Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny, przygotowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
fot. KPRM
Projekt ma stworzyć mechanizm dopłat do składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla osób wykonujących zawody artystyczne, których dochody nie pozwalają na samodzielne opłacanie pełnych składek.
Jak podkreśla resort kultury, projekt ma być odpowiedzią na wieloletni problem niestabilności zatrudnienia i braku zabezpieczeń społecznych w środowisku artystycznym. Według danych przywołanych w dokumentacji projektu znaczna część osób pracujących w kulturze funkcjonuje w oparciu o umowy cywilnoprawne lub nieregularne źródła dochodu.
Projekt zakłada, że dopłaty będą uzupełniały składki do poziomu wynikającego z minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wsparcie ma być przyznawane po spełnieniu kryteriów dochodowych i weryfikowane corocznie.
Zgodnie z projektem status artysty zawodowego będzie przyznawany decyzją administracyjną przez Centrum Edukacji i Pracy Artystycznej (CEiPA), które ma powstać po przekształceniu obecnego Centrum Edukacji Artystycznej. W procesie uczestniczyć ma również Komisja Opiniująca złożona z przedstawicieli środowiska artystycznego.
Ministerstwo wskazuje, że projekt został przygotowany po konsultacjach z organizacjami zrzeszającymi twórców i artystów oraz przy współpracy z Uniwersytetem SWPS. W pracach uczestniczyły także Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
W dokumentacji projektu jako osoba odpowiedzialna za jego opracowanie wskazany został sekretarz stanu w MKiDN Maciej Wróbel.
Projektowi ustawy towarzyszy również Ocena Skutków Regulacji (OSR), czyli standardowy dokument przygotowywany przy projektach ustawowych, zawierający analizę kosztów, skutków administracyjnych i wpływu planowanych przepisów na sektor publiczny.
W OSR wskazano m.in. przewidywane koszty funkcjonowania nowego systemu, w tym wydatki związane z obsługą administracyjną, działalnością nowej struktury CEiPA, systemami informatycznymi oraz dopłatami do składek dla artystów. Dokument przewiduje również utworzenie nowych etatów związanych z obsługą systemu.
Z dokumentów wynika, że wraz z wejściem ustawy powstać mają nowe etaty oraz struktury odpowiedzialne za przyznawanie statusu artysty zawodowego i obsługę dopłat do składek ZUS.
Według danych zawartych w OSR:
– w przekształconym Centrum Edukacji Artystycznej, które ma działać jako Centrum Edukacji i Pracy Artystycznej (CEiPA), przewidziano 29 nowych etatów; koszt ich utrzymania oszacowano na około 4,4 mln zł rocznie,
– w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego ma powstać kolejnych 11 etatów związanych z obsługą systemu; koszt: około 1,93 mln zł rocznie,
– koszty funkcjonowania administracyjnego — budynek, najem, media i obsługa — oszacowano na około 3 mln zł rocznie,
– działalność rady i komisji opiniujących ma kosztować około 2,5 mln zł rocznie,
– obsługa systemu po stronie ZUS została wyceniona na 4,8–6,7 mln zł rocznie, nie licząc kosztów IT związanych z uruchomieniem systemu,
– jednorazowy koszt wdrożenia systemu oszacowano na około 4,76 mln zł.
Największą pozycję stanowią jednak same dopłaty do składek dla artystów. Według OSR mają one wynosić od około 238 mln zł do 336 mln zł rocznie.
Łączny koszt funkcjonowania systemu w perspektywie dziesięciu lat oszacowano na około 3,8–3,9 mld zł.
Publikacja OSR oznacza, że debata wokół projektu obejmuje obecnie nie tylko kwestie zabezpieczenia społecznego środowiska artystycznego, ale również finansowania systemu oraz jego wpływu na budżet państwa.
