O koncercie Orkiestry Filharmonii Narodowej pod batutą Jacka Kaspszyka na Wielkanocnym Festiwalu Ludwiga van Beethovena w Filharmonii Narodowej pisze Wiesław Kowalski.
fot. Bruno Fidrych
Poniedziałkowy wieczór miał w sobie wymiar trudny do jednoznacznego nazwania. Nie był to po prostu koncert udany czy efektowny – raczej doświadczenie rozpięte pomiędzy skupieniem a stopniowym wygaszaniem emocji, prowadzące słuchacza od pierwszych taktów Franza Schuberta ku subtelnie rozpływającemu się finałowi Gustava Mahlera. Zestawienie obu symfonii okazało się nie tyle kontrastem, co dialogiem – rozmową o granicach formy i o tym, co pozostaje poza jej domknięciem.
Interpretacja Schuberta była pozbawiona gestów narzucających narrację. Kaspszyk prowadził muzykę w sposób zdyscyplinowany, niemal powściągliwy, jakby zależało mu przede wszystkim na wydobyciu jej wewnętrznej logiki. Brzmienie orkiestry budowane było z dużą dbałością o proporcje – szczególnie w partiach smyczków, które zachowywały miękkość i spójność, unikając nadmiernego dramatyzowania. Całość sprawiała wrażenie świadomie wyciszonej, skupionej raczej na trwaniu niż na kulminacji.
Druga część wieczoru przyniosła wyraźne przesunięcie akcentów. IV Symfonia Mahlera zabrzmiała jako dzieło bardziej złożone emocjonalnie, pełne subtelnych napięć i wewnętrznych kontrastów. Dyrygent z dużą precyzją kształtował przebieg formy, pozwalając, by kolejne ogniwa rozwijały się naturalnie, bez przyspieszeń czy nadmiernych podkreśleń. Dzięki temu całość zyskiwała spójność, a jednocześnie zachowywała swoją wielowarstwowość.
Szczególne wrażenie pozostawiła część trzecia, w której narracja muzyczna uległa wyraźnemu spowolnieniu. Orkiestra osiągnęła tu wysoki poziom jednorodności brzmienia – dźwięk był nasycony, ale przejrzysty, a frazowanie prowadzone z dużą konsekwencją. To właśnie w tym fragmencie najpełniej ujawniła się zdolność zespołu do budowania napięcia bez uciekania się do środków zewnętrznych.
W finale pojawiła się Olga Bezsmertna, wnosząc do całości nową jakość wyrazu. Jej interpretacja była wyważona i stylistycznie spójna z koncepcją dyrygenta – oparta na subtelności, klarownym prowadzeniu linii melodycznej i unikaniu nadmiaru ekspresji. Dzięki temu ostatnia część nie stanowiła efektownego zwieńczenia, lecz raczej delikatne domknięcie, które pozostawiało przestrzeń dla ciszy.
Relacja między Kaspszykiem a orkiestrą opierała się na wzajemnym zaufaniu i precyzyjnej kontroli. Dyrygent operował oszczędnym gestem, koncentrując się na klarowności struktury i długim oddechu frazy. Zespół odpowiadał dużą dyscypliną wykonawczą, co przełożyło się na spójność brzmienia we wszystkich sekcjach – od dobrze zbalansowanych dętych po szczególnie wyróżniające się smyczki.
Nie był to wieczór nastawiony na spektakularne efekty ani interpretacyjne ekstrawagancje. Jego siła tkwiła w konsekwencji i skupieniu – w prowadzeniu muzyki tak, by mogła wybrzmieć w swoim własnym rytmie. To właśnie ta powściągliwość sprawiła, że koncert pozostawił po sobie ślad nie tyle gwałtowny, co trwały i powracający w pamięci.
