, przyznawaną przez polską sekcję Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Teatralnych za całokształt osiągnięć artystycznych. Dwa lata później została uhonorowana Doroczną Nagrodą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w kategorii teatr.
W 2013 roku prezydent RP odznaczył ją Złotym Krzyżem Zasługi, natomiast w 2017 roku minister kultury przyznał jej Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Przyznany 11 listopada 2026 roku Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski należy do najwyższych wyróżnień państwowych, jakie może otrzymać polski artysta. Dla Haliny Łabonarskiej jest to uhonorowanie ponad pięćdziesięciu lat pracy scenicznej, obejmującej występy w najważniejszych polskich teatrach dramatycznych, współpracę z wybitnymi reżyserami oraz bogaty dorobek filmowy, telewizyjny i radiowy.
Podczas uroczystości w Pałacu Prezydenckim Karol Nawrocki podziękował odznaczonym za ich działalność na rzecz państwa i społeczeństwa. Podkreślił, że ich życiorysy, postawy i osiągnięcia współtworzą obraz Polski świadomej własnej historii i tożsamości.
