10 listopada o godz. 19.00 warszawska publiczność będzie miała wyjątkową okazję spotkać Annę Dymną, artystkę, której kreacje zapisały się w historii polskiego teatru i kina.
fot. Narodowy Stary Teatr
Anna Dymna, jedna z najwybitniejszych polskich aktorek teatralnych i filmowych, będzie gościnią listopadowego spotkania z cyklu Akademia Ateneum. W jej dorobku znajdują się role w przedstawieniach Andrzeja Wajdy, Konrada Swinarskiego, Jerzego Jarockiego i Jerzego Grzegorzewskiego. Dymna jest również założycielką Fundacji „Mimo Wszystko”, od ponad dwudziestu lat wspierającej osoby z niepełnosprawnościami i ciężko chore.
Anna Dymna należy do grona artystów, których zawodowe biografie są ściśle związane z historią polskiego teatru drugiej połowy XX wieku. Pracowała z najwybitniejszymi reżyserami, uczestniczyła w przedstawieniach, które kształtowały kolejne pokolenia widzów i twórców, a jednocześnie zdobyła ogromną popularność dzięki rolom filmowym i telewizyjnym. Przez ponad pięćdziesiąt lat pozostaje wierna krakowskiemu Staremu Teatrowi, którego jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych aktorek.
Urodziła się 20 lipca 1951 roku w Legnicy. W 1973 roku ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie. Na scenie zadebiutowała jeszcze jako studentka pierwszego roku, w 1969 roku, występując jako Isia i Chochoł w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Lidii Zamkow w Teatrze im. Juliusza Słowackiego. Na scenie Starego Teatru pojawiła się po raz pierwszy w „Królu Mięsoopuście” Jarosława Marka Rymkiewicza w reżyserii Bohdana Hussakowskiego, grając Kasię. Od 1 lipca 1973 roku jest etatową aktorką tej sceny.
Dorobek teatralny Anny Dymnej obejmuje role w przedstawieniach, które należą dziś do kanonu polskiego teatru. Już na początku kariery pracowała z Andrzejem Wajdą, Konradem Swinarskim i Jerzym Jarockim, reżyserami mającymi zasadniczy wpływ na artystyczny charakter krakowskiej sceny.
W „Nocy listopadowej” Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Andrzeja Wajdy zagrała Korę. W słynnych „Dziadach” Adama Mickiewicza przygotowanych przez Konrada Swinarskiego stworzyła postać Dziewczyny, określanej również jako Zosia. Choć była to rola epizodyczna, stała się jednym z ważnych doświadczeń jej wczesnej kariery. W „Wiśniowym sadzie” Antoniego Czechowa w reżyserii Jerzego Jarockiego wystąpiła jako Ania.
Szczególne znaczenie miała jej współpraca z Jerzym Grzegorzewskim. W jego „Weselu” zagrała Zosię, w „Dziesięciu portretach z czajką w tle” według Czechowa wcieliła się w Ninę Zarieczną, a po latach stworzyła postać Praskowii Iwanowny w „Śmierci Iwana Iljicza” według Lwa Tołstoja. Role te pokazywały niezwykłą różnorodność jej aktorstwa, od młodzieńczej spontaniczności i emocjonalności po groteskę, ironię i tragizm.
Dymna od początku kariery z powodzeniem występowała również w repertuarze komediowym. W „Zemście” Aleksandra Fredry zagrała Podstolinę, a w „Słomkowym kapeluszu” Eugène’a Labiche’a w reżyserii Andrzeja Wajdy stworzyła postać Anety. W późniejszym okresie ponownie spotkała się z Wajdą przy realizacji „Wesela”, tym razem wcielając się w Gospodynię.
Ważne miejsce w jej dorobku zajmują przedstawienia Rudolfa Zioły. W „Republice marzeń” według Brunona Schulza zagrała Adelę, a w „Śnie nocy letniej” Williama Shakespeare’a Hipolitę. W „Gyubalu Wahazarze” Stanisława Ignacego Witkiewicza w reżyserii Romany Próchnickiej wystąpiła jako Świntusia Macabrescu, ujawniając talent do groteski i wyrazistych ról charakterystycznych.
Współpracowała również z Kazimierzem Kutzem, między innymi przy przedstawieniach Teatru Telewizji oraz realizacjach scenicznych. W jej dorobku znalazły się role w „Spaghetti i mieczu” Tadeusza Różewicza, „Pieszo” Sławomira Mrożka oraz „Damach i huzarach” Aleksandra Fredry.
Przez kolejne dekady występowała także w przedstawieniach Piotra Cieplaka i Jana Klaty, pracując z reżyserami reprezentującymi różne pokolenia i odmienne sposoby myślenia o teatrze. W ostatnich latach można ją było oglądać między innymi w „Seksie, hajsie i głodzie. Kronice rodzinnej według Emila Zoli” w reżyserii Luka Percevala oraz w „Schronie przeciwczasowym” w reżyserii Marcina Wierzchowskiego.
