29 października w Instytucie Teatralnym w Warszawie odbędzie się premiera „Dziadów: Ciała Frasobliwego”, nowego przedsięwzięcia Michała „Nihila” Kuźniaka, lidera zespołu Furia, oraz teatrologa Dominika Gaca. Projekt łączy słuchowisko, koncert i performans, a jego bohaterem jest Chrystus Frasobliwy, jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiej sztuki ludowej. Zainteresowanie warszawską premierą okazało się na tyle duże, że organizatorzy zdecydowali się na dodatkowy pokaz. W kolejnych dniach wydarzenie zostanie zaprezentowane w Chorzowie i Krakowie.
O przygotowaniach do tegorocznej odsłony „Dziadów” informowaliśmy już we wrześniu. Teraz projekt wchodzi w ostatni etap przed premierą. Michał Kuźniak i Dominik Gac ponownie sięgają do dawnych obrzędów, wierzeń i ludowych wyobrażeń, poszukując ich śladów we współczesnym doświadczeniu. Przygotowane przez nich „Ciało Frasobliwego” będzie dźwiękową opowieścią wykorzystującą autorską muzykę, nagrania terenowe i materiały archiwalne.
Tytułowa postać Chrystusa Frasobliwego zajmuje szczególne miejsce w polskiej kulturze ludowej. Przedstawiany jako siedzący, zamyślony człowiek, z głową wspartą na dłoni, przez stulecia obecny był w przydrożnych kapliczkach, na rozstajach dróg i w wiejskim krajobrazie. Jego wizerunek łączy religijną symbolikę cierpienia z bardzo ludzkim doświadczeniem smutku, samotności i zadumy. W tradycji ludowej Frasobliwy stawał się bliskim człowiekowi powiernikiem codziennych trosk.
Właśnie ta szczególna relacja pomiędzy drewnianą figurą a patrzącym na nią człowiekiem interesuje twórców przedsięwzięcia. Poszukują w niej znaczeń uniwersalnych, a także śladów wyobrażeń i praktyk poprzedzających chrześcijaństwo. Przyglądają się funkcji smutnego Boga-pocieszyciela, którego obecność w codziennej przestrzeni pozwalała ludziom odnajdywać zrozumienie dla własnego cierpienia.
Istotną rolę w projekcie odgrywa muzyka. Michał „Nihil” Kuźniak, znany przede wszystkim jako lider metalowej Furii, od lat zajmuje się artystycznym przetwarzaniem ludowych wyobrażeń, języka i obrzędowości. Współpraca z Dominikiem Gacem pozwala rozwijać te zainteresowania w formie słuchowiska, w którym dokumentalne nagrania, muzyka i tekst tworzą wspólną dramaturgię.
Do tegorocznego przedsięwzięcia zaproszono również Remigiusza Mazura-Hanaja, muzyka i etnografa, znanego między innymi z działalności w zespołach Księżyc i Wędrowiec. Artysta będzie wykonywał na żywo partie muzyczne towarzyszące słuchowisku. Za warstwę wizualną odpowiada Wojciech Kopeć, artysta związany z Akademią Sztuk Pięknych w Krakowie.
Obecność muzyki wykonywanej na żywo oraz przygotowanej specjalnie na potrzeby wydarzenia oprawy wizualnej nadaje „Ciału Frasobliwego” charakter przedsięwzięcia sytuującego się pomiędzy teatrem, koncertem i sztuką dźwięku. Ważne pozostaje również samo doświadczenie wspólnego uczestnictwa w obrzędzie, do którego odwołuje się tytuł całego cyklu.
Termin prezentacji został wybrany w szczególnym momencie roku. Wszystkie trzy wydarzenia odbędą się bezpośrednio przed dniem Wszystkich Świętych i Zaduszkami, kiedy pamięć o zmarłych i związane z nią praktyki zajmują szczególne miejsce w polskiej tradycji. Dawny obrzęd dziadów, służący nawiązaniu kontaktu ze światem umarłych, staje się dla artystów sposobem przywoływania przeszłości i zastanawiania się nad jej obecnością we współczesnej kulturze.
Warszawska premiera odbędzie się 29 października o godz. 19.30 w Instytucie Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego. Ze względu na wyprzedanie biletów na ten pokaz organizatorzy przygotowali dodatkowy odsłuch o godz. 17.00. Następnego dnia, 30 października, „Ciało Frasobliwego” zostanie zaprezentowane w Chorzowie, a 31 października w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie.
Po prezentacjach zaplanowano spotkania twórców z publicznością, podczas których będzie można porozmawiać o przygotowaniu projektu, wykorzystanych materiałach i artystycznych poszukiwaniach związanych z ludową tradycją.
Organizatorem wydarzeń jest Iron Realm Productions. Bilety dostępne są w serwisie TicketClub.