W dniach 27–28 czerwca Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie stanie się gospodarzem pierwszej edycji przeglądu teatralnego „Własnym głosem”.
fot. Jeremi Astaszow
Jidysz, gwara świętokrzyska, język podlaski i śląski. Cztery spektakle, cztery opowieści i cztery różne sposoby mówienia o świecie. W dniach 27–28 czerwca Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie stanie się gospodarzem pierwszej edycji przeglądu teatralnego „Własnym głosem”, poświęconego językom związanym z regionem, mniejszością oraz doświadczeniem konkretnych wspólnot.
Organizatorzy przypominają, że język nie jest wyłącznie narzędziem komunikacji. Przechowuje pamięć o ludziach i miejscach, utrwala rodzinne historie, niesie emocje i pozwala opowiadać świat na własnych zasadach. Właśnie dlatego osią całego wydarzenia stała się refleksja nad językiem jako nośnikiem tożsamości i kulturowego dziedzictwa.
Program tworzą cztery przedstawienia zrealizowane przez teatry z różnych części Polski. Łączy je zainteresowanie pamięcią, lokalnością i doświadczeniem społeczności, których głos nie zawsze wybrzmiewa w głównym nurcie kultury.
Przegląd otworzy 27 czerwca spektakl „Pieśń o zamordowanym żydowskim narodzie” Teatru Żydowskiego w Warszawie. To poetycko-muzyczne przedstawienie oparte na przejmującym utworze Icchaka Kacenelsona, jednym z najważniejszych świadectw Zagłady. Spektakl wykonywany jest w języku polskim i jidysz.
Tego samego dnia publiczność zobaczy „Spowiedź w drewnie” Teatru Lalki i Aktora „Kubuś” z Kielc. Klasyczny tekst Jana Wilkowskiego został przełożony na gwarę świętokrzyską przez językoznawcę prof. Stanisława Cygana. To opowieść o ludowym rzeźbiarzu rozliczającym się z własnym życiem i twórczością.
Drugiego dnia przeglądu Teatr Czrevo z Bielska Podlaskiego zaprezentuje monodram „Ja j u poli verboju rosła”, inspirowany kulturą Białorusinów Podlasia. Spektakl Joanny Troc jest pierwszą profesjonalną realizacją teatralną wykorzystującą gwarę podlaską jako pełnoprawny język sceniczny.
Finałem części teatralnej będzie głośny monodram „Mianujom mie Hanka” Teatru Korez z Katowic. Oparta na tekście Alojzego Lyski opowieść o śląskich losach przyniosła Grażynie Bułce status jednej z najwybitniejszych interpretatorek śląskiej tożsamości na współczesnej scenie. Spektakl prezentowany jest w języku śląskim.
Integralną częścią wydarzenia będzie panel dyskusyjny poświęcony roli języka w postrzeganiu rzeczywistości, budowaniu tożsamości i działalności artystycznej. W rozmowie udział wezmą m.in. pisarka i laureatka Nagrody Literackiej Gdynia Joanna Wilengowska, reporterka Stasia Budzisz oraz aktorka Grażyna Bułka. Spotkanie poprowadzi Hanna Łozowska.
Wszystkie spektakle oraz panel będą tłumaczone na Polski Język Migowy, co wpisuje się w ideę dostępności wydarzenia dla szerokiej publiczności.
Partnerem przeglądu jest Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie, od lat podejmujący w swojej działalności tematykę regionalności, pamięci kulturowej oraz dziedzictwa Warmii i Mazur.
Organizatorami wydarzenia są Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej oraz Teatr Jaracza.