Na przestrzeni ponad pięćdziesięciu lat Dymna stworzyła galerię postaci, w których wykorzystywała zarówno naturalny temperament i wrażliwość, jak i znakomity warsztat komediowy. Jej role wyróżniają się umiejętnością łączenia emocjonalnej prawdy z wyrazistą formą sceniczną. Aktorka potrafiła odnaleźć się w przedstawieniach o bardzo odmiennej estetyce, zachowując własną rozpoznawalną osobowość artystyczną.
Warto podkreślić, że Anna Dymna pozostaje czynną zawodowo aktorką Narodowego Starego Teatru w Krakowie. W sezonie 2026/2027 została również jedną z ambasadorek nowych ścieżek programowych teatru. Patronuje „Powidokom historii”, poświęconym pamięci instytucji, jej artystom i przedstawieniom.
Równolegle z karierą teatralną Anna Dymna rozwijała działalność filmową. Wystąpiła w ponad czterystu produkcjach i realizacjach teatralnych, filmowych oraz telewizyjnych, zdobywając popularność wśród kilku pokoleń widzów.
Jedną z jej najbardziej rozpoznawalnych ról pozostaje Ania Pawlakówna w filmach Sylwestra Chęcińskiego „Nie ma mocnych” i „Kochaj albo rzuć”. Jako wnuczka Pawlaka i Kargula stała się częścią jednej z najpopularniejszych komediowych opowieści w historii polskiego kina.
W serialu „Królowa Bona” oraz filmie „Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny” zagrała Barbarę Radziwiłłównę, tworząc postać królewskiej małżonki uwikłanej w dramatyczne wydarzenia polityczne i rodzinne.
Występowała w filmach Jerzego Hoffmana, Janusza Majewskiego, Barbary Sass, Jerzego Stuhra i innych cenionych reżyserów. Szczególne miejsce w jej filmografii zajmuje „Tylko strach” Barbary Sass z 1993 roku, w którym wcieliła się w Katarzynę, dziennikarkę telewizyjną zmagającą się z uzależnieniem od alkoholu. Była to jedna z najbardziej wymagających psychologicznie ról w jej karierze.
W „Dużym zwierzęciu” Jerzego Stuhra, zrealizowanym według scenariusza Krzysztofa Kieślowskiego, zagrała Marię Sawicką. Film opowiadający o małżeństwie, które przygarnia wielbłąda, pozwolił jej stworzyć postać pełną ciepła, humoru i wewnętrznej niezależności.
W ostatnich latach przypomniała o sobie również w serialu „Wielka woda” w reżyserii Jana Holoubka. Jej udział w produkcji spotkał się z dużym zainteresowaniem widzów, którzy mogli zobaczyć aktorkę w kolejnej charakterystycznej roli.
Anna Dymna należy do tych artystek, których popularność trwa niezależnie od zmieniających się pokoleń odbiorców. Dla jednych pozostaje Anią z komedii Chęcińskiego, dla innych Barbarą Radziwiłłówną, a dla miłośników teatru przede wszystkim aktorką związaną z najważniejszymi przedstawieniami krakowskiego Starego Teatru.
Anna Dymna od ponad pół wieku związana jest z Krakowem. Tutaj studiowała, rozpoczęła karierę zawodową, pracowała z najwybitniejszymi reżyserami i stworzyła inicjatywy, które stały się ważną częścią życia kulturalnego miasta.
Od 1990 roku zajmuje się również pracą pedagogiczną w krakowskiej uczelni teatralnej, dzieląc się doświadczeniem z kolejnymi pokoleniami aktorów.
W 2002 roku zainicjowała Krakowski Salon Poezji, którego spotkania odbywają się w Teatrze im. Juliusza Słowackiego. Przedsięwzięcie szybko zdobyło popularność i zaczęło rozwijać się także poza Krakowem. Obecnie Salony Poezji działają w kilkudziesięciu polskich miastach oraz za granicą.
Podczas spotkań znani aktorzy interpretują utwory poetyckie, przypominając publiczności bogactwo polskiej i światowej literatury. Dymna od początku jest gospodynią krakowskiego Salonu, regularnie zapraszając do udziału artystów reprezentujących różne pokolenia.
Działalność ta stanowi ważną część jej zawodowej biografii. Aktorka od lat podkreśla znaczenie poezji, literatury i żywego słowa, a Krakowski Salon Poezji stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedsięwzięć kulturalnych, które zainicjowała.
Anna Dymna jest także jedną z najbardziej cenionych postaci krakowskiego życia społecznego. Jej wieloletnia działalność artystyczna i dobroczynna sprawiła, że dla wielu mieszkańców stała się dobrym duchem Krakowa. Jest obecna w życiu miasta jako aktorka, inicjatorka wydarzeń kulturalnych i osoba konsekwentnie angażująca się w pomoc potrzebującym.
Od ponad dwudziestu lat Anna Dymna prowadzi działalność dobroczynną, która stała się równie ważną częścią jej życia jak aktorstwo.
26 września 2003 roku założyła Fundację Anny Dymnej „Mimo Wszystko”, której głównym celem jest pomoc dorosłym osobom z niepełnosprawnością intelektualną, a także wspieranie leczenia, rehabilitacji i edukacji osób chorych oraz osób z różnymi niepełnosprawnościami.
Bezpośrednią przyczyną powstania fundacji była sytuacja 26 dorosłych podopiecznych ośrodka w podkrakowskich Radwanowicach, którzy wskutek zmian przepisów utracili możliwość korzystania z dotychczasowych warsztatów terapii zajęciowej. Dymna postanowiła zorganizować dla nich pomoc i stworzyć warunki do kontynuowania terapii.
Z czasem fundacja rozwinęła działalność na terenie całej Polski. Wybudowała i prowadzi Ośrodek Terapeutyczno-Rehabilitacyjny „Dolina Słońca” w Radwanowicach, a także Warsztat Terapii Zajęciowej i Ośrodek Wytchnieniowy „Spotkajmy się” w nadbałtyckim Lubiatowie.
Organizacja wspiera osoby wymagające leczenia i rehabilitacji, pomaga w zdobywaniu wykształcenia oraz prowadzi przedsięwzięcia służące integracji społecznej. Według danych fundacji z jej pomocy skorzystało dotychczas blisko 44 tysiące osób chorych, z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów.
Jednym z najbardziej znanych przedsięwzięć organizacji jest Festiwal Zaczarowanej Piosenki, podczas którego utalentowane wokalnie osoby z niepełnosprawnościami występują wspólnie z profesjonalnymi artystami. Fundacja organizuje również Ogólnopolski Festiwal Twórczości Teatralno-Muzycznej Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną „Albertiana” oraz Ogólnopolski Konkurs Poezji „Słowa, dobrze, że jesteście”.
Dymna od początku pełni funkcję prezeski fundacji społecznie. Przez lata udało jej się skupić wokół organizacji liczne grono współpracowników, wolontariuszy, darczyńców i artystów.
Ważną częścią jej działalności jest również program telewizyjny „Anna Dymna – Spotkajmy się”, emitowany od 2003 roku w TVP2. Aktorka rozmawia w nim z osobami z niepełnosprawnościami i ciężko chorymi o ich codziennym życiu, relacjach, marzeniach, trudnościach i doświadczeniach.
Program zdobył uznanie za sposób prowadzenia rozmów oraz podejmowanie tematów rzadko obecnych w mediach. Dymna od lat konsekwentnie zabiega o zmianę społecznego postrzegania osób z niepełnosprawnościami, zwracając uwagę na ich potrzeby, możliwości i prawo do samodzielnego decydowania o swoim życiu.
Za działalność artystyczną, pedagogiczną i społeczną otrzymała liczne nagrody oraz odznaczenia. W 2016 roku Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie nadała jej tytuł doktora honoris causa w uznaniu za zaangażowanie na rzecz poprawy sytuacji osób chorych i z niepełnosprawnościami.
Wśród jej wyróżnień znajdują się również Nagroda im. Kazimierza Kutza, Nagroda Polskiej Akademii Umiejętności im. Erazma i Anny Jerzmanowskich oraz medal Polonia Minor przyznany za zasługi dla województwa małopolskiego.
Działalność fundacji trwa już 23 lata. W tym czasie Anna Dymna stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych osób zaangażowanych w pomoc osobom z niepełnosprawnościami w Polsce.
Listopadowa Akademia Ateneum będzie okazją do spotkania z aktorką, której dorobek obejmuje ponad pięćdziesiąt lat pracy w teatrze, setki ról filmowych i telewizyjnych oraz wieloletnią działalność społeczną.
Anna Dymna należy do najbardziej lubianych i szanowanych polskich artystek. Jej zawodowa droga związana jest z najważniejszymi wydarzeniami w historii krakowskiego Starego Teatru, a role filmowe przyniosły jej popularność wśród kilku pokoleń widzów. Jednocześnie pozostaje osobą niezwykle aktywną społecznie, od lat poświęcającą wiele czasu i energii działalności swojej fundacji.
Spotkanie w Ateneum będzie wyjątkową szansą, by posłuchać jej wspomnień o pracy z Andrzejem Wajdą, Konradem Swinarskim, Jerzym Jarockim czy Jerzym Grzegorzewskim, o doświadczeniach zdobytych przez ponad pół wieku na scenie oraz o działalności, której poświęca się poza teatrem.
Spotkanie z Anną Dymną odbędzie się 10 listopada 2026 roku o godz. 19.00 w Teatrze Ateneum w Warszawie. Rozmowę poprowadzi Jacek Wakar.
Bilety dostępne są na stronie Teatru Ateneum.
